Ogólna charakterystyka Młodej Polski

Dodał: ~gość
Data dodania: 20 czerwca 2001
Średnia ocen: 3,3
Oceń: (dno)  0     1     2     3     4     5     6  (super)

» Skomentuj prace
» Zgłoś naruszenie regulaminu / plagiat


Sytuacja kraju

Po zrywie wolnościowym w epoce romantyzmu, zmęczony naród skierował się ku
filozofii pozytywistycznej. Epoka spokoju i łagodności w dążeniu do
niepodległości. Wiodącymi wartościami moralnymi była praca fizyczna i umysłowa.
Popularne zawody to lekarz, nauczyciel itp. Główną warstwą społeczną była
inteligencja. Była ona odpowiedzialna za doskonalenia w dążeniu do
niepodległości. Z czasem zauważono wypaczenie poglądów. Mieszczaństwo opływało
w dobrobycie. Wprowadzali uzależnienie od siebie. Byli zachłanni, a to szło w
parze z zakłamaniem. Powiększyły się dysproporcje majątkowe. Zrezygnowano z
dążeń niepodległościowych. Było tak głównie w Galicji - lojalizm polityczny.
Miała ona bowiem autonomię. Niestety politycy nie wykorzystali tej sytuacji by
przechować polskość, ale wręcz sprzyjali Austrii. Mieszczaństwo zrezygnowało z
niepodległości dla majątku. Młode pokolenie odnosiło się więc z niechęcią do
pokolenia pozytywistów. Młodzież z Galicji widziała biedę kraju. Galicja nie
posiadała bowiem rozwiniętego przemysłu, a rolnictwo znajdowało się w
strukturze feudalnej. Byli zacofani gospodarczo. Jednak to Kraków był ośrodkiem
kulturalnym i literackim. Miasto było ubogie. Rząd sprawował tam kler oraz
klasa mieszczańska. Tu mieszkała buntowniczo nastawiona młodzież uniwersytecka.

Epoka ta obejmowała wszystkie dziedziny sztuki: literaturę, muzykę, plastykę
oraz teatr. Miała pływ na życie, zwłaszcza artystów. Nazwa epoki podobna jest
do nazw europejskich: Młode Czechy, Młode Niemcy, Młoda Francja. Młoda Polska
to również tytuł artykułów Artura Górskiego, opracowanych na łamach czasopisma
"Życie" (Kraków 1898). Zawarł on tam charakterystykę_nowej_sztuki, która
powinna:


1. mieć charakter rodzimy, polski
2. zawierać atrybuty młodości czyli spontaniczność i żarliwość


Stąd nazwa: Młoda Polska.

Inne nazwy związane z epoką

Modernizm

(die modern - aktualny, modny, nowoczesny)

synonim Młodej Polski

nazwa pierwszej fazy rozwoju epoki (5 - 7 lat). Charakteryzował go skrajny
indywidualizm, metafizyka, szokujący sposób bycia artystów. Chciano
unowocześnić świat, zmienić go.

Neoromantyzm

Był to kierunek artystyczny XIX i XX wieku. W sposób jawny nawiązywał do
romantyzmu i jego twórców - Mickiewicza, Słowackiego, Norwida. Posiadał wspólne
cechy epoki.

Secesja

Termin dla określenia kierunku w sztukach plastycznych oraz architekturze,
sztuce użytkowej i zdobnictwie. Jej cechami są: falista linia, wątki roślinne i
kwiatowe, asymetria, pastelowe barwy.

Dekadentyzm

Schyłkowość. Był to ruch artystyczny oraz światopogląd, który był głęboko
przekonany o upadku kultury i jej tradycji z powodu rozwoju cywilizacji.
Totalna niechęć do istnienia, wyczerpanie ideologii. Rozwój tak jak przed
upadkiem Cesarstwa Rzymskiego.

Fin de siecle

Koniec wieku. Styl bycia końca XIX wieku.

FILOZOFIE EPOKI

Racjonalizm i empiryzm wiązały się z kierunkiem artystycznym pozytywizmu -
realizmem. Gdy w Polsce panował realizm to w innych krajach tworzyły się nowe
tendencje, które po pewnym czasie dotarły do Polski. Przestał być modny
realizm.

