Bohater romantyczny i jego poprzednicy. Werter, Giaur, Gustaw – porównanie. Werteryzm, bajronizm.

Dodał: ~gość
Data dodania: 06 lipca 2001
Średnia ocen: 2,5
Oceń: (dno)  0     1     2     3     4     5     6  (super)

» Skomentuj prace
» Zgłoś naruszenie regulaminu / plagiat


Bohater romantyczny i jego poprzednicy:



Jest on gwałtowny, uczuciowy, ma poczucie własnej indywidualności, wyobcowany,
samotny (np. Werter). Często też jest poetą (np. hrabia Henryk z "Nie - Boskiej
komedii"). Wiecznie zbuntowany wobec świata i reguł nim rządzących,
rozczarowany ideałami. Nie ma możliwości zrealizować swoich ideałów, marzeń.
Zazwyczaj nieszczęśliwie zakochany. W większości przypadków popełnia
samobójstwo lub ginie.

Pisarze wzorowali swoje utwory na twórczości Wiliama Szekspira (tam też
nieszczęśliwi bohaterowie - Romeo i Julia, Hamlet, Makbet .. ; przypomnienie:
Szekspir był twórcą renesansowym) i preromantyków (Goethe i Schiller; patrz
dalej).





Werter, Giaur, Gustaw - porównanie.

____________________________________________________________________________
| Werter | Giaur | Gustaw |
| | | |
|_________________________|________________________|_________________________|
|- przeżywa nieszczęśliwą |- przeżywa nieszczęśliwą|- nieszczęśliwa miłość; |
|miłość (Lotta); |miłość, ale działa |przez to, że odwrócił się|
|przeżywanie wewnętrzne; |(Leila); |od Boga jest na stałe |
| | |przykuty do ukochanej; |
| | | |
|_________________________|________________________|_________________________|
|- popełnia samobójstwo |- samobójstwo to dla | |
| |niego tchórzostwo | |
| | | |
|_________________________|________________________|_________________________|
|- poddaje się |- człowiek czynu, zabija|- myśli o zemście, ale |
| |ludzi, którzy utrudniają|jest zbyt wrażliwy i |
| |mu życie |uczciwy, szybko odrzuca |
| | |myśl o niej |
| | | |
|_________________________|________________________|_________________________|
|- siada sam w samotności |- chce ratować miłość |- przykuty na zawsze do |
|przy studni i myśli o | |ukochanej |
|miłości | | |
| | | |
|_________________________|________________________|_________________________|
|- przyjaźni się z |- nienawidzi Hassana |- nienawidzi (chwila) |
|Albertem, jest zazdrosny |(Leila to jego branka) i|ukochanej ponieważ rywal |
|(Lotta to żona Alberta, |chce go zniszczyć |skłonił ją do małżeństwa |
|kocha męża) | |złotem, jego też |
| | | |
|_________________________|________________________|_________________________|
| |- jest odważny, | |
| |zdecydowany, nie boi się| |
| |przeciwności losu | |
| | | |
|_________________________|________________________|_________________________|
|- wrażliwy |- wrażliwy, nie ukazuje |- wrażliwy |
| |swoich uczuć światu | |
| | | |
|_________________________|________________________|_________________________|
|- umiera śmiercią |- umiera naturalnie |- popełnia samobójstwo, |
|samobójczą | |przebija się sztyletem |
| | |(nie umiera) |
| | | |
|_________________________|________________________|_________________________|
| |- w jego zachowaniu czai| |
| |się zło | |
| | | |
|_________________________|________________________|_________________________|
|- łatwość w nawiązywaniu |- duma, poczucie |- łatwo nawiązuje |
|kontaktów |wyjątkowości |kontakty, ma duże grono |
| | |przyjaciół (zanim się |
| | |zakochał) |
| | | |
|_________________________|________________________|_________________________|
|"Cierpienia młodego |"Giaur" |"Dziady" |
|Wertera" | | |
| | | |
| | Byron | cz. IV A. Mickiewicz |
|Goethe | | |
|_________________________|________________________|_________________________|





Werteryzm:-

postawa naśladująca postawę Wertera z "Cierpień młodego Wertera" Goethego. Typ
werterowski to człowiek pełen emocji, wręcz nadwrażliwy, odczuwający ból świata
(przyjmowanie na siebie i odczuwanie cierpień całej ludzkości, rozgoryczenie i
zwątpienie w dawne wartości)i nieszczęśliwie zakochany. Ukojenie znajduje w
bliskości natury, niemniej rozczarowanie światem, jego bezdusznością prowadzi
go do samobójstwa.





