Opis ogólny astronomii
Greckie słowo astron oznacza gwiazdę, skąd można by wysnuć logiczny,acz
niepoprawny wniosek, iż astronomia zajmuje się badaniem gwiazd.Jest to zresztą
zgodne z powszechnie panującym mniemaniem, według którego astronom nie robi nic
innego, tylko się w gwiazdy patrzy. Nazwa tej nauki powstała w zamierzchłych
czasach, gdy nie było jeszcze teleskopów i komputerów . Ówcześni astronomowie
śledzili na nieboskłonie szlaki gwiazd - zarówno tych stałych, jak i
błądzących, dzisiaj zwanych planetami. Z czasem jednak astronomia rozwinęła się
znacznie, obejmując coraz to szersze kręgi wiedzy.
Dzisiaj zajmuje się praktycznie wszystkim, co pozaziemskie - od Księżyca
począwszy, na najodleglejszych miejscach w kosmosie skończywszy Oprócz sięgania
w dal, współczesna astronomia sięga też w przeszłość, docierając do początków
czasu i przestrzeni. Można więc rzec, że obecnie, pod koniec XX wieku
astronomia zajmuje się całym Wszechświatem. Ni mniej ni więcej. Rzecz jasna,
żaden człowiek nie jest w stanie objąć takiego ogromu wiedzy, dlatego naukowcy,
jako ludzie mądrzy i wykształceni, podzielili całą astronomię na różne
dziedziny, oto niektóre z nich:
-Mechanika nieba to bardzo szacowny przedmiot. Zajmujący się wzajemnym
odziaływaniem ciał i ruchach ciał niebieskich , naukowcy starają się odgadnąć,
gdzie dany obiekt znajdzie się za tydzień lub za sto lat. Czasem się im to
udaje i ogłaszają wtedy przejętemu zgrozą światu, że jakaś kometa uderzy w
Jowisza.
Fizyka planet rozwinęła się bardzo intensywnie w ostatnich latach, a to dzięki
różnym próbnikom, wystrzelonym na przeszpiegi ku odległym planetom Układu
Słonecznego. dzięki sondom kosmicznym typu Pioneer i Voyager ziemscy
astronomowie otrzymali tyle danych o Jowiszu, Saturnie, Uranie i Neptunie, że
starczy im tego jeszcze na wiele lat pracy.
Fizyka gwiazd, jak nazwa wskazuje, zajmuje się badaniem gwiazd. Wyjaśnia, jak
gwiazdy są zbudowane i dlaczego świecą, jak się jak się rodzą, żyją i umierają.
Tłumaczy dlaczego niektóre gwiazdy zmieniają swój blask albo wybuchają .
Specjaliści z tej dziedziny wyliczyli, że na stare lata nasze Słońce stanie się
czerwonym olbrzymem i pochłonie Ziemię. Fizyka materii międzygwiezdnej naucza,
że po pozornie pustym kosmosie lata pełno różnych rzeczy, od wodoru
począwszy,na prostych aminokwasach skończywszy. niektóre rejony kosmosu tak
bardzo zapylone, że nic nie widać.
Astronomia pozagalaktyczna bada inne galaktyki. A są pośród nich okazy
intrygujące: galaktyki aktywne, co trwonią energię na skalę iście kosmiczną,
galaktyki wybuchające i zderzające się w widowiskowy sposób czy radiogalaktyki
wyrzucające z siebie dwie długie wstęgi gazu, zwane dzetami. Kosmologia
szacowny dział astronomii , którego przedmiotem badań jest Wszechświat jako
całość, jego budowa , ewolucja; żródłem informacji są obserwacje astronomiczne
obiektów znajdujących się poza Galaktyką; wyniki tych obserwacji są traktowanw
jako reprezentatywne dla całego Wszechświata ( jest to treść tzw. Zasady
kosmologicznej) . Teorie kosmologiczne wymagają ekstrapolacji na cały
Wszechświat praw fizyki , których słuszność została potwierdzona na podstawie
eksperymentu lub obserwacji jedynie w stosunku do zjawisk o skończonym czasie
trwania i zachodzących w ograniczonym obszarze. Ekstrapolacja ta stwarza
możliwość konstruowania dopuszczalnych z punktu widzenia aktualnej wiedzy
różnych teoretycznych modeli Wszechświata , które moogą być porównywane z
obserwacjami . Radioastronomia: dział asronomi zajmujący się badaniem obiektów
astronomicznych poprzez obesrwacje i interpretacje wysyłanych przez nie fal
radiowych
Prawo Keplera:
1)każda planeta porusza się po elipsie, a w jednym z jej ognisk znajduje się
słońce
2)pola zakreślane w jednakowych okresach czasu przez promień wodzący planety są
sobie równe
3) kwadraty okresów czasu obiegu planet dookoła słońca są proporcjonalne do
sześcianów ich średnich odległości od słońca
Prawo Hubble'a : galaktyki oddalają się z prędkościami proporcjonalnymi do
odległości
Wszechświat jest to ogół obiektów astronomiczny, czyli wszystkie galaktyki
planet i gwiazdy i inne rzeczy wraz z czasoprzestrzenią . Naukowcy stwierdzili
że nasz wszechświat ciągle się powiększa przez to że odległości między
galaktykami powiększają się . obserwacje składu chemicznego materii dowodzą że
najbardziej rozpowszechnionym pierwiastkiem jest wodór stanowiący ponad 70 %
masy wszystkich atomów.
