Filozofie epoki
August Comte
W rozprawie "Kurs_filozofii_pozytywnej" sformułował swe główne poglądy:
* przedmiotem nauki powinno być rejestrowanie faktów i spostrzeżeń, bowiem
godne poznania jest to co sprawdzalne, udowodnione empirycznie
* żądał ciągłego weryfikowania wiedzy, żadne twierdzenie nie jest do końca
prawdziwe; twierdził, że wiedza jest relatywna
* badania naukowe powinny prowadzić do konkretnych wynalazków, wzbogacać
ludzkie życie
* odrzucenie psychologii
Herbert Spencer
Dostrzegł analogię pomiędzy prawami rządzącymi biologią a istnieniem
społeczeństwa ludzkiego. Twierdził, że podstawą egzystencji jest harmonijna
współpraca pomiędzy organami i klasami społecznymi. Jeżeli jedna z klas
społecznych nie domaga to całe społeczeństwo jest chore, stąd wniosek, że walka
klas jest zgubna, jest zjawiskiem szkodliwym. Harmonia jest bowiem podstawą
społeczeństwa. Jedyną i prawdziwą formą rozwoju jest ewolucja, rozwój przy
ciągłym doskonaleniu się.
Hipolit Taine
Stworzył kierunek zwany DETERMINIZMEM - jakiekolwiek dzieło literatury jest
zdeterminowane przez 3 czynniki dotyczące twórcy:
* rasa (czynniki psychiczne i biologiczne)
* środowisko (geograficzne, społeczne)
* chwila dziejowa (tradycja, przeszłość, teraźniejszość)
Taine twierdził, że w ten sposób trzeba badać literaturę, w sposób
socjologiczny. Literatura dostarcza bowiem wiedzy o społeczeństwie. Ma ona
gromadzić fakty o nim.
Człowiek jest zdeterminowany warunkami w jakich się urodził, pozycję społeczną,
stanem majątkowym.
Karol Darwin
Jest twórcą EWOLUCJONIZMU. Przyczyny ewolucji:
* walka o byt
* dobór naturalny
Walka o nie kształtuje ewolucję. Przetrwają tylko osobniki najsilniejsze, na
tym polega doskonalenie się rasy, eliminowane są bowiem najsłabsze jednostki.
Konsekwencja tej teorii to praca "O_pochodzeniu_człowieka". Udowodnił, że
człowiek nie jest centrum wszechświata , jest jednostką biologiczną, wytworem
ewolucji, podlega jej prawom.
Stuart Mill
Stworzył teorię filantropijnego utylitaryzmu. Według niego każdy człowiek
powinien być użyteczny społecznie, dzięki temu zmniejszają się antagonizmy
klasowe.
scjentyzm
Zaufanie do nauki, która miała być jedynym kryterium poznania. Stosowanie tych
samych zasad naukowych w odniesieniu do badania jakiejkolwiek dziedziny wiedzy.
Tymi zasadami są: obserwacje, doświadczenie, analiza, wnioskowanie. Scjentyzm
miał kierować myśl ludzką ku konkretnej rzeczywistości.
ewolucjonizm
Tworzenie wiedzy o społeczeństwie i człowieku wraz ze stworzeniem wiary w
stopniowe przekształcanie się form życia w coraz doskonalsze. Wytworzenie
przekonania, że im większe osiągnięcia nauki i techniki tym lepsze warunki
życia człowieka i moralne i intelektualne.
utylitaryzm
Moralność ludzką określa się stopniem jego altruizmu (troska o dobro innych
ludzi). Każda jednostka powinna wnosić jakiś wkład do wspólnego dobra.
Miernikiem wartości człowieka jest praca.