Tradycja i nowatorstwo w “Odprawie posłów greckich” (cechy stylu, struktura, światopogląd, nawiązania do antyku). Problem fatum. Nawiązania do mitu trojańskiego (proroctwo Kasandry, III pieśń chóru). Realia polskie w “Odprawie...

Dodał: ~gość
Data dodania: 09 czerwca 2001
Średnia ocen: 3,8
Oceń: (dno)  0     1     2     3     4     5     6  (super)

» Skomentuj prace
» Zgłoś naruszenie regulaminu / plagiat


Motyw powinności obywatela w pieśniach. Problem obronności państwa i
odpowiedzialności społeczeństwa w "Pieśni V" (" O spustoszeniu Podola..."

Tradycja i nowatorstwo w "Odprawie posłów greckich" (cechy stylu, struktura,
światopogląd, nawiązania do antyku).

Tradycja:

* naśladownictwo antyku, metryka grecka
* przedstawieni historii antycznej, wojny trojańskiej
* zasada trzech jedności - jednowątkowość, jedność miejsca (plac zamkowy),
czasu (24h)
* zasada decorum i jedności estetyki
* podobna budowa
* punkt kulminacyjny - decyzja rady
* taka sama funkcja chóru
* występują na scenie tylko trzej aktorzy na raz - wyjątek scena z więźniem
( czwarta osoba jest dopuszczana przez poetykę Horacego pod warunkiem, że nie
ma dłuższej wypowiedzi - więzień mówi w sumie cztery wyrazy) - sceny zbiorowe
relacjonowane (scena rady przez posła Helenie)




nowatorstwo

* bohater zbiorowy - społeczeństwo
* nie ma katastrofy- Troja upadnie dopiero za 10 lat - jednak jest ona
wielokrotnie zapowiadana :

o monolog Kasandry,
o III pieśń chóru, wypowiedź Antenora,
o Priam wspominający sen matki Parysa - Płonąca żagiew od której spłonęła
Troja

* los nie zależy od fatum określa go sam człowiek


Kochanowski jako pierwszy w Polsce posłużył się ironią (mimo, że były to
dopiero początki polszczyzny) . - Antenor według Aleksandra musi brać łapówki
ponieważ popiera Greków. Antenor odpowiada mu na to: "Trzeba mi bowiem sędziom
na podarki,

bom cudzą żonę wziął, o którą czynią."

Aleksander nie wychwytuje ironii i odpowiada : "Nie wiem o Żonie, ale dary
bierzesz,

Od Greków zwłaszcza moje na cię małe."

Kochanowski użył w również stachometrii - kłótnia Antenora z Aleksandrem:

* dialog złożony z jednowersowych wypowiedzi
* rytm,
* nawiązanie do poprzednich wypowiedzi i nowa myśl w każdym wersie - paralelizm
* oddaje nastrój kłótni


Całość została napisana wierszem sylabicznym, po za III pieśnią chóru gdzie
wiersz charakteryzuje się równym układem akcentów, pierwszy raz sylabotonizm -
nawiązanie do wierszy greckich

Problem fatum.

W "Odprawie posłów greckich" występuje wiele zapowiedzi, przepowiedni wojny i
zagłady państwa, Troi ( pierwszy monolog Antenora w Prologu, III wypowiedź
chóru,. wizja Kasandry, Priam wspomina sen matki Parysa - rodząca się pochodnia
od której spłonie Troja ) jednak ostatecznie o tym co się wydarzy decydują
ludzie. To nie w wyniku działania fatum lecz w wyniku wolnej woli Aleksandra
(Parysa), a później decyzji rady wybucha wojna, która mokła by nie wybuchnąć
(inaczej niż w "Iliadzie")

Nawiązania do mitu trojańskiego (proroctwo Kasandry, III pieśń chóru).

III pieśń chóru


* opisuje historię przybycia Heleny do Troi,
* spór bogiń o to która jest najpiękniejsza - o jabłko niezgody - na weselu
Priama,
* mowa jest również o tym co stanie się potem - zapowiedź wojny
* ( "Białoskrzydła pławaczka" - okręt na którym przypłynęła Helena - apostrofa)



proroctwo Kasandry

* przedstawia Helenę jako łanię niosącą zgubę ojczyźnie:








"Gdzie ta
łania
wypłynie;
nieszczęsna
knieja,

Gdzie
wnidzie i
gdzie
gładki
swój bok
położy.

Wszystki
stopy,
wszystki
jej
łożyska
muszą

Krwią
opłynąć;
upadek,
pożogę,
pustki

Z sobą
niesie.
(...)"









* zapowiada śmierć Hektora i włóczenie jego ciała wokół Troi, a potem
wykupienie zwłok przez Priama:






" Jaki koniec was czeka?
Ciebie, mój bracie,

Stróżu ojczyzny, domu zacna
podporo,

Wkoło murów trojańskich
tesalskie konie

Włóczyć grożą, a twe oziębłe
ciało

Będzie li chciał nieszczęsni
ociec pochować,

Musi je u rozbójce złotem
kupować."







