Bajka

Dodał: ~gość
Data dodania: 06 sierpnia 2001
Średnia ocen: 2,9
Oceń: (dno)  0     1     2     3     4     5     6  (super)

» Skomentuj prace
» Zgłoś naruszenie regulaminu / plagiat


Bajka ma konstrukcję dość prostą - opowiada jakąś historyjkę, najczęściej o
zwierzętach, lecz pod ich postaciami kryją się ludzie i głębokie prawdy o
człowieku. Krótki zwykle wierszyk ujmuje daną sytuację lub zdarzenie zgrabnie,
wieńczy go pointa lub morał. Niektóre postaci baśni stają się alegoriami - lis
symbolizuje chytrość, niedźwiedź siłę, owca - niewinność.

W literaturze polskiej bajka pojawiła się w początkach XVI w., ale szczególną
popularność zyskała w okresie oświecenia. Były już wtedy wyraźnie ukształtowane
dwie podstawowe formy bajki: epigramatyczna i narracyjna. Za twórcę bajek
epigramatycznych, a więc krótkich, zwięzłych, uznawany jest Ezop (stąd również
nazwa: bajka ezopa). Bajki narracyjne - dłuższe, z bardziej rozbudowana fabułą,
pisane wierszem nieregularnym - szczególnie sobie upodobał francuski poeta Jean
de La Fontaine (stąd nazwa: bajka lafontenowska).

Popularność obu typów bajek (szczególnie jednak epigramatycznej) w nurcie
oświeceniowego klasycyzmu wynikała z przydatności gatunku do pełnienia funkcji
dydaktycznych. Bajka dawała możliwość wypowiadania zarówno uogólniających
refleksji o naturze ludzkiej i o porządku świata, jak też naprawiania
obyczajów, a nawet reagowania na bieżące wydarzenia. Jej niewielkie rozmiary
współgrały też z klasycystycznymi zasadami ekonomii słowa, harmonii składni,
precyzji stylu.



... FUNKCJA MORAŁU (WYBRANE PRZYKŁADY I. KRASICKIEGO)...



MORAŁ

- przesłanie wyłożone wprost lub zaprezentowane w tytule "Morał" bajek jest
nie tyle nauką moralną, która by zachęcała do walki ze złem w imię ideału albo
do płacenia dobrem za złe, tylko praktyczne mądrością życiową: nie bądź
zarozumiały, pracuj, oszczędzaj itp.

"SZCZUR I KOT"


* przestroga dla ludzi wpadających w samozachwyt, nie zważając na zbliżające
się zagrożenie, nie dostrzegają niebezpieczeństwa.



"JAGNIĘ I WILCY"


* w miarę potrzeby, o ile sytuacja tego wymaga, można sięgać po środki, sposoby
takie aby zaspokoić własne oczekiwania, nawet te które są nieprawe i
nieprawne,
* prawo pisane (uzbrojone w nie jagnie) - tarczą i ochroną przed złem tego
świata.









"DEWOTKA"


* nie należy zachowywać się inaczej niż się myśli czy mówi. Tytułowa dewotka
przyjmuje postawę bogobojnej katoliczki, choć naprawdę postępuje wbrew
przykazaniom - bigoteria.



"GROCH PRZY DRODZE"

"Niech się miary trzymają i starzy i młodzi:

ostrożność zbyteczna częstokroć za szkodzi."


* człowiek uczy się na błędach (filozofia oświecenia)



"MALARZE"


* fałsz popłaca. Uczciwość doprowadziła Piotra do nędzy, fałsz Jana - do
bogactwa,
* prawda może być nieprzyjemna,
* lubimy słuchać komplementów o sobie, być idealizowani.



"PTASZKI W KLATCE"


* człowiek urodzony w niewoli, nie zdaje sobie sprawy z tego co to jest
wolność, nie zna jej smaku.







... TWÓRCY BAJEK ...

