Horacy liryk okresu złotego wieku literatury rzymskiej(31r.p.n.e.-14r.n.e.), syn wyzwoleńca z Wenuzji , w młodości brał udział w walkach bratobójczych co zaważyło na jego twórczości.Jego działalność literacka obejmuje szereg dziedzin : * uszczypliwe epody wzorowane na Archilochu; * satyrach(gat. Epicko-liryczny, dydaktyczny, złośliwy), w których ośmieszał drobne wady i ułomności ludzkie; * listach, w których poruszał tematy z wielu dziedzin m.in. z zakresu poetyki; * (czterech) księgach p ...

APOLLO - bóg wyroczni, wróżb, muzyki, poezji słońca; (syn Zeusa i Latony); ARTEMIS - bogini lasów, łowów i płodności; (córka Zeusa i Latony); HERMES - bóg złodziei, kupców, poseł i goniec boski; (syn Zeusa i Mai, tytanki); DIONIZOS - bóg wina uczty, życia; (syn Zeusa i Semele); ATENA - bogini mądrości, odwagi, sprawiedliwej wojny; (wyskoczyła z głowy Zeusa); HEFAJSTOS - bóg kowali i ognia, boski kowal; (syn Zeusa i Hery); ARES - bóg krwawej, złośliwej, niesprawiedliwej wojny; AFRODYTA ...

Jest to najstarsza ze znanych polskich pieśni religijnych, ale zapisana, wraz z nutami, dopiero w wieku XV. Najstarszy rękopiśmienny zapis tekstu odnaleziono na wklejce tylnej okładki rękopisu Biblioteki Jagiellońskiej w Krakowie. Kodeks ów zawiera łacińskie kazania przepisane w 1407 r., a zapis pieśni datuje się na rok 1408. O dużej popularności pieśni świadczy fakt dołączania do jej pierwotnego tekstu licznych zwrotek dodatkowych (w jednym z przekazów szesnastowiecznych utwór liczy ich aż 2 ...

"Bogurodzica" powstała w X, XII lub XIV w. (różne są hipotezy na ten temat). Jest ona utworem anonimowym, lecz podejrzewa się o jej autorstwo świętego Wojciecha. Druga teoria mówi, że jej autorem jest ojciec Boguchwał - franciszkanin z Nowego Sącza. Najstarsze są dwie pierwsze strofy wiersza, Pieśń Wielkanocna(strofa 3-6) i Pieśń pasyjna (strofy 7-13) napisane zostały później bo na przełomie XIV i XV w. Najstarszy odpis pochodzi z roku 1407. Jest to również najstarszy drukowany tekst poetycki ...

Bohater romantyczny i jego poprzednicy: Jest on gwałtowny, uczuciowy, ma poczucie własnej indywidualności, wyobcowany, samotny (np. Werter). Często też jest poetą (np. hrabia Henryk z "Nie - Boskiej komedii"). Wiecznie zbuntowany wobec świata i reguł nim rządzących, rozczarowany ideałami. Nie ma możliwości zrealizować swoich ideałów, marzeń. Zazwyczaj nieszczęśliwie zakochany. W większości przypadków popełnia samobójstwo lub ginie. Pisarze wzorowali swoje utwory na twórczości Wiliama Sz ...

Norwid był poetą drugiego pokolenia romantyków. Pisarz miał bardzo silne poczucie zarówno przynależności pokoleniowej jak i odrębności swojej generacji. Doświadczenia losów generacji własnej i poprzedniej, a także przekonanie o ich zmarnowaniu i przemyślenia na ten temat zaważyły na poglądach poety. Były one na tyle oryginalne, że aż niezrozumiałe dla współczesnych co stało się przyczyną niepopularności poety za życia. Jedną z wyróżniających się odrębności poezji Norwida była głęboka intelekt ...

Aleksander Głowacki, herbu Prus I, później używający pseudonimu Bolesław Prus urodził się 20 VIII 1847 r. w Hrubieszowie nieopodal Lublina, zmarł zaś w 19 V 1912 r. w Warszawie którą uczynił bohaterem swoich licznych opowiadań, nowel, powieści, felietonów i artykułów. "Lalka" jest jedną z trzech, obok "Faraona" i "Emancypantek", jego najważniejszych powieści. W nich najpełniej wyraził swoje pozytywistyczne poglądy, które sprowadzają się do stwierdzenia, iż pisarz poprzez dzieło powinien prez ...

