piękno i prawda w powieści realistycznej: kompozycja, styl, narracja w “Lalce” B. Prusa, funkcja “Pamiętnika starego subiekta”

Dodał: ~gość
Data dodania: 14 września 2001
Średnia ocen: 4,5
Oceń: (dno)  0     1     2     3     4     5     6  (super)

» Skomentuj prace
» Zgłoś naruszenie regulaminu / plagiat


Piękno i prawda w powieści realistycznej:


1. Główne cechy powieści realistycznej:


* Typowość:-
* odnajdywanie w rzeczywistości elementów typowych dla niej, schematyzm
* Weryzm:-
* dokładny, szczegółowy opis świata; przeistoczenie szczegółów rzeczywistych w
szczegóły powieściowe


1. Kompozycja utworu:


* Kompozycja otwarta - poszczególne wątki są nie zakończone (patrz koniec
Wokulskiego)
* Wielowątkowość
* Kompozycja epizodyczna, luźna i fragmentaryczna
* Przedakcja - np. udział Rzeckiego w Wiośnie Ludów, młodość Wokulskiego


1. Różnorodność tematyczna powieści:


* Społeczna
* Obyczajowa
* Psychologiczna
* O miłości
* O Warszawie


1. Narracja:


* Obiektywny narrator wszechwiedzący - nie komentuje, nie krytykuje
* Narrator "Pamiętnika starego subiekta" - subiektywny, o ograniczonej wiedzy
* Narrator autorski o ograniczonej, patrzy na świat przez oczy określonej osoby
np. Wokulskiego
* (spacer po Powiślu); mowa pozornie zależna - nie ma oddzielenia narracji od
dialogu


1. Styl:
2. przezroczysty, język zbliżony do potocznego, mało środków stylistycznych,
indywidualizacja języka postaci.
3. Funkcja pamiętnika:


* Występuje subiektywna ocena zdarzeń
* Komizm (robienie trupa)
* Retrospekcja
* Stworzenie dodatkowego punktu widzenia



"Lalka" jako powieść o Warszawie:

(patrz pkt. 7)


1. Pokazane są warszawskie typy - dozorcy, służący, malwersanci
(Maruszewicz), subiekci, złodzieje z Łazienek, prostytutki (Maria),
studenci (Patkiewicz, Malewski - biedni ale weseli), Żydzi, Niemcy ...
(tło)
2. Przedstawione są charakterystyczne sytuacje - wielkanocna kwesta, proces,
wyścigi konne, licytacje kamienic, teatr, pojedynek
3. Widać budynki, parki (Łazienki - ogród botaniczny), sklep i mieszkanie
Wokulskiego (Krakowskie Przedmieście), kamienica Łęckich (Wilcza 26),
Pawiak, hotel Europejski, Pola Mokotowskie (wyścigi), Bielany (pojedynki),
Kościół św. Józefa i Karmelitów, ul. Miodowa, Senatorska, Karowa, Oboźna,
Tamka ...
4. Aktualności warszawskie - np. występy Rossiego





Obraz miłości w "Lalce":

idealizacja Izabeli Łęckiej. Izabela wykorzystuje Wokulskiego.





"Nad Niemnem" jako epos:

EPOS:-

utwór epicki pisany wierszem, długi, podzielony na księgi, świat bogów, patos
eposu



POWIEŚĆ:-

długi utwór epicki pisany prozą, wielowątkowy

"Nad Niemnem"

- to nie epos tylko powieść z pewnymi cechami eposu: np. szczegółowe,
realistyczne opisy;_przedstawione_dzieje_bohaterów_na_tle_zdarzeń_przełomowych
(1864 r. - po powstaniu styczniowym) dla_społeczności_w_której_żyją; obiektywny
narrator.



Podobieństwa "Nad Niemnem" i "Pana Tadeusza":


* Podobne miejsce akcji
* "Pan Tadzio" - rok przełomowy 1812, "Nad Niemnem" - rok przełomowy 1864.
* Proces o zamek (PT) i o ziemię (NN)
* Opisy przyrody - w NN liczne opisy roślinności, pejzaży, ubiorów; w PT to
samo + opisy burzy, słoneczne letnie dni, opisy po burzy
* Ukazanie zależności dwór- zaścianek (Dobrzyńscy = Bohatyrowicze; Korczyńscy=
Soplica)
* Brak karczmy i starego zamku (NN)
* Motyw narodowy (Napoleon w PT; powstanie styczniowe, Napoleon w NN)
* Pan Tadeusz = Witold - łączą ich poglądy
* Język francuski
* Brak konfliktu ideowego ojciec - syn (PT)
* Podejście do malarstwa (Hrabia + Telimena; Zygmunt) - lepsze obce kraje
* opowieści z przeszłości (PT - zamek; NN - mogiły) - wcześniej przyjaźń, potem
konflikt
* Justyna = Zosia - w kreacji postaci
* Benedykt Korczyński = Sędzia; Hrabia = Różyc
* Konflikt kończy się zgodą przez miłość i małżeństwo (Jan + Justyna; Zosia +
Tadzio)
* Występowanie postaci autentycznych
* Sposób wyrażania patriotyzmu przez ks. Robaka i Benedykta Korczyńskiego
(*ważne skojarzenie)
* Dzieci naprawiają miłosne błędy swoich rodziców
* Opisy czynności gospodarskich
* Obyczaje