* zapowiada śmierć Achillesa z ręki Parysa:
* ostrzega przed koniem trojańskim






" (...)A to co za koń

Taki wielki na poboju sam
stoi?

Nie wódźcie go do stajni,
radzę ne wódźcie:

Bije ten koń i kąsze; spalcie
go raczej,

Jeśli sami od niego zgorzeć
nie chcecie."







* mówi o Hekube opłakującej dzieci


" (...) Matko, ty dziatek

Swoich płakać nie będziesz, ale wyć będziesz!"



Realia polskie w "Odprawie...".

* Kochanowski przedstawił charakterystyczne typy polskie np. Iketaon z jego
pieniactwem podczas posiedzenia, grą na uczuciach i sprzedajnością czy młody
Parys (Aleksander), który prezentuje postawę typowego młodzieńca magnackiego,
nieodpowiedzialnego, stawiającego wyżej własne sprawy niż dobro ojczyzny -
patrz też monolog Ulissesa
* użył niektórych określeń typowych dla rzeczywistości polskiej, których nie
było w Troi np.Rzeczypospolita, szabla przy boku, laska marszałkowska

* w Troi był inny ustrój niż przedstawiony, inna polityka, struktura
administracji np. Nie było rotmistrzów




anachronizm - przypisanie czemuś cech niezgodnych z duchem epoki

Kochanowski opisał Polskę wykorzystując motyw z mitologii

Parys, Iketaon, Priam jako postacie typowe dla XVI - wiecznej Polski.

Parys


* gra na emocjach - przedstawia siebie jako jednego ze słuchaczy, co złego było
w porwaniu Heleny
* nie mówi o faktach - opisuje swoje dzieciństwo i młodość, jako całkiem
zwyczajne
* cieniuje prawdę ( sprawa Medei - porwana dawno i nie Trojanom - najpierw
Grecy muszą zadość uczynić za tamto, a potem upominać się o swoje krzywdy)



Iketaon

* gra na uczuciach narodowych - obraźliwe przezwisko greckie określające m.in.
Trojan; starcie pokaże, kto jest silniejszy, a do tego czasu będą równi
* nie można ustąpić wrogowi bo się rozzuchwali
* stwarza słowem pewne fakty - przeinacza - sprawa porwania Medei




Priam

- demokratyczny władca


* nieudolność - odsuwa odpowiedzialność od siebie - rado decyduj
* przemilczanie, przeinaczanie faktów - nie chce widzieć, przymyka oczy na
porwanie, złamanie prawa







Antenor jako wzór patrioty.

* Antenor nie popiera Aleksandra ponieważ nie uważa tego za dobre dla państwa -
nie przyjmuje łapówki jak inni (nazywany przez Aleksandra zdrajcą)
* przewiduje sytuację i spodziewa się wojny
* mówi zwięźle i przedstawia fakty, próbuje skłonić innych by go poparli - jest
za sprawiedliwym oddaniem Greką Heleny
* kiedy wiadomo już że wojna wybuchnie, mówi o przygotowaniu się do niej (za
swoją przezorność zostaje nazwany tchórzem przez Priama, który wyznaje zasadę
jakoś to będzie)




Troja jako Polska (na podstawie monologu Ulissesa).

* Prawo się nie liczy, liczy się złoto (pieniądze)
* jeden potrafił, zdołał spowodować, że jego sprawy bronią inni, choć jest
niesłuszna
* sugeruje obraz klęski
* szlachecka mentalność - szczególnie młodzież_magnacka


o naraża państwo - brak poszanowania dla cnoty i wstydu
o życie na dworach magnackich - obraz - pijaństwo, uczty - porównanie do
wieprzy
o nie nadają się na żołnierzy - ze słabym zdrowiem, przywykli do luksusów,
słabi
o Ulisses- wróg - chciałby mieć takich wrogów








"Boże, daj mi z
takimi mężami
zawżdy czynić!"










Uniwersalna mądrość I i II pieśni chóru.

I pieśń chóru

- mówi o starości i młodości - albo człowiek jest stary i doświadczony, albo
młody

" Dać młodość i baczenie za raz; jedno płacić

Drugim trzeba : to dobre, a tego żal stracić."



II pieśń chóru

- o odpowiedzialności władców za państwo


* władcy mają szczególną pozycję zastępują Boga na ziemi
* posiadają wiele praw, ale spoczywa na nich odpowiedzialność
* władca ziemski jest kontrolowany przez Boga, a on nie przyjmuje łapówek
* władcy muszą dbać o naród, a nie o siebie
* jego czyny mogą narazić innych " Przełożonych występy miasta zgubiły

I szerokie do gruntu cesarstwa zniszczyły."