Byronizm:-

postawa na wzór Byrona oraz jego bohaterów: typ człowieka dumnie odwróconego
od świata, samotnego, niepospolitego, lecz nie rozumianego przez tłumy.





Podobieństwo losów romantycznego twórcy i romantycznego bohatera.


* "Kordian"
* Słowackiego - na początku Kordian wspomina przyjaciela, który popełnił
samobójstwo (wspomnienie ze szkoły - przyjaciel Słowackiego zabił się)
* "Dziady"
* Micka - Doktor to ojczym Słowackiego, Becu
* często twórcy opisywali swoje losy w utworach, przeżycia, stany emocjonalne,
miłości, rozstrzygali też spory (np. Mickiewicz - Słowacki)


* Mickiewicz



o nieszczęśliwa miłość do Maryli Wereszczakówny- Maryla była jedyną wielką
miłością poety, darzył ją typowym uczuciem romantycznym. Jej imię pojawia
się w "Balladach i romansach" i w IV części "Dziadów", którą, jak twierdzą
niektórzy historycy literatury, napisał pod wpływem nieszczęśliwego uczucia
do Maryli.
o lata 1829-1830: okres romantycznych podróży (Berlin, Drezno, Praga,
Karlsbad, Weimar, Rzym, Wenecja, Genewa)
o przyłączenie się do powstania listopadowego



* J. Słowacki



o miłość romantyczna do Ludwiki Śniadeckiej
o lata 1836-1837: romantyczna podróż



* Z. Krasiński



o podróże po Europie
o skłócony z ojcem, tragicznie rozdarty między nakazem posłuszeństwa wobec
niego, a własnymi przekonaniami
o ślub z Ewą Branicką, jednak prawdziwa miłość to Delfina Potocka, z którą
przez większość życia utrzymywał kontakt



* J. W. Goethe



o w miasteczku Wetzlar spotkał wielką miłość Charlottę de Buff (pomysł na
"Cierpienia młodego Wertera")



* G. G. Byron



o odbył romantyczną podróż na wschód (Grecja, Turcja, Albania).








Samobójcy:


1. preromantyczni:


* Werter
* "Cierpienia młodego Wertera" - pozornie popełnia samobójstwo (pistolet) z
miłości do Lotty, a tak naprawdę miłość ta utrzymuje go przy życiu; mogła to
być reakcja na trudności, niemożność odnalezienia się w świecie i ucieczka do
sfery duchowej. Może też to być skutek wyalienowania, samotności ( ma tylko
jednego przyjaciela = Wilhelm). Nie może też zaakceptować podziału klasowego.
To wszystko spowodowało, że poczuł iż jego życie jest niepotrzebne. Miłość do
Lotty odwlekała moment samobójstwa, w momencie, gdy okazało się iż jest ona
nierealna Werter poczuł, że stracił coś co go trzyma na tym świecie.


1. romantyczni:


* Gustaw
* "Dziady" (cz. IV) - samobójstwo z miłości (sztylet)
* Konrad Wallenrod
* Mickiewicza - rezygnuje z miłości (Aldona) i honoru dla dobra Ojczyzny, staje
ponad własnymi odczuciami. Chce "wywlec" Zakon na wojnę, która ma go
wyniszczyć. Gdy przychodzą po niego - popełnia samobójstwo. Mógł czekać na
śmierć lub uciekać (ale zdaje sobie sprawę, że nie ma możliwości powrotu do
poprzedniego życia). Lęk, chciał umrzeć godnie, honorowo - nie chciał zostać
ukarany, ponieważ uważa, że nie zrobił nic złego.
* Hrabia Henryk
* "Nie - Boska komedia" - rzuca się w przepaść, nie chce się przyłączyć do
rewolucji, nie uznaje racji Pankracego; wie co będzie po wybuchu rewolucji,
wie jak się to skończy;





Dojrzewanie duchowe bohatera i wybór drogi życiowej:

.



