Epika średniowieczna
"PIEŚŃ O ROLANDZIE"
Ma przejrzystą kompozycję trójdzielną. Wstęp to przygotowanie zasadzki przez
zdrajcę Ganeleona. Rozwinięcie akcji przedstawia bohaterską walkę i śmierć
Rolanda oraz jego towarzyszy. Zakończenie ukazuje zemstę Karola Wielkiego na
Saracenach za śmierć siostrzeńca. Roland był rycerzem Karola Wielkiego i w 778
wziął udział w wyprawie do Hiszpanii zajętej przez Saracenów. Duma i
średniowieczne poczucie honoru nakazywały mu samodzielność działania. Mimo
trudnej sytuacji nie wezwał pomocy, a tym samym naraził swoich rycerzy na
śmierć. Zginęli wszyscy łączne z nim, ale honor średniowiecznego rycerza został
obroniony.
ARTYZM FORMY
Nieznany poeta starał się nadać epopei podniosły charakter. Utwór cechuje patos
(nastrój podniosły, pełen odwagi) oraz hiperbolizacja (wyolbrzymienie cech
jakiegoś przedmiotu lub zjawiska). Narrator często włączał w tok opowiadania
bezpośrednie wypowiedzi poszczególnych osób. Z tego powodu stosował on na
przemian formę epicką i dramatyczną.
KRONIKI
Cechy i zadania
* brak krytycyzmu (nie sprawdzano wiarygodności faktów)
* elementy fikcyjne (listy, mowy, pieśni, anegdoty)
* funkcja dydaktyczna (wnioski wyciągane z wydarzeń)
* przesadne wychwalanie władców
* chronologia wydarzeń
* język prosty, choć nie pozbawiony metafor i gry słów
* pytania retoryczne, wykrzykniki, wołacze, apostrofy dla utrzymania
patetycznego stylu
Polscy kronikarze i ich dzieła
* "Kronika_Polska"Galla Anonima
* "Kronika_Wielkopolska" Gocława Baszka XIII w. (zawiera daty, występuje
narracja historyczna - przyczynowo-skutkowa)
* "Kronika_Janka_z_Czarnkowa" (fikcyjne za Kazimierza Wielkiego)
* "Kronika_Wincentego_zwanego_Kadłubkiem" XIII w. (parta na fantastycznych
zmyśleniach, opis zwycięskiej bitwy legendarnych władców polskich z Juliuszem
Cezarem, Kadłubek chciał uświetnić naszą przeszłość narodową)
* "Kronika_Jana_Długosza" XV w. (opis dziejów państwa polskiego do XV wieku,
opis konfliktu polsko-krzyżackiego)
KRONIKA GALLA ANONIMA
* Gall Anonim
* - żył na przełomie XI i XII w.
* Francuz, mnich z zakonu benedyktynów
* przebywał na dworze Bolesława Krzywoustego
* napisał tam kronikę na zamówienie
Treść
Dzieje państwa polskiego i jego władców. Celem i zamiarem było opisanie czynów
króla Bolesława Krzywoustego. Przedstawił on najpierw dzieje jego przodków,
całego rodu Piastów i czyny samego króla. Według niego Chrobry i Krzywousty to
idealni władcy. Opisywał także wydarzenia militarne. 3 części: 1.historia
początków państwa polskiego 2.czasy panowania Piastów 3.dzieje i chwała
Bolesława Chrobrego. Kronika ta nie zawiera żadnych dat.
Utwór ten powstał na zamówienie dostojników. Miał nie tylko opisywać dzieje
państwa polskiego, ale przede wszystkim wysławiać i wychwalać odważne i
waleczne czyny królów polskich (Bolesława Krzywoustego) jako wzorców do
naśladowania.
UTWORY O TEMATYCE MIŁOSNEJ
"TRISTAN I IZOLDA"
Tristan był synem króla Kornwalii. Jego rodzice zostali zabici podczas najazdu.
Dotarł na wyspę króla Marka. Wysłał Tristana aby ten znalazł mu królową. W
czasie powrotu Tristan i Izolda wypili napój miłosny i zakochali się w sobie.
Spotykali się że sobą potajemnie. Kiedy król dowiedział się o tym skazał ich za
to na śmierć. Oni uciekli i ukryli się w lesie. Po pewnym czasie Tristan oddał
ją królowi a sam wyjechał z kraju. Po powrocie ciężko zachorował i umarł.
Izoldę i Tristana pochowano obok siebie. Codziennie krzew wyrasta z grobu
Tristana i przerasta do grobu Izoldy.
"HELOIZA I ABELARD"
Abelard był filozofem i teologiem francuskim. Mając 34 lata zakochał się w
swojej uczennicy, nieletniej ale urodziwej Heloizie. Ona odwzajemniała jego
uczucia. Kiedy zaszła w ciążę nie chciała aby ewentualne małżeństwo zniszczyło
jego karierę. Ten jednak ożenił się z nią. Mieli syna. Kiedy wuj Heloizy
dowiedział się o tym nasłał zbójców na Abelarda, którzy go pobili i
wykastrowali.
Heloiza poszła to zakonu a Abelard został mnichem. Kochankowie pisali do siebie
listy i wyznawali sobie miłość.