Wacław potocki jako główny przedstawiciel literatury dworkowej
TEMATYKA I KOMIZM DROBNYCH UTWORÓW POTOCKIEGO
"Ogród_fraszek"
Jest to zbiór 1800 utworów rozmaitej wielkości i różnorodnej treści (O czym
mówi bardzo dziwaczny i bardzo rozbudowany tytuł - "Ogród ale nie plewiony,
bróg, ale co snop to inszego zboża..." wypełniający całą stronę.) W zebranych
tu fraszkach autor porusza tematy polityczne, społeczne, obyczajowe, moralne.
Piętnuje wady ustroju politycznego Polski, a więc anarchię, bezprawie, złotą
wolność, prywatę, brak obrony granic, słabość pospolitego ruszenia, zanik ducha
rycerskiego.
"Moralia"
Jest to zbiór zawierający kilkaset utworów rozpoczynających się od jakiegoś
przysłowia polskiego lub łacińskiego w tłumaczeniu lub przeróbce dokonanej
przez Potockiego. Utwory mają charakter przypowieści, których zadaniem jest
unaocznić określoną myśl najczęściej dotyczącą niedomagań Rzeczypospolitej.
Wiele w nich krytyki, bolesnej zadumy i pesymizmu.
geneza "WOJNy CHOCIMSKiej" WACŁAWa POTOCKIego
Za treść tego utworu autor przyjął wojnę ze szczególnym uwzględnieniem jednej
bitwy pod Chocimiem. Potocki powraca do konkretnych wydarzeń. Jest to
upoetyzowana kronika tej wojny. Została napisana na podstawie jednego z
pamiętników jednego z dowódców. Jest to poemat rycerski. Charakterystycznym
elementem takiego eposu jest inwokacja. W niej autor zwraca się do Boga. Są tam
porównania homeryckie. Jest tam zawarta prośba o błogosławieństwo dla dzieła,
które właśnie tworzy autor.
"WOJNA CHOCIMSKA" JAKO PODRĘCZNIK PATRIOTYZMU DLA WSPÓŁCZESNYCH
Autor charakteryzuje przodków broniących ojczyzny i przez to wskazuje jak
powinni zachowywać się współcześni. Polacy biorący udział w tej bitwie stali w
obronie wolności szlacheckich, wiary, własnego domu, dobytku, własnej czci, w
obronie ojczyzny i jej wolności. W dalszej części tego utworu jest ocena
wrogów. Autor mówi, że nie są oni dobrzy w walce. Uważa ich za ludzi złych.
Służy to pokazaniu waleczności Polaków. Polska miała być podmurzem
chrześcijaństwa i nie dopuścić heretyckiej zarazy, żeby rozpowszechniła się
wśród ludzi. Utwór ten miał pokazywać duszę rycerską Polaków. Według Potockiego
o doskonałości żołnierzy świadczyło ich męstwo i religijność. Charakteryzując
przodków zwraca uwagę na ich waleczność, dumę i dbałość o honor. Zasługi są
obserwowane przez Boga i wynagradzane przez niego. Bóg pomaga zwyciężać.
Pociechą dla żołnierzy jest to, że walczą w jego imię.
W utworze jest alegoria, gdzie biały orzeł płacze nad mogiłą ojczyzny
wspominając wspaniałą przeszłość.
TEMATYKA AUTOBIOGRAFICZNA W TWÓRCZOŚCI W. POTOCKIEGO
Ukazuje swoje przejścia podczas prześladowań arian (należał do nich) Ž "Kto
pierwszy_ten_lepszy".
PATRIOTYZM W. POTOCKIEGO I JEGO OCENA WSPÓŁCZESNYCH
"Nierządem_Polska_stoi"
To opinia poety na temat własnego kraju. Dostrzega grożące państwu
niebezpieczeństwo, wewnętrzne rozprężenie. Ubolewa nad tym, ze w
Rzeczypospolitej ciągle zmieniane jest prawo. Obwinia szlachtę za ich
warcholstwo, pieniactwo i prywatę.
"Pospolite_ruszenie"
Jest to obraz polskiego pospolitego ruszenia. Autor krytykuje stosunek szlachty
do obowiązku wobec ojczyzny, pokazuje sytuację w obozie żołnierskim w
przededniu bitwy. Żołnierze nie chcą walczyć. Brak dyscypliny, chęci do walki.
Żołnierze pobyt w obozie traktują jako odpoczynek. Brak szacunku dla wyższej
hierarchii wojskowej, przewidywania skutków postępowania. Niewypełnianie
obowiązków. Przejaw postawy niepatriotycznej. Nie bano się odpowiedzialności.
Polska jest bez obrony i jest łatwym łupem dla najeźdźców.
"Zbytki_polskie"
Autor opowiada o szlachcie, która interesuje się tylko swoim dobrem
materialnym. Potocki wymienia najważniejsze przyjemności do których dąży
społeczeństwo. Szlachta traci bogactwo aby je pokazać. Mowa jest o prywacie i
egoizmie szlachty, która nie jest zainteresowana obroną Rzeczypospolitej. Utwór
kończy się pewną przestrogą: wszystkie bogactwa może człowiek utracić, Pogoń za
rzeczami zbytecznymi powoduje utratę majątków i osłabia polskie społeczeństwo.