PUNKT I ETAP (prywatny) PRZEŁOM II ETAP (publiczny) FINAŁ



-------------------------------------------------------------------------------
-------------------------------------------------------------------------------


WYJŚCIA nieszczęśliwy metamorfoza, niejasne bojownik o wielką otwarta

miłość, młodość, kochanek samobójstwo, dla sprawy sprawę (Ojczyzna, przyszłość

poezja, werteryzm. podejmuje się nieetyczne- wolność ...) lub śmierć

go czynu





Wyjątki:


1. Kordian -
2. pomiędzy samobójstwem a przeistoczeniem się w spiskowca przechodzi etap
wędrówki po Europie - poznawanie i ocenianie świata i jego wartości;
przełom wewn. - Mont Blanc
3. Hrabia Henryk -
4. w I etapie szczęśliwie kończy miłość - ślub, rodzina i dziecko są
nietypowe. Walczy o sprawę swojej klasy, nie kraju i w końcu popełnia
samobójstwo
5. Jacek Soplica -
6. działa w realnej sferze jako emisariusz, nie próbuje samobójstwa, czyn
nieetyczny (= zabójstwo Stolnika) popełnia w prywatnej sprawie. Żeni się,
następuje też jego rehabilitacja, a biografię zamyka śmierć
7. Werter, Giaur + inni zagraniczni



Rola przyjaciela i opiekuna - duchowego mistrza.


* Halban
* w "Konradzie Wallenrodzie" - jest przy Konradzie od dzieciństwa (budzenie
świadomości narodowej w chłopcu zagrożonym wynarodowieniem), przez wiek męski
(podtrzymywanie w chwilach słabości) do zgonu; Halban jest to jakby sumienie
Konrada, jego wspomnienia; K. jest narzędziem Halbana, to on wymaga
dotrzymanie obietnicy zemsty; Halban będzie żył aby pokazać światu kim
naprawdę był Wallenrod, będzie o nim śpiewał dla ludu
* Bestużew
* ma taki sam wpływ na Pola jak Halban na Konrada ("Dziady")



Słynne monologi i spowiedzi romantyczne - zestawienie.

Spowiedzi:

____________________________________________________________________________
| Gustaw | Giaur |
| | |
|______________________________________|_____________________________________|
|"Śmiertelne ścisnę wkoło szyi twojej |"Za grzech zabójstwa nie lękam się |
|wieńce! |kary ..." |
| | |
|O nie! Nie ... żeby ją zabić | |
| | - zabił tego kto go zranił; pragnie |
|Trzeba być trochę więcej niż pierwszym|zemsty więc jej dokonuje; |
|z szatanów! | |
| | |
|Precz to żelazo!" | |
| | |
| | |
| - pragnie zemsty tylko przez chwilę, | |
|jest na to zbyt wrażliwy | |
|______________________________________|_____________________________________|
|Popełnia samobójstwo, przebija się |Brzydzi się samobójstwem, chce |
|sztyletem |cierpieć za swoje grzechy |
| | |
|______________________________________|_____________________________________|
|"Kobieto puchu marny! ty wietrzna |"... mnie oddała serce, skarb sieroty|
|istoto!" | |
| |jedyny, którym nie żądzą despoty ..."|
| | |
| - oskarża ukochaną o nieczułość i | |
|wyrachowanie, gdyż rywal skłonił ją do| |
|małżeństwa złotem | |
|______________________________________|_____________________________________|
|Porównuje miłość do rajskich |"Wyznam, że moja miłość była inna, |
|pieszczot, jego miłość do dziewczyny | |
|była większa niż do Boga. |Była zbyt ziemska, ludzka, nawet |
| |gminna." |
| | |
|______________________________________|_____________________________________|







