“Chłopi” Władysława Reymonta

Dodał: ~gość
Data dodania: 05 września 2001
Średnia ocen: 2,6
Oceń: (dno)  0     1     2     3     4     5     6  (super)

» Skomentuj prace
» Zgłoś naruszenie regulaminu / plagiat


Kompozycja, narracja, język

Reymont zajął się tematem wsi i życiem chłopów. Dostrzegł on pewien moment
dziejowy i chciał go ukazać w książce.

Przełom XIX i XX wieku to różne procesy zachodzące na wsi. Dawna struktura wsi
przestaje się liczyć, odchodzi w przeszłość. Pojawiają się ludzie bardziej
światli, rozwinięci narodowościowo, mający żądania co do swego życia i
oczekiwania od narodu. W swej tetralogii Reymont zwrócił uwagę na problemy wsi.

Kompozycja utworu to cztery pory roku. Okres od końca września do końca
sierpnia (10 miesięcy). Ukazana jest pełnia zadań gospodarskich stanowiących
życie ludzi wsi, różne formy obrzędowości ludowej i religijnej. Utwór pokazuje
zależności życia człowieka od rytmu natury, nierozerwalny związek przyrody i
jej wymogów z ludzkim życiem.

Ta kompozycja kształtuje rozległość ujęcia tematu. Jest syntezą, każde 10
miesięcy tej wsi lub innej będą podobne. Święta, prace gospodarskie, obrzędy
będą się powtarzały, zgodnie z rytmem przyrody. Reymont stworzył syntezę życia
ludzi wsi.

Narrator jest tu specyficzny. Narrator podstawiony. Nie należy on do świata
przedstawionego w utworze, nie bierze udziału w akcji, ale mamy o nim pewną
wiedzę. Człowiek znający wieś i zaangażowany w jej sprawy. Pragnie jak
najlepiej wyrazić myśli i uczucia bohaterów. Ma wgląd w odczucia i emocje.
Opisuje wydarzenia od wewnątrz. Zmienia on czasem siłę i natężenie
zainteresowania np. w sądzie narrator bardzo się emocjonuje, wchodzi w tę
atmosferę, czasem z wnikliwością przygląda się jednostce np Antek w kościele (z
punktu widzenia tej postaci). Narrator może też dystansować się od wydarzeń.
Nie wyrażając uczuć i emocji. Język narratora to stylizacja gwarowa.

Język Reymonta jest jego własnym, indywidualnym tworem, nie odpowiada żadnej z
istniejących gwar choć najczęściej korzysta z zasobów gwary łowickiej, gdyż z
tych stron pochodzi. Takie postępowanie miało na celu nie umieszczanie w
konkretnym miejscu akcji. Pod względem językowym nie jest to dzieło jednolite.
W dialogach autor maksymalnie zbliża się do gwary, dbając o komunikatywność. W
wypowiedziach narratora mniej jest elementów gwarowych, w partiach opisowych
narrator często rezygnuje z gwary na rzecz piękna polszczyzny.

Akcja utworu też jest nietypowa bo nie rozwija losów jednostki, ale prezentuje
ogólny zarys życia społeczności Lipieckiej. Mamy do czynienia z bohaterem
zbiorowym mimo, że kilka postaci wysuwa się na pierwszy plan. Brak jednak
bohatera głównego. Brak centralnego wątku, istnieje zestaw wątków głównych.

Tom 1 (Jesień) - Maciej Boryna, Antek, Kuba

Tom 2 (Zima) - Hanka, miłość Antka i Jagny

Tom 3 (Wiosna) - Hanka, Antek, chory Boryna

Tom 4 (lato) - Antek, Jagna, Hanka

Poprzez swoją typowość wątki te są charakterystyczne dla zbiorowości wiejskiej.
Z nimi wiążą się główne problemy poruszone przez autora: spór pokoleniowy o
ziemię, problematyka rodziny wiejskiej-spoistość, solidarność, problem
autorytetu gospodarza, przewodzenie wśród zbiorowości wiejskiej. Wątki wpisane
w określony czas historyczny - spór o las, walka z kolonistami, budowa szkoły
rosyjskiej.