1. EZOP (VI w. p.n.e.) - twórca tego gatunku - grek,

2. FEDRUS (I w. n.e.) - rzymianie

3. LOKMAN - arab

4. LA FONTAINE - klasycysta francuski

5. JOHN GAY

6. BIERNAT z LUBLINA



... OBRAZ SPOŁECZEŃSTWA W BAJKACH I. KRASICKIEGO ...



Bajka jasno i logicznie skupia rysy rzeczywistego świata, życia, jest oparta na
doświadczeniu i obserwacji, dąży do praktycznego ułatwienia i naprawienia
życia. Mądrość i etyka praktyczna zwracają uwagę głównie na strony ujemne
życia, nie nakaz ale zakaz, nie ideał, ale błąd i przestępstwo stanowi jej
temat główny. Bajka piętnuje błąd ukazując fatalne jego skutki.

Świat, który ukazuje bajki, to przede wszystkim kraina głupców. Ich życie
opiera się na fałszywych sądach, omylnych rachubach; cieszą się - jak lis młody
- tym, co ich gubi; pragną świetności pozornej, która jest nieszczęściem. Gdy
chcę swój los poprawić, czynię to tak głupio, że psuje go jeszcze bardziej;
dobrzy są zwykle głupsi od złych; głupi są w swej dobroci niby owce żałujące
wilka. Ideał życia, jaki odbija się w bajce Krasickiego, streszcza się w
mierności, swobodzie; rezygnacji.

Krasicki stwierdza zło, ale na ogół nie buntuje się przeciw niemu; trzeba
zachwalić się własną małością i uznać własną słabość.





"PTASZKI W KLATCE"

Zestawienie ze sobą postawy człowieka oświeconego, wyzwolonego, który dzięki
swej wolności ma możliwość korzystania z własnego rozumu; z postawą człowieka
który nie jest typowym człowiekiem oświecenia, nie zna smaku wolności, rozumu i
z tego powodu cierpi.



"FILOZOF"

W bajce tej ukazuje się nam zmienny charakter człowieka; przyjmowanie poglądów,
które nie wyrażają faktycznych myśli człowieka, który w krytycznej sytuacji
zmienia poglądy. Jest gotów na wszystko w imię czegoś, co przedstawia dla niego
pewną wartość.



"SZCZUR I KOT"

To bajka, która jest przestrogą dla ludzi wpadających w samo zachwyt, nie
zważając na zbliżające się zagrożenie, nie dostrzegają niebezpieczeństwa.

"DEWOTKA"

W bajce dostrzec można krytykę dewotki i ludzi, którzy zachowują się inaczej
niż myślą, czy mówią. Ukazana została obłuda i fałsz ludzi.



"MALARZE"

Lubimy być chwaleni, idealizowani, słuchać komplementów skierowanych pod naszym
adresem, nawet jeśli nie są one prawdą, ani nie są szczere. Uczciwość nigdy nie
wygrywa. Poczytywana jest wręcz za naiwność. Cwaniactwo, podłość, nieuczciwość
i fałsz górują, wygrywają, depcząc to co szlachetne, dobre i honorowe. Ktoś kto
posługuje się tymi ogólnie akceptowanymi - przegrywa.



"LEW POKORNY"

Sens moralny: trzeba być głupią owcą, żeby ganić władcę, nawet jeżeli on do
tego (nieszczeże) zachęca.



"NIEDŹWIEDŹ I LISZKA"

Lis tłumaczy się tu, dlaczego chwali niedzwiedzia: mnie idzie o ochronę skury:
nizgrabną ma wymowa, lecz ostre pazury



"LEW, WÓŁ, LIS"

Król zwierząt jak zwykle w bajkach Krasickiego, niesprawioedliwy i okrutny,
zjadł wołu, który mu wiernie służył. Przyjaciele zjedzonego mionistra płakali,
tylko lis chwalił najjaśniejszego króla jegomości dzieła pełne dobroci, pełne
łaskawości. Nieznośne były pochlebstwa lisa nawet dla samego lwa, który z
gniewem powiedział: lisie! Czym jesteś, z tym się nie wydawaj. Jeżeliś głupi,
nie chwal; mądry, nie przymawiaj.