Monologi

_____________________________________________________________________________
| Kordian | Konrad |
| | |
|______________________________________|______________________________________|
|- spowiedź na górze Mont Blanc |Mała improwizacja: chce poznać |
| |przyszłość narodu, przyszłe zdarzenia;|
|______________________________________|jest orłem; kruk uniemożliwia mu |
|- czuje potęgę świata i widzi swoją |spojrzenie w przyszłość - to jest dla |
|małość. Mówi, że stoi na posągu świata|niego dobre |
| | |
|______________________________________| |
|- "czarne skrzydła myśli"- por. myśli | |
|do skrzydeł | |
| | |
|______________________________________| |
|- traci dziecinne złudzenia | |
| | |
|______________________________________|______________________________________|
|- "Jam jest posąg człowieka na posągu |Wielka improwizacja: zbliża się ku |
|świata" |złu; zarzuca Bogu, że jest tyranem, że|
| |nie jest miłością tylko mądrością. |
|______________________________________| |
|- niezdecydowanie (zabić się czy | |
|walczyć) | |
| | |
|______________________________________| |
|- rozczarowanie światem | |
| | |
|______________________________________| |
|- "Polska Winkelriedem narodów!" | |
| | |
|______________________________________| |
|- znajduje swoją ideę - walka o | |
|Ojczyznę | |
| | |
|______________________________________| |
| | |
|______________________________________|______________________________________|





Przełom wewnętrzny u polskich bohaterów:

patrz wcześniej.



Bohater romantyczny wobec sił dobra i zła:

Najczęściej bohater romantyczny odwraca się od dobra, wybiera zło. Wątpi i
odrzuca Boga - Konrad, Faust (ten zawiera pakt z diabłem)., Maria ("Nie-Boska
komedia"). Zło (Mefistofel) miesza się w życie bohaterów, wpływa na ich losy
(hrabia Henryk). Kieruje losami większych zbiorowości ("Kordian"), pobudza do
rewolucji. Ludzie są pomiędzy dobrem a złem, ciągle walczą ze sobą, wątpią,
szukają dowodów.

często jego tożsamości musimy się domyślać. Tak jest w Kordianie, gdzie w
Przygotowaniu szatani ustalają bieg historii, wprowadzają swoje postacie
("produkują" kolejnych przywódców powstania listopadowego), natomiast
Mefistofel zostaje posłany aby "obłąkać żołnierza". Pojawia się on w dalszej
części utworu trzy razy:


* wśród ludu na placu zamkowym okryty czarnym płaszczem śpiewa wraz z ludźmi -
ostrzega ich, że wino, które piją teraz, będzie trzeba następnego ranka
przemienić w krew (porównanie do zmartwychwstania Chrystusa), przepowiada
nadejście powstania.
* wychodzi z komnaty cara, a był tam dlatego, że chciał go zabić, lecz jak sam
mówi: "tak we śnie do ojca mojego podobny."
* w szpitalu wariatów odwiedza Kordiana jako Doktor i chce doprowadzić go do
ostatecznego obłędu, odebrać mu jego duszę, uświadamia mu, że jest bezradny,
"poświęca się za nic", śmieje się z idei walki o wolność.



W Nieboskiej komedii Mefisto ukazuje się Hrabiemu, wyśmiewa jego głupotę,
ponieważ ten dał się skusić złym duchom, nie ma w nim miłości, nie potrafi
zrealizować się w życiu osobistym.

W III cz. DziadówDiabły i Belzebub ukazują się w sypialni Senatora i chcą
zabrać jego duszę do piekła, decydują, że w nocy będą katować ją w piekle, a na
czas dnia przywrócą ją Senatorowi (wspominają o pozwoleniu cara).



Motyw sądu nad bohaterem:


* "Dziady"
* (cz. II) - sąd nad a.)Panem- odpędził kobietę od domu (zamarzła na drodze z
dzieckiem), pobił mocno chłopa, który chciał ukraść jabłko - dekalog(winny),
prawo (dzisiejsze - winny, feudalne niewinny), natura (winny) b.) dziećmi -
odkupienie jest symboliczne, cierpią bo nie zaznały cierpienia w życiu
(cierpienie jest lekcją życia) c.)dziewczyną - egoistka, ludzie nie mogą jej
pomóc; nie zaznała miłości
* "Dziady"
* (cz. IV) - sąd nad Konradem - Archanioł I = oskarżyciel (zgrzeszył przeciw
Bogu, przeciwstawił się Bogu, odrzucił to, co boskie), Archanioł II = obrońca
(miłość do narodu, szacunek dla Matki Boskiej, Konrad sam nie wie gdzie
podziała się jego wiara, wystąpił przeciw Bogu dla narodu, a nie dla siebie)
- uniewinniony i ocalony (siła w pokorze)
* "Nie-Boska komedia"
* Krasińskiego- Hrabiego Henryka (raczej jego ducha) sądzą siły wyższe (duchy
zabitych w lochach), widział to jego syn Orcio; Wyrok: "Za to, żeś nic nie
kochał, nic nie czuł prócz siebie, prócz siebie i myśli twych, potępion
jesteś - potępion na wieki"