Są bohaterowie którym autor poświęca mniej miejsca, ale wątki, które oni
rozpoczynają dobudowują informacje dotyczące panoramy życia wsi (ksiądz,
Ambroży, młynarz, Dominikowa, Jagustynka, Roch). Nie są to postacie
epizodyczne, dopełniają społeczność wiejską.

Splatanie się różnych treściowo wątków służy przedstawieniu tego co typowe dla
gromady wiejskiej. O bohaterze zbiorowym świadczy to, że wiele wątków
rozpoczętych w utworze nie kończy się w jego obrębie. Powieść bez początku i
końca (co się stanie z Jagną, sprawa Antka). Akcja otwarta, wiele wątków urywa
się bez zakończenia.

"Chłopi" to synteza polskiej wsi, ludzi, ich problemów, przeżyć:


1. uogólnianie - wątki indywidualne służą za przykład typowości
2. wielowarstwowość wątków i ich jednakowa ważność
3. otwarta akcja
4. konstrukcja utworu rozpięta między czterema porami roku
5. Język, gwara. Świadomie nie jest to gwara jednego regionu.


Zbiorowość wiejska jest bohaterem zbiorowym. Często pokazywana jest ona jako
bohater odrębny (wymarsz na las, wygnanie Jagny). Autor sugeruje to poprzez
dialogi - głos opinii publicznej. Nie wiadomo co kto powiedział. Wiele osób o
podobnej opinii. Zbiorowość zespala się w jedność gdy dotyczy to wszystkich
(las). Zbiorowość to suma istnień indywidualnych, różnie scharakteryzowanych.
Brak postaci wiodącej.

Charakterystyka postaci

Maciej Boryna

Dwukrotny wdowiec. 58 lat ma. Najmożniejszy pan we wsi. Dobrze prowadził
gospodarstwo, znał się na tym. Potrafił to robić. Cieszył się szacunkiem i
poważaniem. Miał autorytet, który zdobył jako dobry gospodarz. Przychodzono do
niego po rady. Bardziej niż do rodziny przywiązany był do swej ziemi. Z Jagną
ożenił się bo w domu brakowało kobiety i gospodyni. Znał realia i umiał to
wykorzystać. Nie był altruistą twierdził, że przeznaczenie i czyny świadczą o
tym czy się jest bogatym czy biednym. Potrzebował gospodyni, ale Jagna nie
spełniła jego oczekiwań. Do czasu jej zdrady bardzo ją kochał i hołubił, a
nawet dbał by się nie przemęczała. Potem stosunki do niej zmieniły się
radykalnie. Nie kochał jej, lekceważył i zaganiał do pracy. Po kłótni z Antkiem
stwarzał pozory, że syn jest mu obojętny. Niepodważalna pozycja we wsi.
Ważniejsze decyzje konsultowane były z nim mimo, że nie miał urzędu. Wierzono,
że to co on sugeruje będzie dobre dla wsi. W kontaktach z niektórymi był
nieprzyjemny, ale bywał też kochający. Dumny, nieugięty, twardy, odważny,
uparty. Charakteryzowała go ambicja i godność. Znał swą pozycję we wsi.
Niezależny majątkowo. Autor zaprezentował go jako chłopa bogatego posiadającego
nie przeciętne cechy. Jego stateczność, honor o który dba i powaga sprawiają,
że czuje się przed nim respekt. Patriarcha rodu. W sposób bezwzględny i
jednoznaczny podejmuje decyzje dotyczące rodziny i wsi. Rozprężenie we wsi gdy
go zabrakło. Kocha ziemię i pracę i z tej przyczyny nie chce się pozbawić
autorytetu, pozycji pierwszego we wsi. Antek jest zależny od ojca mimo wieku i
rodziny własnej.

