“Antygona” a “Odprawa posłów greckich” - tematyka , problematyka i budowa dramatów
Antygona
Tematyka -
zaczerpnięta z mitu o Labdakidach.
Problematyka
# Konflikt Antygony i Kreona ( zarazem konflikt praw boskich z ziemskimi )
# Tragizm bohaterki , miotającej się w swym wyborze - lojalności wobec władcy,
czy też wypełnieniu obowiązków siostry w oparciu o prawo boskie.
# Tragizm władcy - wybierającego między podtrzymaniem własnego autorytetu ,
jako króla , a zadośćuczynieniem wobec brata.
# Tragizm całego rodu , jako ziszczenie strasznej klątwy - kary za kazirodczy
związek syna Edypa z matką Jokastą.
Budowa -
sztandarowy przykład dramatu antycznego :
# jedność czasu , miejsca i akcji ( czas - doba , miejsce - miasto Teby , akcja
- jednowątkowa )
# ograniczenie występujących aktorów w danej scenie do trzech
# brak scen zbiorowych - w zamian opowiadanie ich przez jedną z postaci
# konflikt tragiczny - dwóch stron mających racje , z których jedna musi
ponieść klęskę. Konflikt oparty o działanie sił wyższych - fatum
# specyficzna budowa :
-prolog (zapowiedź wydarzeń )
-parodos (I wystąpienie chóru - wprowadzenie w akcje )
-pięć przeplatających się epejsodionów (wystąpienia aktorów
) i stasimonów (wystąpień chóru ).
-exodos (ostatnie wystąpienie chóru - podsumowanie )
# schemat wydarzeń :
-ekspozycja (wstępne informacje )
-zawiązanie akcji
-rozwój akcji
-punkt kulminacyjny
-dalsze powikłania akcji
-rozwiązanie akcji
-epilog (dodatkowe informacje uzupełniające )
Odprawa posłów greckich
Tematyka -
zaczerpnięta z mitu o Parysie i Helenie.
Problematyka -
w sposób metaforyczny nawiązująca do sytuacji w XVI-wiecznej Polsce.
# problem państwa i jednostki : obowiązki jednostki wobec państwa
# problemy rządów :
-powszechne przekupstwo w czasie obrad zgromadzeń Rady Królewskiej
-chaotyczność i burzliwość narad
-ufność w słowa krzykaczy - wodzirejów sejmowych
Budowa
podobieństwa z dramatem antycznym :
# jedność czasu miejsca i akcji ( czas - dzień , miejsce - przed pałacem
królewskim w Troi , akcja - jednowątkowa - poszukiwanie odpowiedzi na pytanie
czy wydać posłom Helenę )
# elementy tragizmu : przypowieść zagłady Troi - proroctwo Kasandry , decyzja
Priama o zwołaniu rady wojennej
cechy nowe dramatu :
# brak sytuacji tragicznych i stopniowego rozwoju akcji prowadzących do
katastrofy
# ostateczna decyzja władcy znana jest już na początku dramatu
# światem kierują nie bogowie ani fatum , lecz ludzie - wydarzenie są
uzależnione od decyzji bohaterów