Sentymentalizm i rokoko jako nurty towarzyszące klasycyzmowi oraz twórczość rewolucyjna

Dodał: ~gość
Data dodania: 01 maja 2001
Średnia ocen: 2,1
Oceń: (dno)  0     1     2     3     4     5     6  (super)

» Skomentuj prace
» Zgłoś naruszenie regulaminu / plagiat


NURT SENTYMENTALNY

Sentymentalizm jest nurtem literackim. Miał on charakter pewnej postawy
filozoficznej. Nazwa wywodzi się od powieści "Podróż_sentymentalna".
Sentymentalizm powstał jako reakcja przeciwko racjonalizmowi i dydaktyzmowi.
Przejawiał się on pod koniec wieku XVIII w modzie, stylu bycia, życiu
towarzyskim, ogrodnictwie. Słowo sentymentalizm ma następujące znaczenia:


1. nurt artystyczny drugiej połowy XVIII wieku
2. przesadna i uwidoczniona uczuciowość i wrażliwość


Modne stało się przebywanie na łonie natury i prostota życia. W Polsce
sentymentalizm rozwinął się w latach 80 i 90 XVIII wieku. Ośrodkiem jego
rozwoju były Puławy (siedziba książąt Czartoryskich). Głównym mecenasem była
Izabela Czartoryska.
Drugim nurtem literatury sentymentalnej była poezja grobów. Przedstawiano: żal,
smutek, grozę i rozpacz.


Jan Jakub Rousseau - prekursor nurtu

Był francuskim pisarzem; autor "Emila", "Nowej_Heloizy". Stworzył podstawę dla
sentymentalizmu. Głosił tezę: "Człowiek jest cząstką natury". Podkreślał rolę
ludzkich uczuć, zwłaszcza miłosnych.


"Umowa_społeczna"

Odrzucił w tym utworze styl życia salonów i cywilizację, która godzi w
człowieka. Rzucił hasło powrotu do natury. Centrum zainteresowania był
człowiek, ten który kieruje się uczuciem i emocjami. Na pierwszym miejscu
powinna być spontaniczność, a rozum na końcu. Człowiek to ten, który kieruje
się sercem, jest uczulony na piękno natury, potrzebuje czułości.

Karpiński - poeta sentymentalny

Był to polski twórca sentymentalny. Pisywał utwory miłosne, religijne,
refleksyjne, patriotyczne. Zasłynął jako twórca pieśni erotycznych i
sentymentalnych.

"O_wymowie_w_prozie_albo_w_wierszu"

Postuluje tam aby pisano jak najprościej i zrozumiale, aby dano upust swojemu
natchnieniu.

"Pieśń_dziada_Sokolskiego"

Jest to utwór patriotyczny. Przedstawiony jest w nim obraz nędzy, ubóstwa,
ruiny. Wskazuje on na rychły koniec państwa.

"Do_Justyny._Tęskność_na_wiosnę"

Język w tym utworze jest łatwy w odbiorze, prosty i potoczny. Wiersz jest
regularny i rytmiczny. Rymy są bardzo dokładne. Jest opis przyrody. Ostatnia
strofa to pointa. Jest to wiersz o uczuciu i o tęsknocie. Uczucia są
zaprezentowane za pomocą przyrody i na tle przyrody.

"Laura_i_Filon"

Jest to pieśń sentymentalna (sielanka). Jest to sielanka konwencjonalna.
Nawiązuje ona do nurtu sielanek Wergiliusza. Świadczą o tym:

* imiona bohaterów (Lura, Filon) są wystylizowane na tą konwencję
* głównym tematem jest miłość, uczucie i mimo przeszkód i trudności zakończenie
jest szczęśliwe


Jest_to_też_sielanka_sentymentalna_ponieważ:

* zaprezentowana jest na tle przyrody
* tematem są uczucia
* bohaterowie kierują się uczuciem
* wyolbrzymione są reakcje i uczuciowość
* prymat uczuć nad rozsądkiem
* literackie wyznaczniki uczuciowości
* występują elementy ludowe


Karpiński wygłasza filozofię mówiącą o potędze miłości.

"Pieśń_dziada_Sokolskiego_w_kordonie_cesarskim"

Ludzie szli za zbytkami. Wolność porównywana jest do ptaka. Jest to pieśń żalu
za utraconą suwerennością. Utrata niepodległości spowodowana była niegodnym
postępowaniem Polaków. Jest to utwór patriotyczny.

