Charakterystyka systemów jakości

Dodał: ~gość
Data dodania: 10 lutego 2001
Średnia ocen: 4,1
Oceń: (dno)  0     1     2     3     4     5     6  (super)

» Skomentuj prace
» Zgłoś naruszenie regulaminu / plagiat
Charakterystyka systemów jakości



Co to jest jakość? Pesymista mówi, że szklanka jest w połowie pusta, optymista,
że jest do połowy pełna a specjalista do spraw jakości, że dwa razy za duża.

Jakość według normy PN-EN 28402/93 jest to ogół cech i właściwości wyrobu
decydujących o zdolności wyrobu do zaspakajania stwierdzonych lub
przewidywanych potrzeb.

Inną definicję jakości przedstawia ekonomia. W ekonomii jakość towaru jest
nazywana użytecznością. Jest to rodzaj zadowolenia jakie daje konsumentowi
użytkowanie lub posiadanie danego wyrobu.



Na jakość produktu składają się:

* cechy wyróżniające dany produkt od innych
* czas potrzebny na wykonanie produktu
* koszta jego wytworzenia




Wszystkie firmy, duże i małe, mają już ustalony sposób lub system prowadzenia
działalności. Możliwe, że w małej firmie system ten działa całkiem skutecznie,
lecz w sposób nieformalny i zapewne nie udokumentowany. Normy dotyczące systemu
jakości identyfikują te cechy, które mogą pomóc firmie konsekwentnie spełniać
wymagania swoich klientów. Nie nakazują one czegoś całkowicie nowego. System
jakości służy do oceny, jak i dlaczego coś się robi, do prowadzenia zapisu, jak
się to robi oraz do rejestrowania wyników, aby wykazać, że zostało to zrobione.
Jest wiele małych firm, które już prowadzą wiele spośród działań określonych w
normach. Wielu klientów, zarówno sektora prywatnego jak i publicznego, uważa,
że do firm posiadających system jakości można mieć zaufanie. Może to być jednym
z powodów, dla których warto wprowadzić taki system. Mogą też być inne powody,
np.:

* poprawa wyników jakościowych, koordynacji i produktywności;
* większe skupienie się na celach firmy i oczekiwaniach klientów;
* uzyskanie i utrzymanie jakości wyrobu spełniającej określone i przewidywane
potrzeby klienta;
* możliwość zarządzania firmą z przekonaniem, że osiąga się i utrzymuje
zamierzony poziom jakości;
* dostarczenie klientom oraz potencjalnym klientom dowodów świadczących o
możliwościach organizacji;
* otwarcie nowych możliwości rynkowych lub utrzymanie posiadanej pozycji na
rynku;
* certyfikacja/rejestracja;




Pierwsze normy poruszające aspekty jakości powstały na przełomie lat
pięćdziesiątych i sześćdziesiątych, a dotyczyły branży wojskowej w Stanach
Zjednoczonych. W oparciu o tego typu normy powstały później unormowania
branżowe. W latach siedemdziesiątych niektóre kraje opracowały normy o
charakterze wielobranżowym. W 1977 roku niemiecki instytut normalizacyjny DIN
zgłosił do ISO (International Standardization Organization - Międzynarodowa
Organizacja Normalizacyjna), wniosek o ujednolicenie norm krajowych. Na tej
podstawie w 1980 roku powołano Komitet Techniczny ISO ds. zarządzania jakością
i zapewnienia jakości. Komitet ten stworzył najpierw normę zawierającą
terminologię ISO 8402, a w 1985 roku pierwsze projekty serii ISO 9000.

Serią ISO 9000 zaczęto stosować najpierw w przemyśle lotniczym i kosmicznym, a
także w wojsku i elektrowniach jądrowych. Później zorientowano się, że jest ona
przydatna także w przedsiębiorstwach o innych profilach. Dziś jest to chyba
najbardziej znana seria norm, której oznaczenia coraz częściej pojawiają się w
reklamach produktów i usług. ISO zwykło co około 5 lat wydawać nowe, poprawione
wersje norm.

Najważniejszą i najbardziej prestiżową normą, o którą zabiega wiele firm jest
właśnie międzynarodowa norma ISO. Sam system jakości nie poprawi automatycznie
procesów pracy lub jakości wyrobu, nie rozwiąże wszystkich problemów firmy.
Oznacza on bardziej usystematyzowane podejście do działalności
przedsiębiorstwa.