Fryderyk Nietzsche

Niemiec. Był czołowym filozofem okresu. Stworzył on filozofię zwaną
nitzscheanizmem. Była to filozofia optymistyczna. Optymizm polegał na
rzeczywistości w rękach człowieka. Zakładała ona:


1. kult indywidualizmu, nadczłowieka
2. Jednostką słabą i pesymistyczną należy pogardzać, a wręcz niszczyć.
Człowiek jest jednostką najwyższą i powinien głosić kult siły, tężyzny
psychicznej i biologicznej. Nadczłowiek jest silny, powołany do władzy, ma
wolę działania i należy do rasy panów.
3. przewartościowanie wszelkich wartości
4. sprzeciw przyjętym hierarchiom, niechęć do praw, przyjętych autorytetów i
tradycji
5. celem człowieka powinno być życie, urzeczywistnianie jego własnych
zachcianek
6. jest to postawa egoistyczna i egocentryczna
7. pogarda dla przeciętnych ludzi
8. odrzucenie litości, altruizmu i współczucia


Artur Schopenhauer

Był to niemiecki filozof. Stworzył on pesymistyczną ideologię zwaną
schopenhaueryzmem:


1. ludzkie życie to pasmo cierpień co powoduje dążenie do szczęścia, co jest
nieosiągalne
2. człowiek jest istotą biologiczną i rządzi nim chęć życia (popęd życia)
3. skazany jest na istnienie bez szczęścia i dlatego cierpi
4. rządzą nim biologiczne popędy
5. jest zdeterminowany przez biologię i lęk przed śmiercią
6. skazany na życie będące nieustanną męką
7. cały czas dąży do istnienie wiedząc, że umrze
8. cierpi ponieważ próby podtrzymania życia są bezskuteczne


Wyzwolić się od męk można tylko poprzez:

* odrzucenie pragnień i pożądań
* nirvana czyli stan niebytu, brak psychicznego kontaktu ze światem, była
sposobem na życie bez męk, ucieczka od pragnień to jedyny sposób.

* kontemplacja sztuki


Stąd rola sztuki jako wartości najwyższej, możliwość ucieczki przed tragizmem
istnienia

Henryk Bergson

Stworzył fiolozofię zwaną intuicjonizmem lub bergsonizmem.


1. odrzucenie intelektu
2. świata nie można poznać, tylko przeczuć poprzez intuicję
3. odrzucenie racjonalizmu i empiryzmu na rzecz intuicji
4. Koncepcja Elane Vitale, siła wewnętrzna każdego, która nim kieruje i
zmusza do aktywności i działania, siła ta sprawia, że człowiek
przekształca świat, który jest dynamiczny



Zygmunt Freud

Twórca psychoanalizy. W wyniku badań dostrzegł dwoistość życia psychicznego:
( świadomość i nieświadomość ). Dostrzegł on możliwość dotarcia do
podświadomości człowieka. Rola snów i motywów erotycznych przez które można
odnaleźć prawdę o człowieku. Główna myśl to poznanie prawdy o człowieku i
świecie poprzez sferę psychiki, podświadomość człowieka. Centrum
zainteresowania to to, co niepoznawalne.


Karol Marks

Stworzył marksizm. Wywarł on wpływ na proletariat. Nie skłaniał się ku
jednostce. Zainteresowanie tłumem, zbiorowością i sytuacją społeczną, która się
zmienia ze względu na wiodącą klasę społeczną. Odżegnanie od indywidualizmu.


Nastąpił kryzys w wartościach literackich:

1. literatura realistyczna była bezwartościowa, wartość to uczucie
subiektywne, wpływ liryki - liryzm

2. odrzucenie prawideł poetyckich jako krępujących swobodę i sponataniczność
3. odzwierciedlanie głównie pejzażu psychicznego twórcy i człowieka.


CZASOPIŚMIENNICTWO

To ono głównie się rozwijało mimo surowej cenzury. Zawierało ono materiały
literackie oraz dyskusyjne polemiki o kształcie artystycznym. Były dokumentem
życia literackiego.

"Życie"

Warszawa - Tygodnik wydawany w latach 1880 - 1890. Zenon Przesmycki ("Miriam")
był redaktorem naczelnym. To on przyswoił twórczość Norwida. Walczył z
tradycyjnością. Jawnie popierał i nawiązywał do romantyzmu.


