Rozwój teatru w Polsce w XVII wieku. Teatralizacja życia (np. ceremonie pogrzebowe). Synteza sztuk. Narodziny opery. Rozwój teatru francuskiego w XVII w. Molier jako mistrz obserwacji obyczajowej. Odmiany komizmu na przykładzie wybranej komedii Molie

Dodał: ~gość
Data dodania: 05 marca 2001
Średnia ocen: 4,4
Oceń: (dno)  0     1     2     3     4     5     6  (super)

» Skomentuj prace
» Zgłoś naruszenie regulaminu / plagiat


Odmiany komizmu (Molier):


* "Skąpiec"


* komizm charakteru:
* przejaskrawienie rysów głównej postaci
* komizm sytuacji:
* np. zatarg lichwiarski między ojcem a synem
* komizm słowny:
* np. sprzeczka między Walerym a Harpagonem (Eliza - córka Harpagona i
ukochana Walerego, szkatułka - zakopana przez Skąpca w ogrodzie (Strzałka,
który ją wykopał oddaje ją Kleantowi, synowi Harpagona); kontekst słów)


* "Świętoszek"


* komizm sytuacji:
* np. w scenie miłosnych zapałów Tartufe'a - kiedy on już prawie ujmuje Elmirę
w ramiona, ona sprytnie odsuwa się na bok i odsłania swojego męża skrytego
pod stołem
* komizm charakteru:
* w gestach i słowach zaślepionego Orgona i w przejaskrawieniu rysów głównych
postaci
* komizm języka:
* np. w wypowiedziach Doryny; powtarzanie przez Orgona określenia "biedaczek"
w stosunku do Tartufe'a (na przykład gdy ten " wsunął barani comber i dwie
kuropatwy")





Molier jako mistrz obserwacji obyczajowej:


* "Świętoszek"



o ośmieszenie negatywnych przejawów życia rodzinnego
o ukazanie absolutnej władzy pana domu
o zależność dzieci od ojca z przyczyn materialnych (wydziedziczenie), ich
posłuszeństwo
o szafowanie szczęściem dzieci - decyzja o wyborze męża dla córki (Marianna -
Tartuffe)



* "Skąpiec"



o dramat rodzinny o tyranii ojca
o konflikty między ojcem a dziećmi (dyktatorska władza ojca w domu, gotowość
szastania szczęściem dzieci - Eliza + Kleant, uzależnienie dzieci od ojca,
gra w karty jako środek zaspokojenia potrzeb młodych paniczów)
o zawieranie małżeństw dla pieniędzy (posag podstawowym warunkiem
matrymonialnym, funkcje i zadania swatki (Frozyna) - układanie wstępnych
warunków przed zawarciem małżeństwa)
o piętnowanie obyczajów panujących we Francji w XVII wieku (Molier bystrym
obserwatorem rzeczywistości; ukazywanie za pomocą wesołych obrazów błędów
epoki; ostrze krytyki skierowane przeciwko szlachcie i arystokracji;
wychowywanie ludzi przez bawienie ich)






Teatralizacja życia:

Memento mori

w wydaniu barokowym rozpanoszyło się na pogrzebach, organizowanych na
niespotykaną dotąd skalę. Już nie tylko królowie, ale i znaczniejsi
senatorowie, a w końcu i zamożniejsza szlachta zdobywali się na pogrzebowe
pompy. Chodziło nie tylko o to, aby ściągnąć imponującą liczbę żałobników,
księży itd., lecz budowano z tej okazji specjalne konfesje śmiertelne, a
kościół wypełniały portrety, posągi i inskrypcje, często wierszowane, sławiące
cnoty i zasługi nieboszczyka.

W codziennym życiu ważniejsze uroczystości kościelne, państwowe, a nawet
prywatne o tyle nabierały wagi i dostojeństwa, o ile zostały urozmaicone
kompozycjami artystycznymi (architektonicznymi, plastycznymi, muzycznymi etc.).
Można powiedzieć, że teatr wchodził w życie, porywał widzów i czynił z nich z
kolei aktorów we własnym dramacie.





Rozwój teatru w Polsce w XVII wieku:

Dążenie do syntezy sztuk (patrz synteza sztuk)objawia się najsilniej w
ukształtowanej we Włoszech operze, którą niezwykle szybko przeszczepiono na
grunt polski (za czasów Zygmunta wystawiono tylko jedną operę - Galateę w roku
1628; reszta - Władysław IV). Na zamku warszawskim założono wspaniały teatr
operowy, w którym od 1637 roku wystawiano oszałamiające przepychem dramaty
muzyczne (w języku włoskim). Do ich inscenizacji używano ogromnej aparatury
scenicznej umożliwiającej tworzenie wyszukanych efektów (pożary, wzburzone fale
morskie, unoszenie się bohaterów w powietrzu i zapadanie się ich pod ziemię
itp.), współgrających z aktorską gestyką, ze śpiewem, muzyką, malarskimi
elementami scenografii, dekoracjami, kostiumami ...Również rozwój teatrów
dworskich (scena władysławowska) i szlacheckich (tutaj wystawiano przede
wszystkim komedie; teatr amatorski, nowoczesny, nie stroniący od intrygi
miłosnej; grywali w nim dworzanie), magnackich (sceny Branickich, Radziwiłłów,
Lubomirskich, Czartoryskich; repertuar to utwory obce grane w oryginale, obce w
przekładzie polskim lub też polskie, pisane najczęściej przez gospodarza na
użytek własnego teatru), szkolnego_teatru (np. gimnazjum w Lesznie; do
najpopularniejszych należały teatry jezuickie), popularnego teatru_ludowego
(tradycja misteryjna) i sceny_rybałtowskiej (plebejskie - tam tradycja śred.
rybałtów; grane komedie; drukowana prawie bez wyjątku anonimowo od końca XVI w.
do połowy XVII w. opiewała losy świeckich pracowników na wiejskich parafiach) -
był przejawem widowiskowych upodobań kultury barokowej. Skłonność do
zewnętrznej pompy, ozdobności, bogactwa efektów, wszelkiego nadmiaru i przesady
rosła też z postępującą modą na orientalny przepych.