Antek Boryna

Pracował u ojca w gospodarstwie. Ambitny, dumny, chce posiadać ziemię. Uważa,
że za ciężko pracuje u ojca, który powinien odpisać mu część majątku. Ojciec
nie robi tego. Antek okazuje mu nienawiść. Pogłębia się ona gdy Maciek pobiera
się z Jagną i jej przypisuje część majątku. Antek także kocha Jagnę. Pałając do
niej szaloną miłością przestaje interesować się rodziną. Po romansie z macochą
został odrzucony przez mieszkańców wsi. Podczas walki o las Antek chciał zabić
ojca wykorzystując sytuację, ale gdy życie Macieja było zagrożone to rzucił mu
się na ratunek, odrodziła się w nim miłość synowska. Czuje do ojca szacunek i
respekt. Kierują nim emocje. Przeżywa metamorfozę w trakcie utworu. Zabójstwo
borowego odciska piętno na dalszym jego życiu i postępowaniu. Przebywając w
więzieniu traktuje Hankę jak obcą. Po powrocie z odosobnienia zmienia się.
Zwycięża w nim rozsądek. Podziwia pracę Hanki. Dostrzegł, że ona nigdy go nie
opuściła. Podczas wypędzenia Jagny solidaryzuje się z gromadą. Jest konfliktowy
i wybuchowy. Dumę i ambicje odziedziczył po ojcu. Ze zbuntowanego człowieka
stał się dobrym gospodarzem. Stosunek jego do Jagny to nie miłość, ale
namiętność bo zafascynowany jest jej urodą. Gdy zrozumiał, że przez nią
wplątuje się w coraz gorsze kłopoty porzuca ją. W związku tym brakowało więzi
emocjonalnej, związku dusz. Nienawidził jej za to iż nie mógł się od niej
uwolnić. Po powrocie z więzienia staje się bardziej rozumnym człowiekiem.
Reprezentuje nowe pokolenie.

Hanka

Wywodziła się z biednej rodziny. Będąc żoną Boryny wynosiła się wyżej niż inne
kobiety. Początkowo nieśmiała i uległa mężowi. Na nieszczęście reagowała
płaczem. Nie potrafiła walczyć o swoje prawa i racje. Cierpiała milcząc.
Brakowało jej miłości męża. Oczekiwała uznania, ale Antek lekceważył ją. Mimo
to zawsze go kochała i była mu wierna. Nie wierzyła w jego romans. Dumna ze
swej pozycji we wsi. Jej bierność zmienia bieda, której doznała po wypędzeniu
od Macieja. Zaczęła dbać o swoje sprawy. Ulegał metamorfozie. Stała się
zaradną, samodzielna i nieustępliwa. Dla dobra dzieci gotowa wyrzec się
godności. Zorientowała się, że na miłość Antka nie ma co liczyć. Odezwały się w
niej instynkty macierzyńskie. Jej duma i hardość wszystkich dziwiła. Te cechy
czyniły ją w oczach Macieja godną zaufania. Upewniwszy się o zdradzie męża
wiedziała, że sama musi walczyć o siebie i dzieci. Po bitwie o las przeniosła
się z dziećmi do Macieja. Chciała wykorzystać możliwość by przejąć
gospodarstwo. Świadczy to o jej zaradności i przebiegłości. Wierząca. Prosi
Boga o siłę do działania. Dumna. Nie chciała by ludzie plotkowali o niej.
Pomagała innym. Nienawidziła Jagny. Widziała w niej przyczynę całego zła jakie
ją spotkało. Kłóciły się. Potrafiła jednak stanąć w jej obronie i zrozumieć ją.
Umiała przebaczyć. Chciała zdobyć męża pracowitością i zaradnością skoro nie
mogła urodą. Nienagannie zajmowała się gospodarstwem. Boryna powierzył jej
pieniądze i gospodarstwo. Typ kobiety, która przez nędze i cierpienie dochodzi
do ideału. Wie co to bieda i nie zapomina o biednych. Wspaniałomyślna dla
innych, nie tak wyniosła jak kiedyś. Czuje swą siłę i przewagę nad Antkiem.
Silna psychicznie, potrafiła przeżyć wszystkie upodlenia.