Dwa pokolenia w "Nad Niemnem" - przyczyny konfliktu:


* Andrzejowa + Zygmunt:-
* matka kształci syna na malarza (on nie ma talentu); stosunek do męża: razi
Zygmunta, bohater; mieszka z synem w Osowcach (jej majątek); błędy
wychowawcze: rozpieściła go, chce go zrobić podobnym do ojca, wychowała go na
kosmopolitę (obywatela świata); Zygmuś unieszczęśliwia swoją żonę Klotyldę
(Justynie proponuje romans - trójkąt) a wraz z nią swoją matkę; proponuje
matce aby sprzedała majątek, pieniądze włożyła na konto i żeby żyli z odsetek
(nie myśli o matce i jej przywiązaniu do ziemi, nie myśli o polskości).
* Anzelm + Jan:
* - harmonia, zgoda, te same ideały, brak błędów wychowawczych
* Benedykt + Witold:
* - brak zgody; Benedykt nie jest szczęśliwy (żona, córka, brak porozumienia z
synem, majątek); dzięki Witoldowi porozumiewa się z zaściankiem; Witold
zarzuca ojcu: zaniedbanie sprawy chłopskiej (nie uczy ich obsługi maszyn, a
gdy coś zepsują potrąca im z pensji), procesuje się z Bohatyrowiczami,
wychowanie Leonii (wina matki) - nie rozumie do końca sytuacji, nie zna
problemów ojca; sygnał że się porozumieli: 1. Razem płyną na mogiłę Andrzeja
i Jerzego 2. Razem idą do Bohatyrowiczów (B wydzierżawiają ziemię od
Korczyńskiego)





Rola tradycji w "Nad Niemnem" - dwie pieśni + dwie mogiły:


1. MOGIŁA POWSTAŃCÓW
2. - Andrzej Korczyński + Jerzy Bohatyrowicz (przyjaciele) - przed
powstaniem dwór - zaścianek stosunki przyjacielskie (jeszcze Anzelm +
Marta); po powstaniu to się zmienia - konflikt o ziemię (Benedykt nie chce
jej stracić, a Bohatyrowicze chcą jej więcej); dla Benedykta nie ma Mogiły
choć ją szanuje (nie chce sprzedać lasu by zdobyć pieniądze); Mogiłę
odwiedza Andrzejowa Korczyńska; dla Justyny to coś nowego - niewiele osób
zna historię, a ci co znają są z tego dumni; zaścianek odwiedza Mogiłę,
ludzie są do niej przywiązani mocniej niż w Korczynie
3. GRÓB JANA I CECYLII
4. - przodkowie rodu Bohatyrowiczów uciekali przed pogonią (ona
szlachcianka, on stanu niższego - uciekali aby nie doścignęło ich prawo);
wykarczowali bór, stworzyli tam cywilizację; król nadał im tytuł
szlachecki; w zaścianku pamięta się o grobie, dba się o grób i jego
otoczenie (nowy krzyż);
5. "Ty pójdziesz górą, a ja doliną"
6. (śpiewają Marta i Justyna)
7. "Leci liście z drzewa"
8. ("Lecą liście z drzew"w powieści - zamienione celowo przez Orzeszkową)





Ojcowie i synowie w prozie XIX -wiecznej:


* Romantyzm:-


* "Nie-Boska komedia" Krasińskiego:-
* Orcio + hr. Henryk (przekleństwo matki - syn musi mówić wierszem, aby ojciec
go pokochał)
* "Pan Tadeusz" Mickiewicza:-
* Tadzio + Soplica
* * "Ojciec Goriot" H. Balzaca:-
* (*skojarzenie) Wiktoryna Taillefer - jej ojciec bardziej kocha syna, dlatego
córka jest odsunięta na drugi plan - po śmierci (morderstwie) brata odzyskuje
należne miejsce


* Pozytywizm:-


* (patrz też wyżej na "Nad Niemnem") Benedykt + Witold, Anzelm + Jan
* "Doktor Piotr" S. Żeromski:-
* (przyp.: Stefan Żeromski to nie pozytywista ale tu go omawialiśmy) Dominik
Cedzyna i jego syn Piotr - odmienność postaw wobec życia, światopoglądów,
wyznawanych zasad moralnych - konflikt: ojciec okrada robotników pracujących
w cegielni by finansować za te pieniądze zagraniczne studia syna (Szwajcaria
- medycyna)
* "Powracająca fala" B. Prusa:-
* Gotlieb Adler i jego syn Ferdynand - rozpuścił syna, ten bezkarny - gdy syn
ma długi obniża płace w fabryce; wszystko traci gdy syn umiera (Gotlieb w
rozpaczy pali fabrykę)
* "Miłosierdzie gminy" M. Konopnicka:-
* (*skojarzenie) motyw ojca Kuntza Wunderli i jego syna (na licytacji
sprzedają ojca do pracy - syn nie może wziąć do siebie, nie stać g na
utrzymanie ojca)

Box reklamowy - zainteresowany?
Dodaj ściąge »

Komentarze

Nie ma jeszcze żadnych komentarzy. Twój może być pierwszy!
Użytkownik publikuje komentarze i opinie wyłącznie na własną odpowiedzialność. Właściciel Serwisu nie ponosi odpowiedzialności za treści zamieszczane przez użytkowników na łamach Serwisu.
Czas generowania strony: 0.0033 sekund.