"Świat"

Kraków - Dwutygodnik wydawany w latach 1880 - 1890. Dbał o warstwę estetyczną i
ilustracje. Na jego łamach Zenon Przesmycki ogłosił studium o belgijskim
dramaturgu Maurycym Maeterningu. Popierali i propagowali kulturę
modernistyczną.


"Życie"

Kraków - Tygodnik ukazujący się w drugiej połowie lat 90 - tych. Redaktorem
naczelnym był Artur Górski. Propagował on kontynuację haseł romantycznych.
Jednym z redaktorów naczelnych był Stanisław Przybyszewski. Walczył o pełnię
swobody artystycznej. Pismo buntu modernistycznego. Pisali w nim min. Stanisław
Wyspiański czy Jan Kasprowicz.


"Chimera"

Ukazywał się u schyłku XIX wieku. Redaktorem Naczelnym był Zenon Przesmycki.
Ogłoszono tu pisma Norwida oraz hasła sztuki elitarnej. Izolacja od
rzeczywistości.


KIERUNKI ARTYSTYCZNE

Ukształtowały się one we Francji, ale oddziaływały na literaturę innych państw.

Naturalizm

Jego twórcą był Emil Zola. Utwory jego nawiązywały do komedii ludzkiej Balzaka.
Zalecenia teoretyczne naturalizmu zawarł on w przedmowie do utworu pt. "Teresa
Raquin":


1. biologizm
2. a) utożsamianie społeczeństwa z organizmem żywej istoty
b) pojmowanie człowieka jako cząstki natury, człowiek zdeterminowany jest
przez prawa natury

c) pojmowanie życia jako wiecznej walki o byt

3. postawa uczonego i badacza, który wiernie odzwierciedla życie odebrane
zmysłami, wierność szczegółów
4. maksymalny obiektywizm, bez własnych ocen odautorskich, autor rejestruje i
pokazuje
5. brak tematów tabu, zakazanych, wszystko powinno znajdować odzwierciedlenie
w sztuce


Naturalizm ubezwłasnowolnia człowieka poprzez prawa natury. "Germinal"
(narodziny świadomości społecznej).


Impresjonizm

Najpełniej wyrażony został w malarstwie. Nazwa francuska od tytułu obrazu
Moneta"Wschód_słońca._Impresja". Inni przedstawiciele to Manet, Renoir,
Cezanne. W Polsce byli to głównie Wyczółkowski, Fałat, Pankiewicz, Boznańska.
Zerwał on z pierwszeństwem tematów historycznych. Centrum zainteresowania był
pejzaż. Zmiany ze względu na światło - wrażenie. Malowano portety i postacie na
tle natury. Cechy:


1. szkicowość obrazu, rozmycie
2. uwrażliwienie na barwę zmieniającą się z oświetleniem
3. dbałość o ukazanie wpływu światła na obraz barw i przedmiotów
4. gra świateł i cienia


Specyficzna technika malowania - plamy barw. W literaturze charakterystyczna
kompozycja:

1. zestawienie luźnych scen czy obrazów.
2. zmieniający się pejzaż, dynamizm przyrody
3. gar świateł w opisach
4. uchwycenie niepowtarzalnych chwili, wrażeń towarzyszących


Symbolizm

Był wykorzystywany głównie w plastyce. Głoszono, że dzieło artystyczne ma
ukazywać problemy duchowe człowieka. Te sfery ludzkich problemów
nierozwiązywalnych drogą intelektualną. Nawiązanie do intuizmu. Tematem była
abstrakcja, niepoznane, tajemnicze. Środek artystyczny to symbol (przedmiot,
sytuacja, obraz, który poza naturalnym znaczeniem krył metaforyczny sens).
Elementy w malarstwie np. Obraz Malczewskiego pt: "Śmierć". Był on
zafascynowany śmiercią. Śmierć - personifikacja, animizacja, wieloznaczność,
alegoria.


Box reklamowy - zainteresowany?
Dodaj ściąge »

Komentarze

c-note31 27 września 2009, z IP: 83.25.92.37     Zgłoś komentarz do skasowania
Dobra praca, polecam.
Użytkownik publikuje komentarze i opinie wyłącznie na własną odpowiedzialność. Właściciel Serwisu nie ponosi odpowiedzialności za treści zamieszczane przez użytkowników na łamach Serwisu.
Czas generowania strony: 0.0084 sekund.