Rewolucja francuska

Dodał: ~gość
Data dodania: 17 września 2001
Średnia ocen: 4,3
Oceń: (dno)  0     1     2     3     4     5     6  (super)

» Skomentuj prace
» Zgłoś naruszenie regulaminu / plagiat


1. Przyczyny

Rewolucje francuską można podzielić na następujące okresy:

okres od czerwca 1789 do września 1791 - okres tworzenia się monarchii
konstytucyjnej (czas Konstytuanty)

okres od września 1791 do sierpnia 1792 - okres funkcjonowania m.
konstytucyjnej (okres legislatywy)

okres od września 1792 do lipca 1794 - okres kształtowania się republiki i
dyktatury Jakobinów (czas Konwentu)

okres od lipca 1794 do końca 1795 - okres rządów termidoriańskich.

Społeczeństwo francuskie prawnie podzielone było na 3 stany: duchowieństwo,
szlachta i tzw. stan trzeci. W zasadzie, chociaż była to monarchia absolutna
władzę sprawowano w imię średniowiecznej doktryny, że źródłem władzy
królewskiej jest łaska boża, że każdy stan ma swoje uprawnienia i powinności,
król stoi na straży całości. Monarcha był źródłem prawa i pierwszym wykonawcą
praw królestwa. Prawa króla kończyły się na własności prywatnej. Celem władzy
królewskiej jest doczesne, jak i wiekuiste dobro poddanych. Struktura prawna
monarchii w II poł. XVIII w. przestała odpowiadać zarówno stanowi faktycznemu
jak i poziomowi świadomości. Zdecydowana większość 96% społeczeństwa stanowił
stan trzeci, który był również głównym źródłem podatkowym.( W ramach tego stanu
wykształciły się takie grupy jak: burżuazja, drobnomieszczaństwo, inteligencja,
chłopi, ludzie pracy najemnej, urzędnicy) Dwa pozostałe były od podatków
zwolnione, co więcej wszystkie ważniejsze godności duchowne jak i oficerskie
były zastrzeżone dla przedstawicieli stanu szlacheckiego. Monarchię francuską
podkopywały następujące czynniki:

szerzenie się idei Oświecenia (źródłem władzy jest lud, który przekazuje tę
władzę mocą umowy społecznej)-teoria umowy społecznej Jana Jakuba Roussoue
władca winien kierować się czynnikami racjonalnymi, zaś religia jest przejawem
zabobonów.

Bezpośrednią przyczyną niezadowolenia był wysoki deficyt budżetowy,
niekorzystna umowa handlowa z Anglią, a także drożyzna artykułów żywnościowych
w okresie poprzedzającym wybuch rewolucji. Elity ówczesnej Francji zaopatrzone
były we wzorce angielskie, czyli rządy parlamentarno-gabinetowe, doświadczenia
rewolucji amerykańskiej, co więcej były one zorganizowane w salonach
literackich i lożach masońskich

Krytykowano też rozrzutność dworu. Tak więc monarchia traciła wszelki
autorytet. Kiedy król stanął przed koniecznością uzyskania nowych środków na
utrzymanie państwa, poradzono mu, by zwołał stany generalne. Instytucja nie
zwoływana od roku 1614.Wybory były prawie powszechne. W trakcie wyborów
spisywano tzw. zeszyty skarg i postulatów, oczywiście ludzie spisujący stawali
się niejako kandydatami na reprezentantów. Analiza zeszytów wskazuje na to, że
musiała istnieć jakaś jednolita organizacja, podejrzewa się org. masońską,
która organizowała elektorat stanu III. Wszystkie postulaty ze wszystkich
prowincji brzmią jednakowo. Zdecydowaną większość deputowanych stanowili ludzie
pióra: literaci, urzędnicy.

Stany generalne miały uprawnienia podatkowe, ale obowiązywała zasada: jeden
stan - jeden głos.

Stan III uzyskał prawo do podwójnej reprezentacji posłów , zaś reprezentacja
stanu III ogłosiła się reprezentacją całego narodu( 17.VI.1789 r).

