Kierunki rozwoju społeczno - gospodarczego europy w XV i XVI w.

Dodał: ~gość
Data dodania: 26 września 2001
Średnia ocen: 3,6
Oceń: (dno)  0     1     2     3     4     5     6  (super)

» Skomentuj prace
» Zgłoś naruszenie regulaminu / plagiat


Gospodarka towarowo - pieniężna rozwijała się w Europie już od schyłku
średniowiecza. Było to widoczne w rolnictwie, przemyśle, handlu. Możliwość
rozwoju takiej gospodarki warunkowały: wzrost liczby ludności, stosowanie
postępu technicznego, ożywienie wymiany handlowej i powstawanie
scentralizowanych monarchii, co było wynikiem walki o opanowanie rozbicia
feudalnego. Z kolei po odkryciach geograficznych do Europy napłynęły ogromne
bogactwa, w tym kruszce, metale szlachetne. Napływały one z kolonii
hiszpańskich, portugalskich w Ameryce. Gospodarka towarowa rozwijała się przy
udziale kupców, za ich pośrednictwem. Warstwa kupców wyjątkowo bogaciła się. Po
odkryciach geograficznych rozwój gospodarki towarowo - pieniężnej wymagał
dalszego udoskonalenia, dalszej organizacji. W średniowieczu podstawową formą
organizacyjną tej gospodarki były gildie, natomiast na przełomie XV/XVI w.
stały się nią towarzystwa_handlowe, czyli tzw. kompanie_handlowe.Celem kompanii
była monopolizacja handlu z dalekimi krajami (jego opanowanie przez zrzeszenie
stowarzyszenia kupieckiego). Na przełomie XV/XVI w. powstały następujące
kompanie handlowe: Kompania Afrykańska, Wschodnia, Moskiewska, czy też
Lewantyńska.


W handlu międzynarodowym wzrasta także rola banków. Pierwsze banki powstały we
Włoszech w średniowieczu. Aktualnie banki prowadziły przede wszystkim
rozliczenia przy pomocy weksli i listów kredytowych.

Nowym zjawiskiem było pojawienie się giełd wekslowych, towarowych. Pierwsze
giełdy powstawały we Włoszech, Anglii, Holandii. Największą giełdę zawiązano w
1531r. w Antwerpii. Po jej upadku czołową rolę odgrywała giełda w Amsterdamie.
Liczyły się także giełdy w Londynie, Brugii, Lyonie. Giełdy również prowadziły
rozliczenia bezgotówkowe. W tej sytuacji występował rozkwit tzw. domów handlowo
maklerskich, które zajmowały się handlem, udzielaniem kredytów, nawet
organizacją produkcji. Wyrastały "dynastie" kupiecko - bankierskie. Najbardziej
liczące się znajdowały się w Genui, Florencji, Norymberdze, Augsburgu. Bardzo
ważną pozycję zdobył ród Fuggerów. W tej sytuacji wzrastało zapotrzebowanie na
metale szlachetne jako środka płatniczego.

Największą zmianą na płaszczyźnie ekonomicznej był dualizm w rozwoju Europy.
Polegał on na tym, że kraje leżące na zachód od Łaby przyjęły drogę
kapitalizacji, natomiast kraje Europy Środkowo - Wschodniej przyjęły drogę
refeudalizacji. W krajach zachodnich starano się utrzymać harmonijny rozwój
przemysłu, rolnictwa, handlu. Podstawową formą produkcji stały się manufaktury.
Zaczęły kształtować się zalążki gospodarki kapitalistycznej. W tych krajach
zaistnieje szybsza możliwość przeprowadzenia w przyszłości rewolucji
burżuazyjnych, przemysłowych, technicznych. Nastąpi przekształcenie stosunków
feudalnych w stosunki kapitalistyczne. Pojawią się nowe klasy społeczne,
proletariat kapitalistyczny i burżuazja.

W krajach przyjmujących drogę refeudalizacji podstawą gospodarki stało się
rolnictwo, a w rolnictwie tzw. folwark pańszczyźniany. Było to wielkie
gospodarstwo szlacheckie, feudalne, oparte na pańszczyźnianej, przymusowej
pracy chłopa, nastawione na eksport. W tych refeudalizowanych krajach nastąpiło
pogłębienie stosunków feudalnych, nastąpił powrót pańszczyzny i przywiązanie
chłopa do ziemi. Przy refeudalizacji nastąpiło wyjątkowe pogorszenie sytuacji
chłopa. Kraje refeudalizowane stały się zapleczem żywnościowym i surowcowym dla
Zachodu. Refeudalizacja przyniosła korzyści szlachcie. Przyniosła wzrost
produkcji rolnej, ale tylko początkowo, w I fazie jej rozwoju. Z czasem
refeudalizacja stanie się zjawiskiem konserwatywnym, wstecznym i kraje leżące
na wschód od Łaby, staną się z czasem bardziej zacofane w porównaniu z
państwami zachodnimi.

Pod wpływem odkryć geograficznych i zmian, które przeżywała Europa, nastąpiły
poważne zmiany w podziale uzyskiwanych dochodów. Dotychczas główną część
zagarniali feudałowie, aktualnie w okresie przemian gospodarczo - społecznych
główne dochody przejmowali mieszczanie, zajmujący się handlem, bankierstwem ,
czy wytwórczością przemysłową. W tej sytuacji następuje aktywizacja ekonomiczna
szlachty, a jej formy będą zależne od warunków lokalnych. Np. Formą aktywizacji
ekonomicznej szlachty w Polsce jest folwark pańszczyźniany, w przypadku
Portugalii i Hiszpanii polityka ekspansji, natomiast w Anglii jest to proces
ogradzania. Proces ogradzania polegał na powstawaniu wielkich gospodarstw
rolnych, które przeznaczano na pastwiska na hodowlę owiec. W ten sposób
szlachta zapewniała surowiec dla przemysłu sukienniczego Anglii. Tym samym
rezygnując z tradycyjnej gospodarki, zapewniała sobie duże dochody (wyjątkowo
pogorszyły się warunki bytowe chłopów, którzy powiększali grupy żebraków,
bezrobotnych; O rozmiarach zjawiska świadczy fakt wprowadzenia bardzo surowego
prawodawstwa, które za włóczęgostwo, żebractwo stosowało nawet karę śmierci).

Box reklamowy - zainteresowany?
Dodaj ściąge »

Komentarze

Nie ma jeszcze żadnych komentarzy. Twój może być pierwszy!
Użytkownik publikuje komentarze i opinie wyłącznie na własną odpowiedzialność. Właściciel Serwisu nie ponosi odpowiedzialności za treści zamieszczane przez użytkowników na łamach Serwisu.
Czas generowania strony: 0.0023 sekund.