Nie należy mylić norm dotyczących systemu jakości z normami dotyczącymi wyrobu.
Większość organizacji, dla których pojęcie "systemy jakości", a szczególnie
"norm serii ISO 9000" jest nowością, myli jakość wyrobu z zarządzaniem
jakością. Stosowanie norm dotyczących wyrobu, systemu jakości oraz doskonalenia
jakości prowadzi w sposób oczywisty do większego zadowolenia klientów oraz
wzrostu konkurencyjności firmy. Normy te nie są wzajemnie sprzeczne.

Normy ISO 9000, które zyskały międzynarodowe uznanie i akceptację, tworzą zbiór
norm. Jedne z nich określają wymagania dotyczące systemów jakości (ISO 9001,
ISO 9002 i ISO 9003), inne podają wytyczne pomocne w interpretacji i wdrażaniu
systemu jakości (ISO 9000-2, ISO 9004-1).

Międzynarodowe normy ISO 9000 - ISO 9004 to forma nowego, całościowego
podejścia do kwestii zapewnienia jakości. Obecnie, kiedy nawet największe
korporacje nie usiłują już wszystkiego robić same i coraz więcej elementów i
podzespołów czerpią z kooperacji zewnętrznej, międzynarodowe gwarancje
niezawodności dla każdego składnika produktu finalnego nabierają szczególnego
znaczenia. W zagranicznej praktyce gospodarczej zespół norm ISO 9000 znajduje
coraz szersze zastosowanie przy zawieraniu umów między poszczególnymi firmami,
stanowiąc swoistą gwarancję dla odbiorców, że producenci (dostawcy) wyrobów
zdolni są do dotrzymania umów w zakresie ustabilizowanej wysokiej jakości
produkcji. Normy te stosuje się zarówno w tworzeniu dóbr materialnych, jak i w
usługach czy handlu. Europejska Wspólnota Gospodarcza przyswoiła je w
rozszerzonej formie jako euronormy serii EN29001 - EN29004.




ISO 9000 zawiera wytyczne wyrobu i stosowania norm szczegółowych i tak:

ISO 9001

- służy zapewnieniu jakości podczas etapów projektowania / konstruowania,
produkcji, instalowania i obsługiwania (stosuje się, gdy zgodność z
podstawowymi wymaganiami ma być zapewniona przez dostawcę we wszystkich
wymienionych etapach). Norma ta jest stosowana, gdy zapewnienie odpowiedniego
stopnia wiarygodności może być osiągnięte przez udokumentowanie zdolności
dostawcy do niezawodnego projektowania, konstruowania, produkcji, instalowania
i obsługiwania wyrobu. Norma wymaga by kierownictwo jednostki gospodarczej
określiło i udokumentowało dostawcy swoją politykę, cele i zobowiązania
dotyczące jakości. Polityka ta powinna być zrozumiała oraz wprowadzana i stale
przestrzegana i stale przestrzegana na wszystkich szczeblach organizacyjnych. W
tym celu trzeba określić wewnętrzne wymagania weryfikacyjne, zapewnić
odpowiednie środki i skierować wykwalifikowany personel do działalności
weryfikacyjnej. Działalność ta powinna obejmować: kontrolę, badania,
systematyczną obserwację projektowania, produkcji, instalowania i obsługiwania
procesów i/lub wyrobu. Przeglądy projektu i analizy systemu jakości powinny być
przeprowadzone przez personel niezależny od bezpośrednio odpowiedzialnych za
wykonywaną pracę.

ISO 9002

- służy zapewnieniu jakości na etapach produkcji i instalowania (stosuje się,
gdy zgodność z postanowionymi wymaganiami ma być zapewniona przez dostawcę w
trakcie tych dwóch etapów).

ISO 9003

- służy zapewnieniu jakości podczas kontroli i badań ostatecznych (stosuje
się, gdy zgodność z postawionymi wymaganiami ma być zapewniona przez jedynie w
trakcie tych dwóch etapów).

Wymagania stawiane systemowi jakości, zawarte w tych trzech pierwszych normach,
uzupełniają (a nie zastępują) wymagania techniczne dotyczące wyrobu lub usługi.
Odbiorca i dostawca ustalają, która z norm (9001, 9002 lub 9003) najbardziej
odpowiada potrzebom wynikającym z umowy oraz jakie ewentualne adaptacje powinny
być wykonane. Wymagania stawiane systemowi jakości, zawarte w tych trzech
pierwszych normach, uzupełniają (a nie zastępują) wymagania techniczne
dotyczące wyrobu lub usługi. Odbiorca i dostawca ustalają, która z norm (9001,
9002 lub 9003) najbardziej odpowiada potrzebom wynikającym z umowy oraz jakie
ewentualne adaptacje powinny być wykonane.