Monarcha usiłował rozpędzić (rozwiązać) zgromadzenie zamykając salę obrad.
20.VI.1789 r. posłowie zebrali się w innym miejscu i przysięgli sobie nawzajem,
że nie rozejdą się dopóki nie uchwalą konstytucji . W ten sposób zgromadzenie
narodowe przekształciło się w konstytuantę. Podstawa prawna była następująca:
My jesteśmy reprezentantami ludu, a lud jest suwerenny. Król ustąpił ale
szykował odwet. Zgromadził odpowiednią liczbę wojska i wydał rozporządzenie że
od 9 lipca konstytuanta ma być rozwiązana. Na wieść o tym doszło do zaburzeń w
Paryżu, które zakończyły się zdobyciem Bastylii (symbol władzy królewskiej)
14.VII.1789 roku. Załoga Bastylii składała się z weteranów. Upadek Bastylii był
symbolem upadku monarchii. Wtedy też powołano gwardię narodową, której dowódcą
został La Fayette. Jednocześnie zgromadzenie uchwaliło kilka znaczących ustaw.
Głównie zniesiono przywileje stanowe, poddaństwo, i pańszczyznę oraz wszelkie
inne powinności osobiste wypełniane przez chłopów. Ogłoszono równość wszystkich
wobec prawa. Zniesono dziesięcinę oraz jurysdykcję szlachty.

Najważniejszym postanowieniem zgromadzenia była "Deklaracja Praw Człowieka i
Obywatela (sierpień 1789 r.). - projekt tej deklaracji został opracowany przez
La Fayette'a.Twierdzono w niej, że ludzie w stanie naturalnym rodzą się wolni i
równi, zaś cel związku politycznego czyli państwa jest zagwarantowaniem
wolności, równości, własności i prawa oporu przeciw uciskowi. Dalej deklaracja
stanowiła, że wszyscy ludzie mają prawo do wolności słowa, druku, zgromadzeń,
przekonań religijnych, są równi wobec prawa. Uznawali też, że wszelka własność
jest prawem nienaruszalnym i świętym.

W latach 1789-1791 to okres rządów konstytuanty i opracowywania konstytucji
francuskiej.Szczególne kontrowersje wzbudzała tzw. konstytucja cywilna kleru.



Plegała ona na tym, że skonfiskowano dobra kościelne. Miały one pokryć deficyt
budżetowy królestwa. Duchowni mieli być funkcjonariuszami państwa bez
możliwości odwoływania się do Rzymu. Duchowni mieli być wybierani przez
wszystkich mieszkańców parafii, w tym nie katolików. To wzbudziło opór zarówno
króla jak zdecydowanej większości duchowieństwa. Król próbował nawet uciekać
jak został rozpoznany i spowodowany z powrotem do Paryża. W trakcie obrad
zgromadzenia utworzyły się grupy polityczne: Stowarzyszenie roku 1789 -
KONSTYTUCJONALIŚCI, Towarzystwo Przyjaciół Konstytucji - JAKOBINI, Towarzystwo
Przyjaciół Praw Człowieka - KORDELIERZY.

Każda rewolucja winna się skończyć konstytucją, tzn. w miejsce porządku
opartego na dawnych zasadach tworzy się porządek oparty na nowych zasadach.
Najistotniejszą zasadą rewolucji francuskiej było wprowadzenie pojęcia
suwerenności ludu, w miejsce suwerenności monarchy. Zgromadzenia prawodawcze
miały być tylko ustami ludu, zaś władze wykonawcze sługą ludu.

Istotnym też elementem rewolucji francuskiej było wprowadzenie praw człowieka,
zaś celem państwa (związku politycznego) miało być strzeżenie wolności i
równości ludzi. Własność miała być prawem nienaruszalnym i świętym, wolność
rozumiano w ten sposób, że wolno czynić wszystko, co nie jest zakazane.

Kluczową rolę w rozumieniu rewolucji francuskiej odgrywa pojęcie roli
powszechnej jako nadrzędnej wobec woli każdego, a więc w imię roli powszechnej
można było zniszczyć każdą jednostkę .