Dramat: jeden z trzech zasadniczych rodzajów twórczości literackiej. Na pierwszym planie znajduje się świat przedstawiony, wydarzenia: akcja, świat wewnętrzny bohaterów. Bohater wypowiada się bezpośrednio (bez narratora) w dialogach i monologach. Oprócz tego w budowie dramatów wyróżniamy didascalia. Dramat zbudowany jest z aktów, scen i odsłon. Język w utworze kieruje uwagę na świat przedstawiony i przeżycia bohaterów (dominuje funkcja poznawcza). Dramat jako gatunek dzielimy na komedię, tra ...

CECHY EPOSU * obecność inwokacji, która wprowadza czytelnika w wątek utworu, zaczyna się apostrofą (bezpośrednim zwrotem do jakiejś wyższej siły). * obecność opisów - przedmiotów np. Tarcza Hefajstosa jest opisana dynamicznie - etapy wykonywania, scenka dynamiczna, której postacie ożywają. * idealizacja bohaterów, szczegółowa charakterystyka, tworzenie z bohaterów wzorców osobowych: Achilles - porywczy, odważny, silny, potężny, szybki, nieugięty, nieubłagany Hektor - sz ...

1. Zasada trzech jedności: a) czasu - akcja rozgrywa się w czasie jednej doby (między wschodem i zachodem słońca) b) miejsca - akcja rozgrywa się w jednym miejscu ( o wydarzeniach innych informuje specjalny aktor - posłaniec) c) akcji - jest ona jednowątkowa (bez wątków pobocznych) 2. Ograniczona liczba aktorów (3), występowali tylko mężczyźni 3. Brak scen zbiorowych 4. Konflikt tragiczny ( starcie dwóch przeciwstawnych racji, jedna z nich musi zginąć, postacie kierowani fatum, losem, p ...

NOWELA - gatunek literacki prozatorski, o ściśle skondensowanej akcji, należący do epiki. Nowele są krótkie, pozbawione komentarzy, refleksji autorskich, wielkiej ilości bohaterów czy panoramicznego ujęcia świata. Na plan pierwszy wysuwa się akcja, punkt kulminacyjny oraz pointa, często także ośrodek kompozycyjny. Teoria SOKOŁA- najbardziej rygorystyczna zasada określająca budowę noweli klasycznej, utworzona od tytułu słynnego utworu G.Boccaccia pt. "Sokół". Jest to nowela skomponowana w ...

Roland - jeden z dowódców (tylnej straży) armii francuskiej podążającej z Hiszpanii do Francji. Walczyła ona z Saracenami. a. Cechy rycerza idealnego i jego świat wartości na podstawie "Pieśni o Rolandzie". * walczy za wiarę, króla i ojczyznę i był im oddany * jest lojalny * doskonale zna rzemiosło wojenne i opanował sztukę walki * jest heroiczny i waleczny, nie rezygnuje z dalszej walki nawet w chwili całkowitej klęski * czuje się odpowiedzialny za swoich podwładnych * dba o honor rycer ...

BAROK Epoka będąca przejawem kryzysu ideałów humanistycznych (filozofii, harmonii, ładu - Sęp Szarzyński, Treny Kochanowskiego). Świadomość egzystencji w nietrwałym świecie, a zarazem jego nieskończoność. Wewnętrzne rozdarcie jednostki. Nietrwałość wartości religijnych - reformacja. Poczucie zagrożenia, materializm bytu. Dwa wzory kultury: ziemiański - wzorowanie na tradycji wsi spokojnej, kult ojczystych pamiątek i realiów, zbliżenie z tradycjami ludowymi - stylizacje ludowe (Morsztryn ...

Harpagon jest wielkim skąpcem i dusigroszem. Bardzo martwi się o swoją fortunę w wysokości dziesięciu tysięcy talarów. Wyobraża sobie, że wszyscy czyhają na jego nieuwagę, aby ukraść pieniądze. Jest zatem bardzo podejrzliwy. Dokładnie sprawdza wszystkich, co jest czasem śmieszne, czy przypadkiem nie wynoszą z domu jakiś dóbr. Jest nawet zdolny do przeszukiwania służących, aby upewnić się, że nic nie ukradli. W swoich działaniach jest bardzo dokładny i skrupulatny. Harpagon dba także o to, ab ...