Jagna

Pochodziła z bogatej rodziny. Dużo się o niej plotkowało, wypędzono ją. Jej
wrażliwość była odmienna od wrażliwości przeciętnej dziewczyny. Efekt
wychowania przez matkę. Rozpieszczona, wyrosła na delikatną osobę, stworzoną do
wyższych celów, nie do prac gospodarskich. Nie musiała pracować. Nie rozumiała
istoty życia na wsi. Była podobna do matki. Doskonale się ubierała i miała
świadomość, że jest najpiękniejsza we wsi. Budziła tym zazdrość innych kobiet.
Miała inną mentalność bo nie dbała o majątek i ziemię. Nigdy nie odczuwała
biedy. Praca nie była dla niej ważną wartością. Nie martwiła się o przyszłość,
żyła teraźniejszością poddając się losowi. Nie zajmowała się gospodarstwem
Boryny. Nie martwiła się tym co robi./ Wartością dla niej była jej
niezależność. Kieruje się uczuciami i emocjami. Brak, typowego dla Hanki,
wyrachowania, chłodnej kalkulacji. Często zdawała się na instynkt. Potrafiła
dużo marzyć i myśleć o romantycznej miłości. Miłość dawała jej siłę do życia.
Była sensem jej życia. Wciąż tęskni za czymś czego szuka sama nie wiedząc
dokładnie czego. Nie wystarcza jej to co ma. Ceni wolność i niezależność.
Chciała żyć pełnią życia. Nie chciała mieć żadnych obowiązków. Wrażliwa i
współczująca, ale nie każdy to dostrzegał. Nie była uległa, pokorną i posłuszną
żoną. Nie chciała być przez nikogo ograniczana. Nie rozumiała, dlaczego ludzie
tak na nią nastają. Utalentowana plastycznie, lubiła zabawę. Nastawiona na
branie od życia. Postać tragiczna, jej psychika nie nastawiona była do życia w
wiejskiej gromadzie. Nieszczęśliwa. Typ młodej rozwichrzonej, wyrywający się z
pęt osobowości. Antek był dla niej ideałem, ale potem ujrzała w nim
przeciętnego człowieka. Nie wiązała ich prawdziwa miłość. Antek dawał jej
oparcie. Był wymyślonym przez nią romantycznym kochankiem. Nie okazał się tak
ciekawy. Nie dawał jej miłości jakiej pragnęła. W Jasiu pociągała ją jego
mądrość. Zafascynowana jego delikatnością i inteligencją. Związek dusz bez
podtekstu erotycznego. Potrzebowała obiektu uwielbienia gdy Antek był w
więzieniu.

Postacie Drugoplanowe

Ksiądz proboszcz

Nie był zawsze dobrym kapłanem. Wśród ludzi cieszył się autorytetem bo głosił
słowo Boże. Miał ogromny wpływ na ludzi i ich postępowanie. Wielu jednak
uważało, że ksiądz reprezentuje interesy bogatych. Zamożny. Nie odmawia sobie
przyjemności życia doczesnego. Niekiedy własne problemy stawia ponad problemy
wsi. Materialista, chciwy. Pozycja we wsi czyni go człowiekiem
uprzywilejowanym.

Wójt

Jeden z najważniejszych ludzi we wsi. Gdy przyłapano jego z Jagną gdy brakowało
w kasie pieniędzy, ludzie obwinili ją, a nie jego. Rozpustnik nie szanujący
żony i rodziny. Wykorzystywał stanowisko dla własnych celów. Trzymał z
dziedzicem nie martwiąc się o prawa mieszkańców. Butny, zarozumiały, ma się za
lepszego. Podkreślał swój autorytet mówiąc "Ja, wójt wam to mówi". Kreuje się
na męża opatrznościowego gromady. Pewny siebie i tego, że nikt nie może mu
zaszkodzić. Czuł się bezkarny, lekceważył ludzi, obyczajowość, moralność.

