Średniowiecze Ź Żywoty świętych Ź moralitety Ź Kazania świętokrzyskie - początek XIII, XIV w. Ź Kazania gnieźnieńskie- początek XV w. Ź Rozmyślania przemyskie (apokryf) Ź Historyja o chwalebnym Zmartwychwstaniu Pańskim (ok.1580) Mikołaja z Wilkowiecka (misterium) Ź Bogurodzica Ź Posłuchajcie bracia miła... = Lament świętokrzyski = Żale Matki Bożej pod krzyżem (lament) Ź Legenda o świętym Aleksym (hagiografia) - (V-VI w. w Syrii) Ź Pieśń ...

____________________________________________________________________________ |Autor |Tytuł |Motyw | | |________________|___________________|_________________|_____________________| |Adam Mickiewicz |"Dziady III" - |Motyw Prometeusza|Konrad żąda od Boga | | |Wielka improwizacja| |władzy | | | | | | |________________|______ ...

* PRZYPOWIEŚĆ- specyficzna forma literacka ( gatunek literatury narracyjnej); ważne przesłanie utworu a nie jego treść; gatunek inaczej zwany parabolą / posiada dwie płaszczyzny: I - jednoznaczne wydarzenia z życia wzięte II - o charakterze interpretacyjnym; dotyczy przesłania związanego z akcją utworu . Jest umieszczona w sferze pojęciowej * przesłania niektórych przypowieści: - aby otrzymać plon stokrotny należy wybrać rozsądnie swój obiekt zainteresowań - umiejętność p ...

Geneza nazwy: Ludzie średniowiecza nie określili epoki nazwy, w której żyli. Zrobili to twórcy renesansu wprowadzając nazwę średniowiecza (tj. wieków średnich - łac. media tempora). Określenie to było wyrazem lekceważenia podejścia do tej epoki jako bezpłodnej, mrocznej, ciemnej. Zarzucano jej zniekształcenie, odejście od kultury duchowej. Rehabilitacja tego okresu nastąpiła dopiero w wieku XVIII. Nazwa epoki jednak pozostała. ______________________ |Czas trwania epoki dla| | ...

A) KSIĘGA HIOBA * należy do pism mądrościowych (dydaktycznych) wypełniających 7 ksiąg biblijnych powstających także w kulturach starożytnego wschodu np. w kulturze egipskiej, babilońskiej, arabskiej * Hiob - prawdopodobnie postać historyczna * osobistość dramatu > walka o godność, odpierając ataki przyjaciół nakazujących uznać własną winę i przyjąć cierpienie jako karę za grzech (zgodnie z pojęciem sprawiedliwości starożytnego Wschodu) * poszukiwania wyjaśnienia tajemnicy cierpienia niczy ...

a. Renesans (włoskie rinascita, francuskie renaissanse) znaczy: ‘odrodzenie'. Najpierw antyku, starożytnej literatury i filozofii, kultury i sztuki. A więc swoiste odkrycie antyku i ponowna, znacznie rozleglejsza i bogatsza niż w średniowieczu recepcja dzieł i idei rzymskich i greckich myślicieli, poetów, artystów. Następnie zaś, a w świadomości i autoocenie niektórych twórców europejskiego renesansu przede wszystkim, odrodzenie nowożytnego piśmiennictwa i sztuki ...

Renesansowa proza polityczna: * Jan Ostroróg:- " * Memoriał w sprawie uporządkowania Rzeczypospolitej" * - pierwszy głos żądający zmian, mówi, o konieczności ujednolicenia praw; król polski nie powinien mieć nad sobą żadnego zwierzchnika oprócz Boga; język polski powinien być językiem urzędowym Rzeczypospolitej; * Stanisław Orzechowski:- * "Mowy" -żąda powrotu na łono kościoła katolickiego, wykorzenienia innowierstwa w Polsce, ograniczenia swobód mieszczaństwa i chłopów; * Andrzej F ...