Teatr we Francji:


* preklasycyzm:


* po roku 1630 tendencja do powrotu umiaru w teatrze; powrót reguły trzech
jedności;
* Pierre Corneille:-
* z wykształcenia adwokat (nie zrobił kariery ze względu na błędy wymowy);
pierwszą sztukę pisze w 1629 r. - powodzenie; pisze następne, które też
podobają się publiczności ze względu na wprowadzenie na scenę postaci w
autentycznym otoczeniu paryskim; 1636 r.wprowadza pomysł teatru w teatrze; w
1637 r.wystawia "Cyda" - triumf (pierwsze arcydzieło klasycystyczne; potem
pisze "rzymskie" tragedie; pisał komedie, ale przede wszystkim tragedie; jego
sławę przyćmiewa Racine; pokazuje bohaterów o silnej woli, komplikuje
sytuacje i w ten sposób przedstawia hart ducha postaci;






* klasycyzm:


* 1667 r.
* na scenę wchodzi młodszy o 30 lat od Corneille Racine; debiutuje w roku 1667
tragedią "Andromacha"; w 1677 r. wystawia "Fedrę" (przez spisek wystawia go
przy pustej sali); Racine przeżywa załamanie nerwowe i odchodzi z teatru na
12 lat; bohaterowie Racine'a: krańcowe napięcie przeżywanych uczuć;
gwałtowność ambicji, miłości i nienawiści miota postaciami, które nie są w
stanie pohamować impulsów wyzwolonych przez tragizm ich położenia; słabość
bohaterów;


* Molier (
* Jean Baptiste Poquelin):rezygnuje z tytułu nadwornego tapicera i lokaja
królewskiego dla kariery teatralnej; w 1643 r. powołuje zespół tzw.
Znakomitego Teatru. Po jego bankructwie przez 12 lat działał ze swą trupą na
prowincji, potem ustabilizował się w Paryżu, gdzie do końca życia prowadził
teatr, korzystając z protektoratu Ludwika XIV. Stworzył ponad 30 stuk takich
jak: "Pocieszne wykwintnisie", "Świętoszek" (o jego wystawienie toczyła się
wieloletnia walka z władzami kościelnymi), "Don Juan", "Skąpiec" i in.;
umiera na scenie (prawie);


* Utwory do teatru (tragedie) piszą też Jean Racine ("Fedra", "Berenika") i
Pierre Corneille ("Cyd") obaj pisarze przestrzegali zasady jedności miejsca,
czasu i akcji.








Narodziny opery:***:

Na początku powstawały dramaty muzyczne, które potem liczne kraje rozwijały w
swój sposób. Z pierwszej w historii muzyki opery zachowały się do dziś jedynie
fragmenty. Obecnie najstarszą w całości zachowaną operą jest, napisana w roku
1600 przez Jacopo Peri i Giulio Cacchini, "Eurydyka" (oparte na greckim micie o
Orfeuszu i Eurydyce - zakończenie inne para kochanków szczęśliwie wychodzi z
Hadesu; potem luźne traktowanie historii staje się tradycją opery).

Wczesne przedstawienia operowe skierowane były do arystokracji. Opery
uświetniały wesela oraz wystawne królewskie przyjęcia. Pierwszy spektakl
otwarty, na który publiczność mogła kupić bilety, odbył się w roku 1637 w
Wenecji.

Początkowo muzyka w operze (rola drugorzędna) służyła jedynie do podkreślenia
wagi słów, które tworzyły fabułę. W roku 1607 Claudio Monteverdi nadał muzyce
dramatyczny charakter.

Potem opera opanowała cały świat.





Synteza sztuk:


* Kilka miejsc gdzie rozwija się sztuka teatralna
* Główne miejsce to Włochy, one rozpoczynają; tutaj rozwija się też opera;
* Głównym krzewicielem teatru i repertuaru barokowego jest Hiszpania;
* Francja odchodzi od ogólnoświatowej postaci baroku - tam modny klasycyzm;
tutaj Racine, Molier, Corneille;
* Anglia - stawia na komedie obyczajowe; teatry prywatne i publiczne;
* łączenie w sztuce: aktorstwa, śpiewu, muzyki, baletu, techniki (ruchome
dekoracje), malarstwa iluzyjnego (potęgujące wrażenie przestrzenne) ,np.
dramaty muzyczne, opery;

Box reklamowy - zainteresowany?
Dodaj ściąge »

Komentarze

Nie ma jeszcze żadnych komentarzy. Twój może być pierwszy!
Użytkownik publikuje komentarze i opinie wyłącznie na własną odpowiedzialność. Właściciel Serwisu nie ponosi odpowiedzialności za treści zamieszczane przez użytkowników na łamach Serwisu.
Czas generowania strony: 0.003 sekund.