Wrogiem woli powszechnej był egoizm. Na jesieni odbyły się we Francji wybory do
zgromadzenia prawodawczego, w październiku 31 października 1791 roku ogłoszono
nową konstytucję.

- władza wykonawcza należała do króla, który był głową państwa i szefem rządu,
posiadał prawo veta, oraz mógł

mianować ministrów odpowiedzialnych przed zgromadzeniem,

- władzę ustawodawczą miało zgromadzenie prawodawcze - LEGISLATYWA wybierane co
2 lata.Przeważali

tam liberałowie - FELIANCI.

Obywateli dzielono na czynnych i biernych (czynni - ci co płacili podatki, stąd
mieli uprawnienia do orzekania o podatkach i stanowieniu prawa). Zgromadzenie
uważane było za reprezentację ludu i wyraz tzw. woli powszechnej, która miała
być nadrzędna wobec woli każdego.

Król musi złożyć przysięgę: "Być wiernym narodowi i prawu, władzy używać do
utrzymania konstytucji" W konstytucji zachowano wszystkie postanowienia
obywatelskie z Deklaracji Praw Człowieka.

Prawo wyborcze oparto o census majątkowy. Wysokość płaconego podatku miała
decydować o przynależności do obywateli czynnych, posiadających uprawnienia
wyborcze. Prawo takie uzyskało 4 mln na 7 mln (kobiety nie głosowały) Francja
miała być monarchią konstytucyjną. Po lewej stronie zgromadzenia zasiedli
radykalni zwolennicy przemian społecznych w kierunku równości i republikanizmu
(Jakobini), po środku siedzieli ludzie o poglądach chwiejnych. Na prawej
stronie sali zasiedli zwolennicy monarchii konstytucyjnej wychodzący z
założenia, że prawo moralne musi być realizowane poprzez prawo stanowione.
Zwolennicy hierarchii, autorytetu, dyscypliny społecznej. Ten podział wszedł do
ogólnych europejskich kategorii myślenia politycznego z podziałem na prawicę,
lewicę, centrum.

2. Czasy

Rok 1792 był bardzo burzliwym okresem historii Francji. W dalszym ciągu szalała
drożyzna, nie rozwiązane były kwestie socjalne, dawny system sprawowania władzy
tracił autorytet, nowy nie był w stanie go uzyskać. Aby odwrócić uwagę od
trudności wewnętrznych ówczesne sfery rządzące wplątały Francję w wojny z
Austrią od kwietnia 1792 r., później do tej wojny przystąpiły Prusy. Armie
rewolucyjne poniosły klęski, arystokratyczni oficerowie uciekali na stronę
przeciwnika, o wszystkie niepowodzenia oskarżano króla. Wreszcie Jakobini
doprowadzili do wybuchu powstania w Paryżu i 10.VIII.1792 r. doszło do ataku na
pałac. Król został aresztowany, pozbawiony władzy i 21.IX po nowych wyborach
ogłoszono dekret o zniesieniu władzy królewskiej. Nowym ciałem prawodawczym był
tzw. Konwent. Nowa ordynacja wyborcza zniosła cenzus majątkowy, ale udział w
wyborach wzięło zaledwie 20% ludzi uprawnionych do głosowania. Niewątpliwie
pomyślną okolicznością dla rewolucji było zwycięstwo armii rewolucyjnej pod
Valmy 10.IX a oraz następne pod Jemappes (6.XI.1792). Tymczasem zmieniła się
sytuacja w samej legislatywie. Lewicę stanowili tam Jakobini, natomiast prawicę
deputowani z parlamentu Garronne. W zasadzie różnice między Żyrondystami a
Jakobinami nie były specjalnie wielkie. Obie frakcje były frakcjami
republikańskimi. Jedynie, co można powiedzieć, że Jakobini byli zwolennikami
władzy zcentralizowanej, zaś Żyrondyści zwolennikami autonomii dla
poszczególnych departamentów. Większą rolę tu odegrały ambicje osobiste
przywódców. 18.I.1793 roku konwent narodowy skazał króla Ludwika XVI na karę
śmierci. Wyrok wykonano 21.I. Charakterystyczne jest tu uzasadnienie wyroku.
Ludwik XVI został skazany nie za to co robił, lecz za to kim był "nie ważne
jest czy Ludwik XVI był dobrym królem czy złym królem, ważne jest, że w ogóle
był królem i jako taki winny jest tyranii wobec swego ludu". Tak więc po raz
pierwszy w dziejach naszej cywilizacji odstąpiono od pojęcia winy jednostkowej
na rzecz pojęcia wroga mianowanego. Ta teoria znajdzie swe rozwinięcie w
krwawych systemach totalitarnych XX wieku w postaci wroga klasowego bądź wroga
rasowego.

