“Bajki” Ignacy Krasicki

Dodał: ~gość
Data dodania: 14 lutego 2001
Średnia ocen: 3,1
Oceń: (dno)  0     1     2     3     4     5     6  (super)

» Skomentuj prace
» Zgłoś naruszenie regulaminu / plagiat


Pojęcia i zagadnienia

Bajka - gatunek literatury dydaktycznej. Jej zadaniem jest wskazywanie
uniwersalnych prawd moralnych, stąd historyjka opowiedziana w utworze jest
tylko ilustracją prawdy - najczęściej zawartej w końcowym morale. Bohaterami
tekstu są zwierzęta, rośliny, przedmioty, rzadziej ludzie. Wywodzi się z
tradycji starożytnej i często przybiera charakter alegoryczny.


"Bajki i przypowieści na cztery części podzielone" powstały w latach 1776-78, a
wydane zostały w roku 1779 r., natomiast "Bajki nowe" - to efekt pracy Ignacego
Krasickiego z lat 1779-1800. Obie serie ukazały się w roku 1804 r. w wydaniu
zbiorowym "Dzieł poetyckich", w t. 2.
Wśród utworów Krasickiego można wskazać bajki:


* Ezopowe (od imienia twórcy, Ezopa - pisarza greckiego z VI w. p.n.e.). Jej
bohaterami są zwierzęta prezentujące określone typy ludzkich osobowości: np.
lew: odwaga, siła, lis: spryt, baran: głupota. ("Kruk i lis")

* Narracyjne (epickie). Utwór przyjmuje postać wierszowanej nowelki o
nieskomplikowanej fabule. Bohaterowie i zdarzenia pełnią funkcję przypowieści
stosującej się do świata ludzkiego. Sens utworu najczęściej pojawia się w
postaci wniosku wypowiadanego przez narratora lub bohatera, w zakończeniu
bajki. (z tomu "Bajki nowe", np. "Przyjaciele")



Jednak prawdziwe mistrzostwo osiągnął jako twórca:

* Epigramatyczne (liryczne; większość z tomu "Bajki i przypowieści")



- najkrótsze bajki (typową miarą jest cztero- i sześciowiersz);

- ujęte w regularne 13-zgłoskowce parzyście rymowane;

- o zwięzłej konstrukcji opartej na paraleliźmie (równoległe,
odmierzone równymi odcinkami tekstu, opisy dwóch istot, związanych
kontrastem lub współdziałaniem);

- pozbawione elementów fabularnych;

- z niekiedy występującymi cechami dramatyczności (klęski najczęściej
zawinionej, wynikającej z głupoty lub zarozumiałości



Streszczenie

"Wstęp do bajek": utwór rozpoczyna wyliczenie ludzi, którzy, wbrew swej naturze
i pozycji, nie ulegali pokusom, np. młody, "który życie wstrzemięźliwue pędził
czy "minister rzetelny", który "o sobie nie myślał". Utwór kończy żartobliwa
pointa utwierdzająca czytelnika w przekonaniu, że sytuacje takie nie są możliwe
w realnym życiu.


Arcydzieło lapidarności i jasności. Powtarzanie czasownika "Był..." wiąże
zdania w konstrukcję wyliczania, wytwarza melodyjność i nastrój baśniowy.

"Drzewo": najkrótsza bajka epigramatyczna. "Wielbił drzewo grzejąc się człowiek
przy kominie./ Rzekło drzewo: "Cóż po tym! - grzeje, ale ginie".


"Szczur i kot": zarozumiały szczur siedząc podczas nabożeństwa na ołtarzu
szczyci się ze swej pozycji. Wkrótce jednak okazuje się, że opary kadzideł nie
uchroniły go przed niebezpieczeństwem - schwytał go kot.


Utwór cechuje szczególnie kunsztowna składnia operująca szykiem przestawnym
(inwersją).

"Filozof" Pewny siebie filozof póki dopisywało mu zdrowie - głosił ateizm,
kiedy jednak przyszła choroba, szybko zwrócił się nie tylko ku Bogu, ale i ku
magii (upiorom).


"Groch przy drodze": Przypowieść o gospodarzu, który, utrudzony nieskuteczną
walką ze złodziejami, postanowił posiać groch z dala od drogi, za zbożem.
Szybko jednak okazało się, że stracił podwójnie: groch i tak ukradziono a przy
tym stratowano żyto. Całość kończy nauka: "I ostrożność zbyteczna częstokroć
zaszkodzi".