Dyskusja na temat sensu życia między Heleną a Panią Starą.

Helena

mówi o nieszczęściach które dosięgają w życiu człowieka, boi się powrotu do
domu, rozważa co się stało, wyklina Parysa : " Bodajżeś nigdy Sparty nie
nawiedził."

Pani Stara

reprezentuje pogląd stoicki, pociesza Helenę mówiąc:

" Tak ci na świecie być musi: raz radość,

Drugi raz smutek; z tego dwojga żywot

Nasz upleciony...."



Helena

odpowiada jej na to :

" O matko moja, nierównoż to tego

Wienca pleciono; więcejże daleko

Człowiek frasunków czuje niż radości."

Problem wychowania młodzieży.

Patrz Troja jako polska - młodzież magnacka

Problem obronności państwa.

" Póki brzegu morskiego ostatka nie stracim,

Porty naprzód i zamki pograniczne spiżą

I ludźmi dobrze opatrz; hołdownym książętom

Rozkaż być pogotowiu; żołnierzom przypowiedz

Służbę; szpiegi rozeszli; straż miej i na morzu,

I na ziemi, aby cię łacni niegotowym

Grekowie nie zastali. To jest rada moja."



- tak mówił Antenor do Priama, tamten nazwał go tchórzem. Trzeba zawczasu się
przygotować się do ewentualnej wojny, gdyż zwiększa to szansę - przezorność.
Priam mówi o ustalaniu obrony dopiero kiedy Grecy poczynili pierwsze działania,
to jest zaczęli zabierać bydło z pola dla zaopatrzenia.

Pod koniec Antenor mówi:



" Baczę, że jej trzeba, (mówi o obronie)

Acz mi te słowa przykre i coś nie bez wróżki;

Na każdy rok nam każą radzić o obronie:

Ba radźmy też o wojnie, nie wszystko się brońmy:

Radźmy jak kogo bić niż go czekać!"



Stają się stroną aktywną - trzeba bić, a nie być bitym. Propozycja wojen
sprawiedliwych (obronnych) i niesprawiedliwych (agresywnych) - Grecy mają być
agresorami, gdyż nie wykorzystali wszystkich pokojowych środków rozwiązania
problemu, zerwali negocjacje.





Kwestia odpowiedzialności władcy i obywateli za państwo.

Przedstawiona jest przede wszystkim w drugiej pieśni chóru, natomiast kontrast
z rzeczywistością przedstawiony jest poprzez wypowiedź króla Priama na radzie,
kiedy zrzuca on odpowiedzialność na radę, a sam jest nieudolny, przeinacza
fakty, nie chce wiedzieć, przymyka oczy na porwanie, złamanie prawa. Dodatkowo
kiedy już wybucha wojna i Antenor mówi o przygotowaniach, Priam
nieodpowiedzialnie stwierdza że jakoś to będzie i dodatkowo nazywa przezornego
Antenora tchórzem.

Motyw powinności obywatela w pieśniach.

* Pieśń XII księgi wtóre




"A jeśli komuś droga otwarta do nieba,

tym co służą ojczyźnie. ..."





* Pieśń XIX księgi wtóre - "Pieśń o dobrej sprawie" -




" Służmy poczciwej sławie, a jak kto może,

Niech ku pożytku dobra wspólnego pomoże."





* Pieśń V księgi wtóre - patrz niżej


Patwtycczny model człowieka patrioty poświęcającego swoje zdolności dla
ojczyzny. Podporządkowanie swojego życia ojczyźnie.

Problem obronności państwa i odpowiedzialności społeczeństwa w "Pieśni V" (" O
spustoszeniu Podola..."

Polacy mimo niegodnego przeciwnika nie dali rady obronić Podola przed tureckim
najazdem.

Kochanowski postuluje, aby:

* poświęcić dobra materialne na uzbrojenie wojska:





" Skujmy talerze na talery, skujmy

A żołnierzowi pieniądze gotujmy!"






* powołanie armii zaciężnej
* szlachta powinna brać udział w bitwach, zaś armia zawodowa powinna bronić
granic. W razie potrzeby szlachta powinna pośpieszyć z pomocą armii
zawodowej.


Kochanowski obawia się tego że nie zostanie wysłuchany i pewnie niewiele się
zmieni



" Cieszy mnie ten rym: "Polak mądry po szkodzie".

Lecz jeśli prawda i z tego nas zbodzie,

Nową przypowieść Polak sobie kupi,

Że i przed szkodą i po szkodzie głupi."



Box reklamowy - zainteresowany?
Dodaj ściąge »

Komentarze

Nie ma jeszcze żadnych komentarzy. Twój może być pierwszy!
Użytkownik publikuje komentarze i opinie wyłącznie na własną odpowiedzialność. Właściciel Serwisu nie ponosi odpowiedzialności za treści zamieszczane przez użytkowników na łamach Serwisu.
Czas generowania strony: 0.0027 sekund.