KANDYD, czyli optymizm

- powiastka filozoficzna Woltera ma "podszycie" filozoficzne. Zamiast pisać
nudne traktaty przeciw twierdzeniu Leibniza, że żyjemy na najlepszym ze
światów, wymyślił Kandyda - sympatycznego młodzieńca, i przedstawił jego losy.
Pierwsze nieprzyjemne doznanie Kandyda, które zapewne dało znać, że coś z tym
światem jest nie tak, spotkało go na dworze barona Thunder-ten-Tronckh, gdzie
mieszkał. Znak przybrał postać kopniaka i wygnania w świat za karę - Kandyd
ośmielił się romansować z Kunegundą córką barona. Kandyd wyrusza zatem w świat
i znów mamy do czynienia z "opowieścią drogi" czyli motywem wędrówki. Dodatkowo
w przypadku Kandyda jest to trasa edukacyjna - bohater sprawdza znaną nam już
teorię optymistycznego Leibniza. Spośród wielu pouczających przystanków - np.
trzęsienie ziemi, które zniszczyło Lizbonę, czy też spotkanie z działalnością
świętej Inkwizycji, interesującą wydaje się wizyta w Eldorado - utopijnej
krainie szczęśliwości. Prawem kontrastu Eldorado, w którym drogocenne kruszce
walają się po ulicy z ceni się zupełnie inne wartości - podkreśla marną
kondycję "najlepszego z możliwych światów". Lecz Kandyd wraca do swojej
Kunegundy i musi sobie znaleźć w tym świecie miejsce. Znajduje zatem
następujący sposób na życie: zamknąć się z najbliższymi we własnym gronie i
"uprawiać swój ogródek", inaczej mówiąc - hasło "róbmy swoje" po wolterowsku.

Box reklamowy - zainteresowany?
Dodaj ściąge »

Komentarze

misia12 07 czerwca 2009, z IP: 82.143.148.192     Zgłoś komentarz do skasowania
nie ma morału bajki,I.krasickiego"Mądry i głupi",wielka szkoda,tak mi jest potrzebny,niestety nie
pomogliście mi...<zła>
misia12 07 czerwca 2009, z IP: 82.143.148.192     Zgłoś komentarz do skasowania
nie ma morału bajki,I.krasickiego"Mądry i głupi",wielka szkoda,tak mi jest potrzebny,niestety nie
pomogliście mi...
lulunia12 03 listopada 2008, z IP: 78.8.140.108     Zgłoś komentarz do skasowania
nie ma morału bajki,I.krasickiego"Mądry i głupi",wielka szkoda,tak mi jest potrzebny,niestety nie
pomogliście mi...
Martusia 12 lutego 2008, z IP: 79.186.185.184     Zgłoś komentarz do skasowania
ello!! dzieki pomogliscie mi bardzo:D:D
Marcia:) 12 lutego 2008, z IP: 79.186.185.184     Zgłoś komentarz do skasowania
siemka te moraly sa niezle ale i takk niee ma tu dwoch bajek jakie mam zadane wiec za duzo mi nie pomogliscie
przykro mi:(ale takk wogole o moraly sa niezle tylko troche malo!!!!
siemka 25 listopada 2007, z IP: 89.171.46.3     Zgłoś komentarz do skasowania
nie ma Kajtkowych Przygód??
Użytkownik publikuje komentarze i opinie wyłącznie na własną odpowiedzialność. Właściciel Serwisu nie ponosi odpowiedzialności za treści zamieszczane przez użytkowników na łamach Serwisu.
Czas generowania strony: 0.0078 sekund.