Dzieje unii polski z Litwą

Dodał: ~gość
Data dodania: 09 października 2001
Średnia ocen: 4,2
Oceń: (dno)  0     1     2     3     4     5     6  (super)

» Skomentuj prace
» Zgłoś naruszenie regulaminu / plagiat


Na wiele lat przed śmierciąKazimierz Wielki
zapewnił następstwo tronu w Polsce dynastii węgierskiej.Układ miał obowiązywać
tylko w przypadku bezpotomnej śmierci naszego monarchy.Zgodnie z wczesniejszymi
postanowieniami,17 listopada 1370 zasiadł na polskim tronie Ludwik
Węgierski,siostrzeniec ostatniego Piasta.Nowy król jednak ponad sprawy polski
stawiał wzmocnienie własnej pozycji na południu Europy oraz ułożenie wzajemnych
stosunków z Luksemburgami.Władzę w jego imieniu sprawowała wspierana przez
możnych matka-Elżbieta Łokietkówna.Stąd też nie miał węgierski monarcha silnej
pozycji w Polsce.Podobnie jak Kazimierz Wielki,także i ten władca nie doczekał
się syna.Aby zapewnić sukcesję tronu dla jednej z córek,wydał w 1374 r. w
Koszycach słynny przywilej znacznie obniżający podatki szlacheckie -do 2 groszy
z łanu ziemi.Od tej pory datuję się stały wzrost znaczenia szlachty w państwie
polskim. Dwa lata po śmierci króla Ludwika przybyła do Krakowa jego
dziesięcioletnia córkaJadwiga.Zaraz po koronacji panowie polscy rozpoczęli
poszukiwania odpowiedniego kandydata na męża dla młodziuteńkiej
władczyni.Najwłaściwszym okazał się wielki książę litewskiJagiełło.Litwa
zajmowała w tym czasie obszary nad Niemnem i Wilią oraz tereny księstw
ruskich.Jej waleczni mieszkańcy byli spokrewnieni z pogańskimi plemionami
Prusów.W przeszłości często napadali i grabili polskie ziemie.Jednak pod koniec
XIV wieku możni obu stron uznali,że tylko połączenie sił daje szansę pokonania
wspólnego wroga-zakonu krzyżąckiego. W 1385 między Polską a Litwą został
zawarty układ w Krewie,na mocy którego Jagiełło miał poślubić Jadwigę i zostać
królem Polski oraz przyjąć wraz z całą Litwą chrześcijaństwo.Litwa miała być
połączona z Polską.W ten sposób doszło do zawarcia unii polsko-litewskiej.Część
możnych panów litewskich był niechętna całkowitemu włączeniu Litwy do
Polski.Dlatego przywrócono wkrótce pełną odrębność Litwie i ustanowiono tam
osobnego wielkiego księcia,którym został Witold, stryjeczny brat
Jagiełły.Śćisły związek dwóch państw został jednak utrzymany,ponieważ wielki
książe litewski uznawał zwierzchnią władzę króla polskiego.Unia wzmocniła siły
Polski i Litwy,co miało wielkie znaczenie dla oczekującej oba kraje walki z
Krzyżakami.Chrzest Litwy i unia Polski i Litwy w Krewie w 1385 r. zaniepokoiły
Krzyżaków.Zakon nie mógł już bezkarnie napadać na ziemie litewskie pod pozorem
nawracania. Od tej chwili zakon próbował skłócić Polskę z Litwą i doprowadzić
do zerwania unii. Gdy to się nie udało, Zakon rozpoczął przygotowywania do
orężnej rozprawy z obu państwami.Także i w Polsce myślano o wojnie z
Zakonem.Dobrze pamiętano krzywdy i zdrady,jakich państwo polskie doznało od
Krzyżaków w ciągu wielu lat.Pamiętano przecież o zagarnięciu przez nich Pomorza
Gdańskiego.Przede wszystkim jednak Polacy i Litwini zrozumieli,że Zakon będzie
dążył do rozbicia połączonych unią Polski i Litwy.Nieuchronnie zbliżała się
nowa wojna. Po dłuższych sporach z Krzyżakami decydująca bitwa rozegrała się 15
lipca 1410 na polach między wsiami Ludwikowo,Sztymbark i Grunwald.Krwawy bój
trwał cały dzień i-jak przekazuje kronikarz Jan Długosz-,,Władysław,król
polski,nie rychle wprawdzie i ciężkim okupione trudem,zupełne jednak nad
mistrzem i Krzyżakami otrzymał zwycięstwo''. Wielu rycerzy zakonnych,jak i
sojuszników poległo.Zginął wieliki mistrz,Urlich von Jungingen.Sztandary
pokonanych rzucano do stóp Władysława Jagiełlły.Klęska Zakonu Krzyżackiego
wywołała zdumienie w całej Europie i obaliła mit jako ,że Krzyżacy są nie do
pokonania Po tej klęsce Krzyżacy nigdy już nie zdołali odbudować swej dawnej
potęgi. W 1411 podpisano układ pokojowy z Zakonem Krzyżackim,a w 1413 podpisany
został akt unii polsko-litewskiej w Horodle.Dokument ten był rozwinięciem
wcześniejszego związku zawartego w 1385 r. w Krewie. Unia horodelska
wprowadziła instytucję odrębnego wielkiego księcia na Litwie,wybierano przy
udziale panów polskich.Litewskie rody bojarskie uzyskały też wiele przywilejów.
W 1466 dziękiKazimierzowi Jagiellończykowijednemu z synów Jagiełły podpisano w
Toruniu kolejny układ z Krzyżakami. Polska odzyskała całe Pomorze z Gdańskiem i
Toruniem, ziemię Chełmińską,michałowską a także Malbork,Elbląg i Warmię z
Olsztynem. Tereny te odtąd nazywano Prusami Królewskimi.Państwo zakonne
zmniejszyło się,a jego stolicę przeniesiono do Królewca. Po śmierci Kazimierza
Jagiellończyka tron w Polsce objął Jan Olbracht.Tak jak poprzednicy zatwierdził
i poszerzył przywileje szlacheckie,co spowodało dalsze osłabienie władzy
królewskiej. To właśnie za jego panowania utrwalił się zwyczaj tzw.sejmów
walnych. Następnym z Jagiellonów na polskim tronie byłZygmunt Stary.Nowy
monarcha starał się prowadzić rozważną politykę w oparciu o
możnowładctwo.Nakłaniała go do tego druga żona,zwolenniczka silnej władzy
królewskiej,Włoszka-Bona Sforza.Za największe osiągnięcie Zygmunta Starego
uważa się rozwiązanie sprawy Krzyżackiej. W 1525 10 kwietnia na Rynku
Krakowskim ostatni wielki mistrz Zakonu krzyżackiego,pierwszy świecki książe
PrusAlbrecht Hohenzollern,składał hołd poddańczy królowi polskiemu Zygmuntowi
Staremu z dynastii Jagiellonów.Mocą tego Zygmunt Stary przystał na to ,aby
wielki mistrz Zakonu przeszedł na luteranizm i utworzył z ziem należących do
Zakonu świeckie księstwo związane z Polską zależnością lenną.Prawo
dziedziczenia księstwa pruskiego po Albrechcie i jego potomkach przypadało na
trzech jego braci:Jerzego,Kazimierza i Jana. Po wygaśnięciu wszystkich potomków
lini męskiej składającej się z czterech margrabiów,cały kraj nadany
Albrechtowi,ze wszystkimi miastami i zamkami miał wrócić do korony. Po śmierci
ojca rządy przejąłZygmunt August