Kowal

Mąż Magdy corki Maćka. Chciwy i pozbawiony skrupułów. Wiąże się z ludźmi
mogącymi przynieść mu korzyść. Małżeństwo z Magdą to dla niego szansa na
zdobycie większego majątku. Zależy mu na spadku. Chciał po kryjomu wykraść
pieniądze Boryny tak, by nikt nie dowiedział się o jego chciwości. Nie dba o
rodzinę. Człowiek przebiegły wykorzystujący ludzi (Antka). Wścibski, chciał być
do wszystkiego dopuszczony. Chce być zawsze tym, który wygrywa. Butny i
porywczy, nie ma szacunku dla Macieja. Podjudzał ludzi przeciwko Antkowi. Po
śmierci Boryny szukał pieniędzy. Złośliwy i zdecydowany intrygant. Ludzi boją
się go i czują respekt bo jest w stanie zaszkodzić najlepszym i najważniejszym
gospodarzom. Z racji posiadania majątku należy do pierwszych gospodarstw, które
podejmują decyzję ogółu.

Szymek

Podporządkowany matce, bał się jej. Dominikowa dbała o Jagnę przez co z bratem
musieli wykonywać kobiece prace. Upokarzające. Zbuntował się przeciw takiemu
traktowaniu gdy poznał Nastkę. Matka jest przeciwna ślubowi. Nastka nie ma
wiana. Dominikowa straciła by parobka. Po kłótni z matką zostaje wygnany z
domu. Kupuje ziemię od dziedzica (niewielki skrawek nie urodzaju). Buduje dom.
Jego upór i samozaparcie sprawiły, że inni pomagali mu wyrażając swe uznanie
dla jego pracy. Dumny i nie prosił nikogo o pomoc. Metamorfoza: Z popychadła
podporządkowanego matce pod wpływem uczucia zmienia się w dobrego gospodarza.

Jagustynka

Starsza i biedna kobieta. Zapisała dzieciom ziemię i poszła na "wygnanie".
Mieszkała u różnych ludzi, zaciągała się do pracy. Wszyscy obawiali się jej
ciętego języka. Wiedziała o wszystkim co działo się we wsi. Nie miała szacunku
do nikogo i niczego, a było to wynikiem krzywdy jakiej doznała od dzieci
pracując bardzo ciężko przez wiele lat. Dumna i pracowita. Wiejska typowa
plotkująca baba. Jedyna radość jej życia. Na koniec chce godzić się z dziećmi
mimo, że jest to dla niej upokarzające. Dwulicowa. Czuje się skrzywdzona przez
los, samotna. Stąd bierze się jej złośliwość i oschłość. Nienawidzi całego
świata, bogatych i biednych. Zawsze przyznawała racjęt emu z kim rozmawiała.
Przebiegła,cieszyła się gdy innym przydarzało się nieszczęście.

