a ) komunikatywność - precyzyjne formułowanie myśli, treści powinno być przekazywane, w sposób czytelny, zrozumiały, zależy to od poprawności zastosowanych środków językowych i unikania słów powszechnie niezrozumiałych. Wypowiedź winna być zgodna z intencją nadawcy, najważniejsza jest tu prostota, przejrzystość języka, bez wyszukanych, skomplikowanych przenośni i porównań. b) jasność -zachowanie logicznego porządku w budowie zdań umożliwiające śledzenie toku rozumowania, unikanie zakłóceń w s ...

Czasownik Czasownik jest odmienną i samodzielną częścią mowy, nazywającą czynności lub stany (czytać, spać). Różni się od innych wyrazów tym, że ma wiele form, w tym część nieodmiennych. Najczęściej spotykamy jednak osobowe formy czasownika, odmieniające się przez tryby (śpij - spałbym), czasy (śpi - spał), osoby (śpię - śpisz), liczby (śpi - śpią) i rodzaje (spał - spała). W zdaniu czasownik na ogół jest orzeczeniem; może także pełnić funkcję podmiotu, dopełnienia, przydawki oraz łąc ...

Sposoby wyrażania dopełnienia Dopełnienie może być wyrażone: - rzeczownikiem (Kupiłem psa ) - zaimkiem rzeczownym (Kogo widziałeś? ) - przymiotnikiem (Chorego odwiedziła rodzina ) - zaimkiem przymiotnym (Takiego nie kupię ) - imiesłowem przymiotnikowym czynnym (Palącym udostępniono osobne pomieszczenie ) - imiesłowem przymiotnikowym biernym (Pobitego opatrzono w ambulatorium ) - liczebnikiem głównym (Dwóm przyznano nagrody ) - liczebnikiem porządkowym (Drugiemu się to nie należy ) - ...

Rodzaje okoliczników Z racji tego, że okoliczniki odnoszą się do cech czynności, okoliczności lub innych cech, mogą one mieć wiele znaczeń; stąd wyodrębnia się na ogół ze względu na znaczenie następujące rodzaje okoliczników: - miejsca: Maleństwo wpadło do strumienia. - czasu: Wczoraj Maleństwo wpadło do strumienia. - sposobu: Maleństwo wpadło nagle do strumienia. - przyczyny: Maleństwo wpadło do strumienia przez nieuwagę. - celu: Krzyś przybiegł na ratunek. - stopnia: Po deszczu strum ...

Sposoby wyrażania orzeczenia Orzeczenie najczęściej wyrażane jest osobową formą czasownika; czasem - formą nieosobową na -no, -to (Uczniowie wybili szybę w klasie; Wybito szybę w klasie ). W funkcji orzeczenia może być także użyty bezokolicznik; tak jest na przykład w zdaniach podrzędnych okolicznikowych celu, ale tylko wtedy, gdy podmiot zdania nadrzędnego jest taki sam, jak podrzędnego (por. Poszedłem do kolegi, żeby mu pomóc w matematyce, ale Poszedłem do kolegi, żeby mi pomógł w matematy ...

Rodzaje podmiotów Podmiot jest to nadrzędna część zdania, tworząca z orzeczeniem związek główny. Wskazuje on element, o którym orzeka się w danym zdaniu. Podmiot najczęściej wyrażony jest rzeczownikiem w mianowniku, ale nie jest to możliwość jedyna. Oto przegląd sytuacji szczegółowych: 1. Brak podmiotu. Najczęściej spotykanym typem zdań bezpodmiotowych są konstrukcje zawierające czasownik odnoszący się do pewnych stanów przyrody, które istnieją same przez się; nie można wtedy wskazać wykona ...

Rodzaje przydawek Biorąc pod uwagę sposób wyrażenia przydawki i rodzaj związku między wyrazem określanym i określającym, wyróżnimy następujące typy przydawek: - przymiotną (biały pies ; związek zgody, wyrażona przymiotnikiem, zaimkiem przymiotnym, liczebnikiem, imiesłowem przymiotnikowym) - rzeczowną (pies brytan ; związek zgody, wyrażona rzeczownikiem) - dopełniaczową (pies sąsiada ; związek rządu, wyrażona rzeczownikiem w dopełniaczu) - przyimkową (pies bez ogona ; związek rządu, wyr ...