Bohater romantyczny o sensie swego życia:

Na początku zazwyczaj nieszczęśliwa miłość (Giaur- Leila, Werter- Lotta,
Soplica - Ewa, Kordian - Laura ...), walka o miłość lub rezygnacja z niej.
Szukanie nowego sensu życia, chęć dokonania czegoś wielkiego, poszukiwanie
idei. Przełom. Potem najczęściej celem bohatera jest służba Ojczyźnie (Polska)
lub coś innego (zależy od kraju).





Bohater romantyczny wobec innych ludzi:

Bohater jest zazwyczaj samotnikiem. Ma jednego przyjaciela lub wcale (wyjątek:
Gustaw ten miał przyjaciół dokąd się nie zakochał, potem wszystkich stracił).
Zazwyczaj działa sam (wyjątek: ks. Robak jako emisariusz), sam cierpi i nie
zwierza się nikomu. Zwykle też nie ma problemów z nawiązaniem kontaktów, ale
tego nie wykorzystuje.




a. Mickiewicz o dumie i indywidualizmie bohatera romantycznego:


* Konrad Wallenrod
* Grażyna
* Konrad



Ewolucja postawy bohatera w twórczości Mickiewicza:


# Jacek Soplica = ks. Robak
# - patrz wyżej
# Konrad Wallenrod
# - porzuca wygodne życie, miłość i honor aby walczyć za Ojczyznę
# Gustaw = Konrad
# - popełnia samobójstwo z miłości (duch), a potem całkowicie oddaje się
Ojczyźnie





Motyw pychy i pokory:


1. Pokora
@

2. ks. Piotr
@

3. Konrad Wallenrod (+ ciut dumy)
@

4. ks. Robak
5. Pycha























Gustaw, Konrad, Kordian, Soplica - porównanie.

_____________________________________________________________________________
| Gustaw | Konrad Wallenrod | Kordian | Jacek Soplica |
| | | | |
|_________________|___________________|___________________|___________________|
|- zakochany |- kocha Aldonę (z |- kocha Laurę, a ta|- kocha Ewę (z |
|nieszczęśliwie |wzajemnością) |z niego kpi |wzajemnością), ale |
| | | |ona nie dla niego |
| | | |była przeznaczona |
| | | | |
|_________________|___________________|___________________|___________________|
|- myśli o zabiciu| |- zostawia ją |- chce ją porwać, |
|"ukochanej" ale w| | |ale przez przypadek|
|końcu nic nie | | |zbija Stolnika, jej|
|robi, za słaby | | |ojca |
| | | | |
|_________________|___________________|___________________|___________________|
|- samobójstwo z |- samobójstwo na |- samobójstwo po |- chce odcierpieć |
|miłości |końcu (patrz wyżej)|części z miłości po|swoje |
| | |części z braku laku| |
| | | | |
|_________________|___________________|___________________|___________________|
|- przemiana w |- opuszcza wygody |- przemiana na Mont|- emisariusz - ks. |
|Konrada | |Blanc |Robak |
| | | | |
|_________________|___________________|___________________|___________________|
|- chce walczyć za|- mści się na |- spiskuje przeciw |- walczy |
|kraj |Krzyżakach, |carowi, chce go | |
| |doprowadza ich do |zabić, ale braknie | |
| |zagłady |mu sił | |
| | | | |
|_________________|___________________|___________________|___________________|

Box reklamowy - zainteresowany?
Dodaj ściąge »

Komentarze

dia 15 stycznia 2009, z IP: 212.76.37.158     Zgłoś komentarz do skasowania
super stronka, naprawde!
Użytkownik publikuje komentarze i opinie wyłącznie na własną odpowiedzialność. Właściciel Serwisu nie ponosi odpowiedzialności za treści zamieszczane przez użytkowników na łamach Serwisu.
Czas generowania strony: 0.024 sekund.