"Jagnię i wilcy": czterowersowa scenka, w której wilki, na pytanie jagnięcia
jakim prawem chcą je zjeść, szczerze odpowiadają: "Smacznyś, słaby i w lesie".


"Dewotka": opowieść o wątpliwej pobożności pani, która wbrew słowom modlitwy:
"...i odpuść nam winy" dotkliwie każe służącą za drobne przewinienie.


"Kruk i lis" (z Ezopa): popularna opowieść o kruku trzymającym ser w pysku i
przebiegłym lisie, który sprytnie namawiając ptaka do śpiewu prowokuje go do
otwarcia dzioba a tym samym upuszczenia sera.


"Przyjaciele": historia zajączka, który dzięki zaletom charakteru zjednał sobie
miłość zwierząt. Jednak, gdy myśliwi urządzili polowanie, wśród "przyjaciół"
nie znalazł się nikt, kto zechciałby mu pomóc.


Utwór ilustruje popularne przysłowie, że prawdziwych przyjaciół poznajemy w
biedzie, które w czasach Krasickiego było również interpretowane politycznie.

"Ptaszki w klatce": najpopularniejsza bajka "polityczna" o dwu czyżykach, z
których jeden rozpacza nad swą niewolą, drugi zaś, który wolności nigdy nie
zaznał, dziwi się smutkowi towarzysza.


Jest w niej ostrzeżenie i apel do ambicji młodego pokolenia, któremu "wygody"
nie powinny zastąpić wolności.

"Kulawy i ślepy": tytułowi bohaterowie podróżują. Wszystko było dobrze dopóki
ślepy niósł kulawego, kiedy jednak role odwrócili (ślepy postanowił zawierzyć
kijowi) - "zginęli pospołu".


Oryginalność bajek Krasickiego

Tematyka utworów Krasickiego jest bardzo różnorodna. Bajki Krasickiego to
arcydzieła obserwatorstwa moralnego i upoetycznionej psychologii i
charakterologii; prezentują również pewną koncepcję życia i pogląd na świat.
Ogólny sens bajek ma charakter tradycyjnie chrześcijański, uwydatnia
nieskuteczność wiedzy i filozofii wobec trudności praktycznych i przeciwności
losu. Utwory te nie dają wzorów cnót ani ideałów ofiarności czy wyrzeczeń,
ukazują świat taki jaki być nie powinien, ale często jest (egoizm,
nieżyczliwość, snobizm, głupota, niewdzięczność, pycha). Jest to świat bez
złudzeń, nie znający miłosierdzia, w którym trudno liczyć na kogokolwiek i
cokolwiek poza własną energią, rozwagą i pomysłowością. Gdyby nie humor i
dowcip ton większości utworów przedstawiałby smętny dramat natury ludzkiej.
Poeta chętnie korzystał z tematów powtarzających się w fabulistyce światowej (w
bajkopisarstwie chodzi nie tyle o nowość tematów, ile o nowość pomysłów
kompozycyjnych, tonu, refleksji, ekspresji), niekiedy w jednej bajce łączył
motywy z paru dawniejszych utworów. Oryginalność Krasickiego polega na sposobie
wykorzystania motywów: - unikał rozwlekłości, - wyostrzał i wysubtelniał
puentę, - wprowadzał indywidualną barwę uczuciową, - precyzował rytm, -
dynamizował akcję, - mistrzowsko operował paralelizmem i kontrastem.

Box reklamowy - zainteresowany?
Dodaj ściąge »

Komentarze

joni53 15 stycznia 2009, z IP: 87.204.40.10     Zgłoś komentarz do skasowania
nie zabardzo mi to pomaga
joni53 15 stycznia 2009, z IP: 87.204.40.10     Zgłoś komentarz do skasowania
do du**
lol 05 stycznia 2009, z IP: 88.156.195.153     Zgłoś komentarz do skasowania
za prace dostalam 5
olcia 17 grudnia 2008, z IP: 91.94.234.180     Zgłoś komentarz do skasowania
dzienki mogłam odrobić prace domową
Użytkownik publikuje komentarze i opinie wyłącznie na własną odpowiedzialność. Właściciel Serwisu nie ponosi odpowiedzialności za treści zamieszczane przez użytkowników na łamach Serwisu.
Czas generowania strony: 0.0111 sekund.