Słowotwórstwo jako dział nauki o języku opisuje morfologicznie środki tworzenia nowych wyrazów. Słowotwórstwo zajmuje się budową wyrazów ze względu na ich znaczenie. Rodzina wyrazów Jedną z metod bogacenia języka jest tworzenie nowych wyrazów na podstawie zasobu już obecnego w słowniku. W ten sposób powstają wyrazy motywowane Dla określenia zależności słowotwórczej wyrazów służy analiza słowotwórcza, czyli wyodrębnienie w wyrazie motywowanym dwu jego składników, podstawowych członów: podstaw ...

a) derywacja-to proces tworzenia nowych wyrazów za pomocą formantów (przedrostków, przyrostków), np. piękny/prze-piękny (zastosowanie przedrostka), nauczyciel/nauczycielka (użycie przyrostka), Umożliwić (przedrostek-podstawa słowotwórcza-przyrostek). Derywacja wsteczna to tworzenie wyrazów przez odrzucenie formantów, np. chwytać-chwyt-, czołgać-czołg, dźwigać-dźwig. Od czasowników można tworzyć nowe czasowniki, np. pracować-zapracować, od czasowników rzeczowniki, np. kopać - kop+arka, od przymio ...

Teksty językowe bywają zróżnicowane nie tylko środowiskowo i terytorialnie. Charakteryzuje je także zróżnicowanie stylistyczne. Do głównych odmian stylowych języka zalicza się następujące style: potoczny, naukowy, publicystyczny, urzędowy i artystyczny. Styl potoczny - cechuje przede wszystkim wypowiedzi mówione, choć czasem występuje on także w swobodnych tekstach pisanych. W mowie najczęściej przejawia się w formie dialogu, rozmowy kilku osób, a także w monologu. Dominują w nim zdania o mał ...

Stylizacja językowa - polega na celowym wprowadzaniu do utworu środków leksykalnych i gramatycznych, charakterystycznych dla jakiejś epoki, dla określonego dialektu regionalnego lub środowiska. Stylizacja językowa jest jakby naśladowaniem pewnego stylu językowego. Najważniejsze rodzaje stylizacji to: a) archaizacja - polega na wprowadzeniu do utworu archaizmów i form archaicznych w celu przybliżenia określonej epoki (np. ,,Stara baśń" Kraszewskiego, "Krzyżacy" Sienkiewicza). Służy temu celowi ...

Wypowiedzenia złożone podrzędnie Wypowiedzenie złożone podrzędnie Istotą wypowiedzenia złożonego podrzędnie jest to, że jego składniki nie są wobec siebie współrzędne. Wypowiedzenia te są odpowiednikami związków składniowych; występuje w nich element nadrzędny (określany) i podrzędny (określający). Składnik podrzędny zastępuje lub uzupełnia jedną z części składnika nadrzędnego. Wypowiedzenie złożone podrzędnie a zdanie pojedyncze Każdą część zdania pojedynczego (opr ...

Wypowiedzenie złożone współrzędnie charakteryzuje się tym, że poszczególne składniki (zdania i równoważniki zdań) są w nim jednakowo ważne, żaden nie jest określany przez drugi; wypowiedzenia złożone współrzędnie są odpowiednikami szeregów występujących w zdaniach pojedynczych. Treści zdań i równoważników zdań tworzących wypowiedzenie złożone współrzędnie uzupełniają się; ze względu na relacje między nimi można wyróżnić poszczególne rodzaje wypowiedze ...

Związki frazeologiczne - są to stałe i łączliwe związki wyrazowe. Poszczególne związki frazeologiczne różnią się nie tylko stopniem łączliwości swych członów, ale i strukturą (typem gramatycznym członów wchodzących w ich skład), rodzajem powiązań składniowych pomiędzy nimi występujących. Reasumując więc, ze względu na stopień zespolenia wyrazów rozróżniamy związki frazeologiczne stałe i łączliwe. - związki frazeologiczne łączliwe - to takie połączenia wyrazowe, w których dopuszczalna jest wy ...