Inny charakter ma norma ISO 9004, która dotyczy zarządzania jakością i
elementów systemu jakości. Zawiera wytyczne dotyczące czynników technicznych,
administracyjnych i ludzkich, wpływających na jakość wyrobów lub usług na
wszystkich etapach tzw. spirali jakości od identyfikacji potrzeb odbiorcy do
ich zaspokojenia.


Otrzymanie certyfikatu ISO nie jest proste, Poprzedzone jest wielomiesięcznymi
przygotowaniami i kontrolami. Przeprowadza się analizy porównawcze, które mają
odpowiedzieć na pytanie co jest już zgodne z procedurami ISO a co powinno być
do nich przystosowane. Specjalna komórka przedsiębiorstwa sprawdza wszystkie
procedury i zaleca zmiany w danym miejscu projektu lub produkcji. Powyższe
kontrole i wprowadzone zmiany są sprawdzane przez przedstawicieli Polskiego
Komitetu Normalizacji Miar i Jakości (PKNMJ), kontrola taka zwana jest auditem
certyfikacyjnym. Audit jest prowadzony w celu oceny systemu zapewnienia jakości
oraz jego elementów. Dla wprowadzenia ISO potrzebne jest przeszkolenie
wszystkich pracowników, począwszy od szczebla produkcyjnego a kończąc na samym
kierownictwie firmy. Szkolenie takie nie jest jednorazowe, musi odbywać się co
roku i również obejmują całą załogę bez wyjątku.

Po otrzymaniu certyfikatu firma nadal musi przeprowadzać audity wewnętrzne w
celu sprawdzania czy system jakości działa poprawnie. Również co jakiś czas bez
zapowiedzi odbywa się audit zewnętrzny, mający obowiązek sprawdzenia
przedsiębiorstwa pod względem otrzymanego certyfikatu.

Centrum całego systemu jakości jest struktura organizacyjna wraz z podziałem
odpowiedzialności, procedurami i instrukcjami, które umożliwiają zarządzanie
przez jakość i ciągłe doskonalenie jakości. W normach serii ISO 9000 wyraźnie
została określona struktura dokumentacji. Struktura ta przedstawia się
następująco: Księga_jakości jest dokumentem określającym politykę jakości i
opisującym system jakości w organizacji. Zawiera ona politykę jakości, podział
odpowiedzialności i uprawnień, a także wzajemne stosunki pracowników oraz
procedury i metody w systemie jakości. Dodatkowo załączone są ustalenia w
zakresie przeglądu, aktualizacji i nadzorowania księgi jakości. Księga jest
elementem niezbędnym dla tworzenia systemu jakości oraz późniejszej jego
certyfikacji. Jest także podstawowym dokumentem systemu zapewnienia jakości i
przedmiotem każdego auditu. W księdze tej jest zawarte szereg ważnych funkcji,
opisuje organizację struktury i przebiegów, stwarza warunki do ponoszenia
pełnej odpowiedzialności za produkty, umożliwia redukcję zbędnej pracy przy
analizie przebiegów procesów oraz opracowaniu procedur (a więc redukcję
kosztów), ułatwia wskazanie każdemu pracownikowi jego miejsca i wkładu w
tworzenie jakości, przedstawia całościowo przedsiębiorstwo oraz zadania
poszczególnych wydziałów, a także jest dowodem sprawnego systemu jakości.


Natomiast procedura systemu jakości to udokumentowany sposób wykonywania
czynności objętej systemem. Jest ona sporządzona na piśmie. Jej celem jest
określenie sposobu wykonania danego działania. Tworzenie procedur odbywa się
według ścisłych reguł, które precyzuje norma ISO 9000. Procedury są ponadto
zapisywane w postaci graficznych wykresów przebiegów, tzw. logigramów. Jeśli
procedura wymaga uszczegółowienia tworzy się instrukcje. Dotyczą one np.
obsługi maszyn czy wykonywania konkretnych czynności. Oczywiście nie opisuje
się ruchów elementarnych, gdyż zgodnie z unormowaniem przyjmuje się pewien
stopień umiejętności wykonującego instrukcję.