Typowe gat. literatury świeckiej : * Proza: * Kroniki * :- "Kronika"Galla Anonima, Wincentego Kadłubka, Janka z Czarnkowa * Listy miłosne * Epika rycerska * = chansons de geste:- pieśni o czynach bohaterskich; np. "Pieśń o Nibelungach", "Pieśń o Rolandzie",utwory o Zawiszy Czarnym * Romanse rycerskie * :- "Opowieści o królu Arturze...", "Dzieje Tristana i Izoldy" * Poezja: * Poematy obyczajowe * :- "O zachowaniu się przy stole"(= "O chlebowym stole")Przesława Słoty, "Satyra na l ...

a. Rola Kościoła w rozwoju kultury. - posiadał pieniądze potrzebne na rozwój kultury - nie był wstrząsany wydarzeniami politycznymi jak inne instytucje - większość bibliotek należała do Kościoła - powszechnym językiem była łacina(język kościelny) - literatura z średniowiecza była ściśle związana tematyką i formą z Biblią - największe budowle z tego okresu to kościoły (styl romański i gotycki) -większość malowideł powstawała dla kościołów (fresk ...

Rola pisma i druku. Podstawowym narzędziem pracy oraz źródłem wiedzy intelektualisty w średniowieczu była książka. Początkowo_księgi_spisywano gł. w klasztornych skryptoriach, z czasem też w powstających w miastach wyspecjalizowanych warsztatach kopistów oraz na uniwersytetach i w kancelariach monarszych. Główną formą_średniowiecznej_książki_był_kodeks. Pisano_na_pergaminie_lub_papierze, który_pojawił_się_w_Europie_około_połowy_XII_w._za_pośrednictwem_Arabów,_a rozpowszechnił_się_zwł._w_XIV_ ...

Słowo i obraz, liczba i przestrzeń w sztuce średniowiecza. Do okresu średniowiecza zalicza się malarstwo, rzeźbę i architekturę chrześcijańską od początków ich istnienia, aczkolwiek pod względem formy należące jeszcze do późnego antyku, nazywane sztuką wczesnochrześcijańską, ponadto sztukę przedromańską, następnie romańską i gotycką. Sztuka bizantyńska od VI w. rozwijała się własnym rytmem. W średniowieczu nastąpiło sformułowanie, rozwinięcie i rozpowszechnienie wszystkich podstawowych tema ...

.Romantycy o roli poety i poezji oraz sile słowa poetyckiego (np. "Konrad Wallenrod", III część "Dziadów", "Kordian", "Beniowski", "Nie-Boska Komedia").ccc * Poezja jako absolut, zatarcie granicy między poezją a naturą, literaturą i życiem * akt twórczy jako boska czynność kreacyjna ("Dziady" III część; "Beniowski") * jedynie romantyczny poeta i prosty lud potrafią odkryć i wyrazić tajemniczą istotę natury * nie da się słowami wyrazić metafizycznego charakteru poezji - stanowi to dra ...

Geneza nazwy Nazwa romantyzm narodziła się w wyniku ewolucji słowa "romanus". Poprzez "lingua romana"(język rzymski, czyli łaciński) oznaczająca właśnie wcale nie łacinę, ale język ludowy powstały z przemieszania się łaciny, języków germańskich i galickich. Języki te do dzisiaj noszą nazwę języków romańskich. Z nazwy języka ludowego utworzono określenie utworów pisanych w tym języku "romance, romans, romant" - romancą zwano utwór drobny, romantami obszerniejsze powieści opowiadające o niezwy ...

Najbardziej widocznym znamieniem rozkwitu odrodzenia we Włoszech na przełomie XV i XVI wieku był niebywały rozwój sztuki. Nigdy w żadnym kraju nie było tylu i takiej miary artystów, co tam w tym okresie. Przeważali malarze, ale wielu było również rzeźbiarzy, niektórzy z nich uprawiali obie te gałęzie sztuki jednocześnie. Za najważniejszą ze sztuk była uważana architektura, wszystkie inne bowiem składały się razem na powstanie wspaniałego gmachu renesansowego. A zbudowano ich mnóstwo - kościoł ...