Złoźoność charakterów postaci

By dostrzec złożoność charakterów postaci, autor prezentuje je w różnym
świetle. Mieszkańcy wsi są schierachizowani. Kryterium podziału jest majątek,
ziemia, pieniądze, inwentarz Hierarchii posiadania. Stan zamożności równoważny
jest z poważaniem, wiąże się to z umiejętnością gospodarowania. Elita wiejska
to bogacze: Boryna, młynarz wójt, kowal. Zajmują oni pierwsze miejsce w
kościele, karczmie. Do nich należy troska o losy całej gromady. Wzór
postępowania. Decyzje ich są niepodważlne i nieodwracalne. Klasa średnio
zamożna: Dominikowa, Kłębowie, Paczesiowa, Blcerkowie. W trudnych momętach
muszą wysprzedawać inwentarz. Biedota to komornicy, bezrolni, parobkowie, nie
posiadający dachu nad głową. Żyją w skrajnej nędzy. Komornicy szczycili się
wolnością, ale służba nie traktowana była jak ludzie wolni. Źródłem autorytetu
był stan zamożności. Dawało to wstęp do elity. W kościele bogaci zajmują
pierwsze miejsce, a biedota musi stać. Na wesele Boryny zaproszono tylko
bogaczy. Boryna źle traktował parobków, mało płacił, bił (Witek). Taką
hierarchię tłumaczono wolą Boga. Opisywanuy przez Reymonta moment to
rozdrabnianie się gospodarstw związane to z przeludnieniem wsi co prowadziło do
jej ubożenia.


Miłość do ziemi

Posiadanie ziemi zapewnia autorytet, wstęp do wiejskiej elity, niezależność i
samodzielność, gwarancję dostatku, poczucie godności, automatycznie sprawia, że
posiadający ziemię zasługuje na szacunek i posłuch. Opis śmierci Boryny jest
patetyczny i ukazuje miłość do ziemi. Ludzie manifestują swój szacunek dla
przyrody. Miłość do ziemi wiąże się z miłością do pracy, która jest szanowana i
czyni człowieka szczęśliwym. Wiedzą, że ziemia jest ich żywicielką. Ziemia i
prace rolne sprawiają, że "Chłopów" można nazwać encyklopedią zajęć rolnych.
Prezentowane są one dość dokładnie. Bez ziemi nie mogli by żyć. Jest tą
wartością, która wzbogaca ich emocjonalnie. Traktują ziemię jak partnera, a
czasem jak przeciwnika. Mówią do niej. Ziemia ma charakter upersonifikowany.
Jest kimś, a nie czymś. Ziemia nie jest tłem dla wydarzeń. Jest żywiołem
dającym o sobie znać. Przyroda nadaje tempo ludzkiego życia, ma wpływ na życie
osobiste. Gdy tempo robót słabnie ludzie mają więcej czasu dla siebie. "Chłopi"
to także powieść o pracy, poddanej rytmowi przyrody i uwarunkowanej porzez nią.
Praca jest jednak zawsze mozolnym trudem, czynnością pełną dostojeństwa i
godności. Chłopi czują swój bezpośredni związek z ziemią. Są częścią natury i
żyją z nią w zgodzie. Praca na roli wpływa na kształt rodziny i stosunków w
niej. Każdy członek rodziny miał ściśle wyznaczone obowiązki, którym musiał
podołać. Pozycja w gospodarstwie była jednoznaczna z pozycją w rodzinie. Gdy
kogoś brakuje część pracy zostaje nie wykonana. Mężczyźni zajmowali się pracą
na polu, kobiety zajmowały się domem i wychowywały dzieci, ale często pracowały
w niektórych zajęciach na polu. Natura narzuca styl życia. Zależność człowieka
od natury wpłynęła na uniwersalność powieści. Nagroda Nobla w 1924 roku.

Folklor w utworze

Folklor to twórczość danego środowiska charakteryzująca kulturę. Obejmuje on
muzykę, plastykę, podania i baśnie, pieśni itp. Folklor ludowy to folklor ludzi
wsi.