A teraz coś bliżej naszym wyobrażeniom czyli planety , w naszym układzie
słonecznym jest ich dziewięć :
Ziemia najbliższa nam ludziom planeta . Trzecia wg oddalenia od Słońca planeta
Układu słonecznego , masa ziemi wynosi 5,975 . 1024 kg , średnia temperatura na
powierzchni wynosi 281 K pośada atmosferę ma jednego naturalnego satelitę
Księżyc
Mars zwany czerwoną planetą , czwarta planeta wg oddalenia od słońca ,najlepiej
zbadana planeta ma dwa naturalne satelity ( Phobos , Deimos) ma atmosferę
rzadszą od ziemskiej liczne kratery temperatura waha się od -90oC do +30 oC
Merkuty najbliższa Słońca przedostatnia co do wielkośći planeta
najdokładniejsze dane uzyskano dzięki sondzie kosmicznej Mariner
Saturn Szósta wg oddalenia od Słońca planeta ma 18 naturalnych satelitów ( pan,
Atlas, Prometeusz, Pandora, Epimetheus, Janus, Mimas, Enceladus, Tethys,
Telesto, Calypso, Dione, Helena, Rhea, Tytan, Hyperion, Iapetus, Phoebe) pośada
siedem pierścieni składających się z drobnych brył i okruchów , badany przez
sondy Pioneer i Voyager
Jowisz największa piąta planeta wg oddalenia od słońca, ma 16 naturalnych
satelitów ( Metis, Andastea, Amalthea, Thebe, Io, Europa, Ganimedes, Callisto,
Leda, Himalia, Listhea, Elara, Ananke, Carme, Pasphea, Sinope) oraz 3
pierścienie
Wenus druga wg oddalenia od słońca planeta widoczna nad horyzontem przed
wschodem słońca popularnie zwana Gwiazdą poranną ( Jutrzenka) zaś po zachodzie
słońca - Gwiazdą Wieczorną, znana już w starożytności
Uran siódma wg oddalenia od słońca ma 15 naturalnych satelitów ( Kordelia,
Ofelia, Bianka, Kresyda, Desdemona, Julia, Portia, Rozalinda, Belinda, Puk,
Miranda, Ariel, Umbriel, Tytania, Oberon) i 11 wąskich pierścieniodkryty w 1781
roku
Neptun ósma wg oddalenia od słońca planeta ma 8 naturalnych satelitów ( Najada
, Talassa, Despoina, Galatea, Larissa, Proteus, Tryton, Nereida) i 4
pierścienie odkryty w 1846 roku niewidoczny gołym okiem
Pluton najdalsza wg oddalenia od słońca planeta układu słonecznego i
najmniejsza ze znanych , odkryty w 1930 roku ma jednego naturalnego satelitę
Charona
Teraz należy wspomnieć o centrum naszego układy słonecznego bez którego nie
było by życia na ziemi czyli
-Słońce: nabliższa ziemi gwiazda centralne ciało układu słonecznego główne
żródło energii docierającej do ziemi masa słońca wynosi 332 958 mas ziemi ,
-Gwiazdy: Gwiazdami nazywamy kule gazowe o masach nieprzekraczających
kilkudzieśięciu mas słońca i przynajmniej przez część swej ewolucji świecą
światłem z reakcji termojadrowych zachodzących w ich wnętrzach . Gołym okiem na
niebie można dostrzec około 6000 gwiazd należących do naszej galaktyki do
której należy słońce . Blask gwizd może się znacznie zmieniać ( gwiazdy zmienne
np. nowe i supernowe) przyczyny zmiany blasku gwiazd spowodowane są zmianą
składu chemicznego w ich wnętrzu w wyniku reakcji termojądrowych . Gwiazdy
powstają najprawdopodobnie w wyniku samograwitacyjnego kurczenia się obłoków
materii międzygwiezdnej