Górnośląski Okręg Przemysłowy
| ZAŁĄCZNIKI |
| Nazwa pliku |
Rozmiar |
| Gop.doc | 31KB |
| Całkowity rozmiar: 31 KB |
Górnośląski Okręg Przemysłowy (GOP) jest położony w środkowej części województwa katowickiego. Stanowi on największą w Polsce aglomerację ludności miejskiej i przemysłu, zlokalizowaną w północnej części Górnośląskiego Zagłębia Węglowego. Obejmuje 13 miast wydzielonych z powiatu (Będzin, Bytom, Chorzów, Czeladź, Dąbrowa Górnicza, Gliwice, Katowice, Mysłowice, Ruda Śląska, Siemianowice Śląskie, Sosnowiec, Świętochłowice, Zabrze) oraz powiaty strefy nadbrzeżnej (będziński, gliwicki, tarnogórski oraz tyski wraz z miastem Tychy). Powierzchnia Górniczego Okręgu Przemysłowego wynosi około 2373 km2, w tym zespół miast i osiedli około 790 km2. Ludność GOP-u to około 2,2 mln mieszkańców (1982 r.), średnia gęstość zaludnienia - powyżej 800 mieszkańców na km2. 91 % ludności to ludność miejska, a ponad 98 % utrzymuje się ze źródeł pozarolniczych. W tamtejszym przemyśle znajduje pracę ponad 16 % ogólnokrajowego zatrudnienia.
Skoncentrowanie przemysłu obejmuje około 2500 zakładów. Podstawę gospodarczą GOP-u stanowi górnictwo węgla kamiennego (56 kopalń). W obrębie GOP-u eksploatuje się także złoża rud cynku i ołowiu (rejon Bytomia i Tarnowskich Gór). Istniejące tu kopalnie dają około 70 % wydobycia krajowego. Górnośląski Okręg Przemysłowy stanowi nadal najważniejszy ośrodek hutnictwa w Polsce - 17 hut żelaza (z tego 5 z pełnym cyklem produkcyjnym, niektóre specjalne), dostarczających około 40 % ogólnej produkcji stali surowej w naszym kraju, 45 % wyrobów walcowanych i rur stalowych. Główne ośrodki hutnictwa żelaza to Chorzów, Katowice, Ruda Śląska, Bytom, Dąbrowa Górnicza, Sosnowiec i Świętochłowice. Hutnictwo metali nieżelaznych skoncentrowane w Katowicach, Będzinie, Gliwicach oraz w Miasteczku Śląskim dostarcza 78 % produkcji cynku.
W GOP-ie, w oparciu o powyższe gałęzie rozwinął się przede wszystkim przemysł elektromaszynowy, metalowy i środków transportu (łącznie 641 zakładów, zatrudniających 18 % pracowników przemysłowych w GOP-ie) z ośrodkami w Katowicach, Gliwicach, Sosnowcu, Zabrzu, Bytomiu i Chorzowie. Z ważniejszych wyrobów tego przemysłu należy wymienić: obrabiarki do metali, odlewy żeliwne, maszyny i urządzenia górnicze i hutnicze, maszyny do robót ziemnych, budowlanych i drogowych, urządzenia energetyczne i wyroby metalowe. Skupił się tu też przemysł chemiczny z głównymi ośrodkami w Chorzowie, Gliwicach i Tarnowskich Górach, specjalizujący się w produkcji nawozów azotowych, karbidu oraz chemicznej przeróbki węgla. 9 zakładów koksowniczych, głównie w Zabrzu, Gliwicach i Rudzie Śląskiej, dostarcza 35 % krajowej produkcji koksu. GOP jest też największym w Polsce producentem energii elektrycznej. Ponadto rozwinięty jest przemysł materiałów budowlanych, szklarski, włókienniczy, odzieżowy, spożywczy, poligraficzny i papierniczy, w których łącznie znajduje zatrudnienie 14 % robotników GOP-u.
Rolnictwo nie odgrywa w gospodarce GOP-u większego znaczenia, o czym świadczy między innymi ogólna powierzchnia użytków rolnych (zaledwie 129 tys. ha); dominuje kierunek zbożowo-ziemniaczany z małym, lecz stałym wzrastającym udziałem warzyw, co jest w znacznym stopniu związane ze słabo rozwiniętą w tym rejonie strefą podmiejską. Znaczny wpływ na słaby rozwój rolnictwa mają znaczne powierzchnie nieużytków poprzemysłowych (zwały, hałdy, wyrobiska, zapadliska), które zajmują około 8 % obszaru.
Obrzeżenie GOP-u zajmują silnie zniszczone wyziewami lasy, na jego terenie istnieją 84 parki o powierzchni 1465 ha i szereg zieleńców o łącznej powierzchni 842 ha.
Cały obszar GOP-u jest silnie zabudowany, jest tu ogółem zgrupowanych ponad 145 tys. budynków mieszkalnych i 1.6 mln izb mieszkalnych.
GOP pokrywa gęsta sieć komunikacyjna (koleje, tramwaje, drogi, szosy). Długość linii kolejowych normalnotorowych (bez bocznic przemysłowych) wynosi ok. 600 km, z czego 51 % posiada normalnowoltarzową trakcję elektryczną; długość linii wąskotorowych - 160 km. GOP stanowi silnie rozbudowany węzeł kolejowy. Długość linii tramwajowych - 222 km, sieć autobusowa - 1500 km. Z Odrą łączy GOP Kanał Gliwicki. Na terenie GOP-u ogranicza się obecnie dalszą lokalizację nowych zakładów przemysłowych, jak również poważniejszą rozbudowę istniejących.
Potencjalne możliwości rozwoju gospodarki GOP-u tkwią w bogatej bazie surowcowej, w wartościowym zestawie trwałych środków produkcyjnych oraz w wykwalifikowanej sile roboczej.