którego koronacja miała miejsce jeszcze za życia Zygmunta Starego.Za czasów
Zygmunta Augusta doszło do kolejnej unii polsko-litewskiej.Szlachta polska od
dawna domagała się ściślejszego powiązania Litwy z Polską. Nie wystarczały jej
zasady dotychczasowego związku między oba państwami:połączenie Polski i Litwy
osobą wspólnego władcy.Żądanie to popierała szlachta litewska,gdyż dążyla do
uzyskania tych samych przywilejów,jakie miała szlachta Polska.Zwolennikiem
nowej unii był król polski i wielki książe litewski Zygmunt August.Nie miał on
dzieci i obawiał się,że z chwilą jego śmierci Polska i Litwa wybiorą sobie
odrębnych władców.Obawy te podzielali również inni zwolennicy unii.Przeciwko
unii występowała
jedynie magnateria litewska,obawiająca się utracenia swego dotychczasowego
znaczenia. W 1569 w Lublinie został zwołany wspólny sejm polsko-litewski.Miał
on bardzo burzliwy przebieg.Doszło nawet do tego, że część posłów litewskich
opuściła miejsce obrad,nie chcąc się zgodzić na przyłączenie do Polski
Podlasia,Wołynia i Ukrainy.Po długich sporach i naradach podpisano wreszcie akt
unii. Polska i Litwa stanowić miały jedno państwo-Rzeczpospolitą Obojga
Narodów,czyli rzecz wspólną,Na czele państwa miał stać jeden,wspólnie wybrany
król.Jeden też odtąd był sejm,wspólne przymierza i wojny oraz jednakowe
pieniądze.Szlachta litewska została zrównana wprawach z e szlachtą polską
.Litwa zachowała oddzielny skarb,wojsko i własne prawa.Odzielne były także
wszystkie urzędy.


Box reklamowy - zainteresowany?
Dodaj ściąge »

Komentarze

jarek 16 kwietnia 2009, z IP: 93.97.6.245     Zgłoś komentarz do skasowania
to jak wtedy sie nazywaly te dwa panstawa polonczone polska czy jak???
Użytkownik publikuje komentarze i opinie wyłącznie na własną odpowiedzialność. Właściciel Serwisu nie ponosi odpowiedzialności za treści zamieszczane przez użytkowników na łamach Serwisu.
Czas generowania strony: 0.003 sekund.