Sytuacja w polsce po powstaniu styczniowym
zabór rosyjski
* rozpoczęto bardzo brutalną akcję rusyfikacji (administracja, szkolnictwo)
* język rosyjski stał się językiem narodowym
* likwidacja polskich szkół i uczelni
* terytorium zaboru rosyjskiego - Kraj Nadwiślański - zmiana nazwy, aby nie
było mowy o Polsce
* dekret uwłaszczeniowy ogłoszony przez Rosjan dla chłopów
zabór austryjacki (galicja)
* Galicja uzyskała autonomię (częściową niepodległość polityczną)
* istniał dla Galicji osobny sejm polski
* literatura nie podlegała cenzurze
* nie było zainteresowania odzyskaniem niepodległości ponieważ biedni dążyli
tylko do przeżycia a bogaci do utrzymania majątku
* brak przemysłu, nędza wsi, dysproporcje majątkowe
zabór pruski
* bezwzględna akcja germanizacyjna
* język urzędowy - niemiecki, zakaz modlitwy w języku polskim
* Polacy nie mogli zamieszkiwać na stałe w danym miejscu
* istniały towarzystwa śpiewackie i sportowe (pod nimi kryła się konspiracja)
* chłopi niejednokrotnie pozbawieni byli ziemi
* urzędy obsadzone przez Niemców