Wesele

Odbywały się na zimę i jesień - brak prac gospodarskich. Najpierw przysyłano
zaufanego do panny by wiedzieć czy zalotnik jest mile widziany. Potem
przysyłano swatów z wódką. Im lepszy swat tym lepsza pozycja pana młodego.
Jeśli oświadczyny są przyjęte to panna młoda musi wypić kieliszek. Potem idą do
karczmy (zmówiny) gdzie ustalany jest posag dla panny młodej i ewentualne
zapisy dla panny młodej od pana młodego. Do domu panny młodej kobiety znoszą
jadło by jej matka się nie wykosztowała. Matka panny młodej błogosławi obrazem
młodych. Do kościoła idzie się w kolejności: młoda z drużbami i druchnami,
młody, rodzina młodych i reszta wsi. Kolejność dowolna w drodze do domu
weselnego. Panna młoda musi zatańczyć z każdym mężczyzną na weselu jeden
taniec. Pierwszy i ostatni rezerwuje dla pana młodego. W drugi dzień wesela są
oczepiny. Boryna jako najbogatszy we wsi musiał mieć bogate i huczne wesele.
Ważna jest kolejność potraw i partnerów tanecznnych dla panny młodej. Ważne
przyśpiewki.

Boże Narodzenie

Przerwa od prac gospodarskich. Nastrój pośpiechu, gotowania, zamętu. Chleb,
mąka do klusek. Ozdoby świąteczne. Placki z miodem i serem. Jedliną
przystrajają kościół. W Wigilię kościelny roznosi opłatek. We wschodnim rogu
domu stawia się snop siana. Siano jest też pod obrusem. W Wigilię cały dzień
post. Po pierwszej gwiazdce łamią się opłatkiem. Kolejność potraw: Barszcz
czerwony, śledzie, kluski z makiem, racuchy. Dla Jagustynki dodatkowe nakrycie
przy stole. Piją kawę i słuchają opowieści o Jezusie. Gospodyni i parobcy łamią
sięopłatkiem ze zwierzętami. O północy pastorałka.

Jesień - prace

Pod koniec września zbierano kartofle. Robiły to kobiety i dzieci. Orano ziemię
lub robiono zasiew. Praca mężczyzn. Od tych robót zależało życie w zimie. Gdy
słyszeli bicie dzwonu na Anioł Pański przerywali pracę i modlili się. Po pracy
pod wieczór zaganiano zwierzęta do zagród. Dojono krowy i rozpalano ognisko w
kominku. Nad ranem dojono krowy i ruszano w pole. W niedzielę wyprowadzali
zwierzęta na popas i szli do kościoła. Potem jedli obiad i gromadzili się w
karczmie. Wybierali się na jarmark by uzupełnić zasoby. Gdy zaczynał padać
deszcz rozpoczęto zbierać kapustę. Wieczorami opowiadali o swojej pracy. W
Zaduszki szli rano do kościoła na Nieszpory. Składali księdzu i organiście
ofiarę by ci modlili się za dusze zmarłych. Niektórzy kładli na grobach chleb.
Był to dzień udręki, a święto na wpół religijne.

Zima - prace

Mniej pracy. Niektórzy musieli pracować w karczmie lub tartaku. Byli to głównie
biedni. Proste prace jak karmienie zwierząt, młócono zboże itp. Mimo ciężkich
warunków chodzono po susz do lasu by ogrzać chałupy. Częściej przebywano w
karczmie. Zbierano się w chałupach by prząść wełnę, był to pretekst do spotkań,
rozmów, plotek, zabaw. Zadawano zagadki, opowiadano historię, zabawa w
niedźwiedzia, wycinano różne wycinanki. Wykonywano prace w związku ze świętami.
Pod koniec zimy robiono ostatnie porządki.

Obowiązywało to całą zbiorowość. Kształtowało to poglądy i moralność wiejskiej
gromady. Zwyczaje te kultywowane były ze względu na szacunek tradycji i nawyk.
Zwyczaje odgrywają ważną rolę, stanowią całość z poszczególnymi ludźmi.
Podporządkowanie to pokazane jest w czasie samosądu, niebezpieczna psychika,
Jagna wystąpiła przeciw ich zwyczajom i tradycjom.