Norma ISO 9000 wymaga tylko 12 procedur, a zaleca dodatkowych 5. Razem więc 17,
a więc mniej nawet niż wszystkich punktów normy. Nie zaleca się robienia
procedur tam, gdzie nie są wymagane. Należy też uważać na nadinterpretację
przepisów normy.

Kto potrzebuje certyfikatu ISO 9000? Międzynarodowe Standardy Jakości wdrażają
firmy, które realizują długofalowe strategie działania, wprowadzają nowe
technologie, dążą do uporządkowania własnej struktury organizacyjnej, działają
na rynkach międzynarodowych, dążą do podniesienia własnej konkurencyjności,
realizują strategię nastawioną na spełnienie oczekiwań klientów.

Podsumowując, norma jakości ISO 9000 powoduje:

* Usprawnienie organizacji i zarządzania firmą;
* Wzrost wiarygodności przedsiębiorstwa;
* Obniżenie nakładów materiałowych i kosztów funkcjonowania organizacji;
* Stworzenie przejrzystych zasad odpowiedzialności i premiowania pracowników;
* Usprawnienia obiegu informacji w firmie;
* Zmniejszenie strat związanych z brakami i reklamacjami;
* Podniesienie image firmy;
* Ułatwienie nawiązywania kontaktów międzynarodowych;
* Aktywne, skuteczne i szybkie identyfikowanie i rozwiązywanie problemów;
* Unikanie błędów, zamiast ich poprawiania;
* Zadowolenie klientów, partnerów i współpracowników;
* Klarowny podział kompetencji i odpowiedzialności eliminujący konflikty
wewnętrzne;
* Uzyskanie przewagi nad konkurencją


Założeniem ISO jest robić wszystko dobrze za pierwszym razem.





Szybki rozwój przemysłu spowodował konieczność większej dbałości o środowisko
niż dotychczas. Można oczywiście wydawać kolejne zakazy i mnożyć kary, ale cóż
z tego, jeśli przedsiębiorstwom nie chce się lub twierdzą, że nie są w stanie
zmniejszyć zanieczyszczeń. Wobec tego rozpoczęto zachęcanie przedsiębiorstw do
zmiany postaw. Początkowo firmy podejmowały działania po zakończeniu procesu
wytwarzania, jednakże między innymi doświadczenia z wdrażaniem systemów jakości
zasugerowały celowość wprowadzenia działań jeszcze na etapie produkcji.

Stąd pojawiło się ostatnio zarządzanie środowiskowe, które polega na redukcji
ilości zanieczyszczeń i odpadów u źródła ich powstawania. W tych działaniach
realizuje się znaną już zasadę "myśl globalnie - działaj lokalnie". Odchodzi
się więc od kontrolowania zanieczyszczeń, na rzecz zarządzania środowiskowego.

Podstawowym narzędziem realizacji zarządzania środowiskowego jest analiza cyklu
życia produktu. Są to zorganizowane i ciągłe działania, których celem jest
zapobieganie powstawaniu i systematyczna redukcja zanieczyszczeń. Realizowany w
przedsiębiorstwach program czystszej produkcji jest dobrym początkiem wdrożenia
zarządzania środowiskowego według wymagań normy ISO 14001. System ten realizuje
się między innymi w oparciu o Koło Deminga (metoda PDCA- planuj, wykonuj,
sprawdzaj, działaj).

Najlepszym i najbardziej skutecznym sposobem, choć bardzo trudnym, jest
połączenie obu certyfikatów jakości, czyli ISO 14001 z ISO 9000. Połączenie
tych dwóch dokumentów sprawia, iż firma staje na najwyższym światowym poziomie
zarządzania jakością i zarządzania środowiskowego co daje naprawdę światowy
prestiż dla przedsiębiorstwa.





Materiały: - Internet



Box reklamowy - zainteresowany?
Dodaj ściąge »

Komentarze

PYTANKO 15 maja 2010, z IP: 80.54.50.191     Zgłoś komentarz do skasowania
OPRACOWANIE PROCEDUR NA ETAPIE WYTWARZANIA WYROBÓW
Użytkownik publikuje komentarze i opinie wyłącznie na własną odpowiedzialność. Właściciel Serwisu nie ponosi odpowiedzialności za treści zamieszczane przez użytkowników na łamach Serwisu.
Czas generowania strony: 0.0102 sekund.