Fakt ten (śmierć Ludwika XVI) wywołał wstrząs moralny w całej Europie. Przeciw
Francji utworzyła się potężna koalicja, w skład której wchodziła Austria,
Anglia i inne kraje. Jednocześnie w samej Francji doszło do powstań ludności w
prowincji Bretonia i Wandea. Wtedy też (5-6.IV.1793 r.) powołano Komitet
Ocalenia Publicznego - sprawował on funkcję rządu, Komitet Bezpieczeństwa
Publicznego (siły policyjne), Trybunał Rewolucyjny jako instrument terroru.
Trybunał miał sądzić w oparciu o rewolucyjne sumienie, a wyroki mogły być tylko
dwa: uniewinnienie lub śmierć.

2.VI 1793 r. upadł rząd Żyrondystów i Jakobini przejęli pełnię władzy, zaś do
Komitetu Ocalenia Publicznego wszedł Maksymilian Robespierre. Aby uzyskać
poparcie ze strony najuboższych warstw społeczeństwa Komitet przeforsował
uchwalenie prawa do pracy, do oświaty, opieki społecznej i ustanowienie cen
maksymalnych. Jednocześnie wprowadzono obowiązkową służbę wojskową (tzw.
"rekwizycje osób do obrony republiki"). Twórcą armii rewolucyjnych był Łazarz
Cornot. Armia dawała nieograniczone możliwości awansu, w każdej armii
znajdowali się komisarze republiki. Jednocześnie na zapleczu wprowadzano
maksymalny terror wobec każdego podejrzanego. Wszystkie siły i środki zostały
skupione na zaopatrzenie armii. Wobec takich mobilizacji wojska rewolucyjne
zaczęły odnosić sukcesy, ale razem z sukcesami zaczęły ustawać przyczyny, dla
których wprowadzono terror i żądano wyrzeczeń. Wiosną 1794 roku doszło do
rozłamu w Klubie Jakobinów, w wyniku których jeden z przywódców rewolucji
Danton został stracony na gilotynie. Co więcej przywódcy wplątali się w
niepotrzebną walkę z religią ogłaszając kult bogini rozumu. Jednocześnie od
rewolucji zaczęli się odwracać klasy posiadające a całe społeczeństwo było
zmęczone terrorem. W takiej też sytuacji doszło do zawiązania spisku przeciw
Robespierrowi i 27.VII czyli 9 termidora doszło do zamachu.

Grupa Robespierra została pozbawiona władzy i stracona. W następnym zaś roku
Francja podpisała pokój z Prusami, zaś w sierpniu 1795 r. uchwalono nową
Konstytucję, gdzie prawo wyborcze zostało oparte na cenzusie podatkowym.

Konstytucja ta gwarantowała zdobycze w dziedzinie swobód i wolności
obywatelskich, równość wobec prawa, ale uprawnienia wyborcze uzyskali tylko ci,
co płacą wysokie podatki. Wybory były dwustopniowe. Najpierw wybierano
Zgromadzenie Notabli w poszczególnych prowincjach, zgromadzenia te zaś
wybierały przedstawicieli do parlamentu. Władza ustawodawcza składała się z 2
izb tj. Rady Pięciuset i Rady Starszych.