"Chłopi" jako epopeja wsi

Powieść ta jest panoramą życia ludzi wsi: obrzędy, prace, utwór o życiu wsi.
Syntezę_zapewnia:


1. znajomość środowiska
2. umiejętność syntetycznego ujęcia problemów wsi
3. obiektywizm pisania prezencji zagadnień
4. realizm
5. trójwymiarowa obserwacja - jednoczesność scen - ich symultaniczność
6. dzieło sztuki i dokument życia wsi


Epopeja to gatunek literacki, długi, często pisany wierszem. Pokazuje poetyczne
losy bohaterów na tle wydarzeń historycznych lub losy narodu w przełomowym
momencie dziejowym.

"Chłopi" - zmiana patriarchalizmu na system, gdzie każdy mógł tworzyć swe
dobro. Świadomość społeczno narodowa. Kryzys gospodarki indywidualnej, z dużych
gospodarstw rozdrabniały się małe gospodarstwa. Kiedyś patriarcha miał dużo
ziemi. Dzieci i wnuki pracowały u ojca. Teraz młode pokolenie chce mieć własną
ziemię. Młodzi mają większą wiedzę Patriarchalny system rodziny ustępuje
miejsca nowemu systemowi gdzie młodzi, ale dorośli ludzie mają własną ziemię.
Mają świadomość swych praw obywatelskich i przywilejów. Stare pokolenie
przyzwyczajone jest do bierności wobec władz. Młodzi się buntują i wiedzą, że
mają do tego prawo. W epopei występuje bohater zbiorowy.


Natura:

1. stwarza nastrój (Jaś i Jagusia pod drzewem - intymność)
2. natura wyznacza rytm życia każdego wieśniaka. Wszechobecna w ich życiu bo
nakłada na nich konkretne obowiązki. Ich działania warunkowane są przez
naturę.
3. urasta do rangi odrębnego bohatera. Przeciwnik i sojusznik ludzi. Opis
impresjonistyczny, gra światła i barwy, opis plastyczny, nastrój
dynamiczny, zmieniający się.


Cechy_opisu_w_epopei:

1. opis rozbudowany, zwłaszcza część porównawcza porównań.
2. Personifikacja natury.
3. opis dynamiczny


Patos_przeplatany_z_komizmem_np.:

1. chłopi ruszają na las, nastrój poważny i uroczysty
2. przegnanie kolonistów
3. wypowiedzi Rocha
4. opis niektórych prac polowych ich ważność dla ludzi wsi.


Patos ma służyć monumentalności bohaterów bądź niektórych ich działań. Humor
jest przeciwwagą patosu:

* komiczne postacie


- Jagustynka

- Ambroży

* komiczne sceny


- rozprawa sądowa o ojcostwo Boryny względem dziecka dziewki

* komiczne dialogi


- rozprawa na temat chorego mężczyzny, urwana macica

Użyte_techniki_to:

realizm (opis prac polowych)

impresjonizm

malarskość

dobór kolorów

perspektywiczne spojrzenie

symbolizm

Śmierć Boryny na polu. Z ziemią związane było jego życie i ziemią związana jest
jego śmierć.

naturalizm

podporządkowanie życia przyrodzie i jej rytmowi

ekspozycja roli jaką pełni popęd półciowy

drastyczne sceny: Kuba obcina nogę



Box reklamowy - zainteresowany?
Dodaj ściąge »

Komentarze

iza 29 września 2010, z IP: 79.184.11.161     Zgłoś komentarz do skasowania
słabo...
iza 29 września 2010, z IP: 79.184.11.161     Zgłoś komentarz do skasowania
To samo co na innych stronach, czyli nic sensownego...
aneta skraburska 04 września 2009, z IP: 195.205.97.8     Zgłoś komentarz do skasowania
badziewie dorszego nie widziałam temat nie jest dobrze rozwiniety wrecz nie ma w nim nic co mogłoby przykuć
uwagi czytelnika.!
Użytkownik publikuje komentarze i opinie wyłącznie na własną odpowiedzialność. Właściciel Serwisu nie ponosi odpowiedzialności za treści zamieszczane przez użytkowników na łamach Serwisu.
Czas generowania strony: 0.0122 sekund.