Władzę wykonawczą miał sprawować dyrektoriat złożony z 5 osób.

W zasadzie rewolucja społ. była zakończona, nowe zasady utrwalone, naczelną
zasadą było twierdzenie, że " wszelka własność jest prawem nienaruszalnym i
świętym". Naród integrował się wokół takich wartości jak: patriotyzm, duma
narodowa. Jednostki posiadające talent ambicję i energię mogły awansować przez
armię lub administrację, zaś jednostki mające smykałkę do interesów mogły się
bogacić np. na wykupywaniu skonfiskowanych dóbr.

Rewolucja francuska wprowadziła nie tylko zmiany we Francji, ale zmiany w całej
terminologi politologicznej. Była to rewol. która odbywała się pod hasłami
racjonalistycznymi, a nie jak dotod w kategoriach teologicznych. Wprowadziła
ona pojęcie suwerenności ludu, prawa człowieka i obywatela, niezbywalne i
nienaruszalne, wprowadziła również świętość własności prywatnej - wszelka
własność jest prawem nienaruszalnym i świętym. Wprowadzono nowe pojęcia do
opisu zjawisk politycznych : lud jako suweren.

Powstały nowe pojęcia: prawica i lewica. Prawica jest wolnościowa, lewica
równościowa. Wolność prawicy to posiadanie własności, naturalne zróżnicowanie
ludzi, pochwała autorytetu, hierarchii, podporządkowania. Lewica: popieranie
wszelkich roszczeń, równość z obowiązkiem opieki socjalnej. Jeśli chodzi o
formę rządów lewica chętnie ucieka się dyktatury dla dobra ludu.

I na tym kończy się najbardziej burzliwy okres rewolucji francuskiej, która
według jednej ze szkół historii. trwała od 1789 do 1795 roku.

Podsumowanie: Kto zyskał, kto stracił na rewolucji francuskiej?

Chłopi - zniesiono wszystkie powinności względem klas wyższych, chłopi mogli
nabywać ziemię ze skonfiskowanych majątków. Przed synami otwarły się wielkie
możliwości kariery poprzez armię.


Mieszczaństwo- klasy posiadające uzyskały wpływ na politykę rządu. Własność
była prawem nienaruszalnym i świętym. Poważne kręgi burżuazji francuskiej
bogaciły się na wojnie jako producenci i dostawcy dla armii.


Burżuazjateż skorzystała na wykupieniu majątków kościelnych. Również burżuazja
korzystała na wyeliminowaniu z rynku francuskiego towarów angielskich


Do burżuazji zaliczamy: bankierów, kupców, fabrykantów, dostawców armii. Można
też zaliczyć wyższych urzędników władzy państwowej.

Drobnomieszczaństwo- (sklepikarze, rzemieślnicy, francuskie praczki.


Wpływ na władze miejskie, szczególnie na Komunę miasta Paryża.

Klasy pracujące - dostęp do oświaty, prawo do pracy, opieki społecznej,
ustalenie cen maksymalnych (tylko w okresie dyktatury Jakobinów).


Rewolucja Francuska to olbrzymi awans inteligencji, ludzi pióra, publicystów,
dziennikarzy, prawników. Straty poniosło duchowieństwo, arystokracja i
szlachta.

Rewolucja wprowadziła nowoczesne spektrum polityczne i kluczowe pojęcie
suwerenności ludzi, z którego wyodrębnia się dwa nurty ideologiczne: lud
rozumiany jako społeczeństwo lud jako naród - pojawi się socjalizm z tego
wyłonił się nacjonalizm

Box reklamowy - zainteresowany?
Dodaj ściąge »

Komentarze

L> 16 marca 2010, z IP: 79.191.177.166     Zgłoś komentarz do skasowania
Za długa ta ściaga
Użytkownik publikuje komentarze i opinie wyłącznie na własną odpowiedzialność. Właściciel Serwisu nie ponosi odpowiedzialności za treści zamieszczane przez użytkowników na łamach Serwisu.
Czas generowania strony: 0.0027 sekund.