Cykl utworów: "Pieśń_nabożna"


Pisane były te utwory z myślą o czytelniku ludowym, niewykształconym. Karpiński
usiłował kształtować postawy obywatelskie. Propagował zasady wiary, etykę
chrześcijańską. Boga prezentował jako dobrego i sprawiedliwego ojca. Jedna z
tych pieśni to "Pieśń_o_narodzeniu_pańskim". Zawarte są w niej elementy
religijności. Bóg cierpiał i był dobrym ojcem dla ludzi. Opiekował się i darzył
uczuciem lud. Bóg kocha wszystkich. Jest wszechmocny. Utwór ten zawiera
elementy patriotyczne. Propaguje powrót do natury. Bóg czuje to samo co ludzie.


CECHY CHARAKTERYSTYCZNE ROKOKA

Nurt ten obejmuje obyczajowość, styl życia i sztukę (malarstwo). Styl ten
zrodził się we Francji. Miłowano huczne zabawy, przepych, nadmiar. W sztuce
objawiał się jako zwrot ku miniaturyzacji. Tematyką stała się miłość (ale
konwencjonalna). Dbano o wytworność i elegancję. Styl ten znalazł uznanie na
dworach królewskich. W tym nurcie usiłował tworzyć Józef Szymanowski "Listy_o
guście".


POEZJA JAKUBA JASIŃSKIEGO

Był on czołowym przedstawicielem nurtu Jakobińskiego w polskim oświeceniu.
Jakobinizm skupiał radykalnych zwolenników przemian społecznych i ustrojowych.
W większości byli to działacze: Kuźnicy Kołłątajowskiej, postępowi publicyści i
pisarze. Domagali się oni przemian społecznych i ustrojowych, jak
równouprawnienia mieszczan, zniesienia pańszczyzny i poddaństwa chłopa, a w
czasie insurekcji kościuszkowskiej ukarania zdrajców i króla. W swoich utworach
ostro krytykowali istniejący porządek społeczny, przywileje szlachty, samowolę
magnaterii, ugodowość króla. Jakub Jasiński napisał wiele utworów. Jego wiersze
patriotyczne przemawiają siła uczuć rewolucyjnych. Głoszą jedność idei wolności
narodowej i wyzwolenia społecznego, wzywają do walki i zwycięstwa. Dzięki tym
wartościom stał się Jasiński poetą rewolucyjnym, który walczył u schyłku
Rzeczypospolitej ze światem ginącego feudalizmu.

"Sprzeczki"

Powstały na gruncie charakterystycznego dla epoki sceptycyzmu religijnego i
skłonności do demaskowania obłudy kleru. Wątek poematu dotyczy sporu między
probostwem a klasztorem i jest on właściwym tłem do dygresji dotyczących
różnych dziedzin życia. Satyra ta uderza nie tylko w obżarstwo, próżniactwo i
pijaństwo mnichów ale także w chciwość i niemoralność.

"Do_świętoszka"

Wiersz ten wyraża pochwałę rozumu i daje wyraz deistycznego poglądu autora na
świat. Do głosu dochodzą takie sprawy jak tolerancja religijna oraz równość
społeczna.

"O_stałości_do_exulantów_polskich"

Jest to utwór skierowany do emigrantów po drugim rozbiorze. Jest to wezwanie do
walki z carski najeźdźcą, pochwała Kościuszki i wskazanie na rewolucyjną
Francję jako ojczyznę wolności. Za przykładem Francji hasło: "wolność i
równość" rozszerzy się po ca

łym świecie. Wolność można zdobyć jedynie w walce, w której tyrani i despoci
zginą.

"Wiersz_w_czasie_obchodzonej_żałoby_przez_dwór_po_Ludwiku_XVI"

Nawiązuje do wydarzeń mających miejsce w Warszawie po dotarciu informacji o
ścięciu króla Francji. Dwór królewski przewidział sześciotygodniową żałobę.
Czasopisma potępiały wyrok wykonany na królu. Listy pasterskie także. Poeta
pyta czy należy zajmować się sytuacją we Francji jeśli w Polsce sytuacja jest
także bardzo dramatyczna i ważna dla narodu, kiedy dzieją się rzeczy straszne i
przejmujące, ojczyzna traci wolność a jej obrońcy honor i majątki. Zaborcy
traktują ludzi jak zwierzęta, naród cierpi. Wiersz kończy się akcentem
antymonarchistycznym. Świat może być wolny dopiero wtedy kiedy nie będzie
królów.

"Do_narodu"

Napisany został ten wiersz w przeddzień wybuchu powstania kościuszkowego. Poeta
zwraca się do narodu by ten nie poprzestawał w walce z zaborcą. Wzywa także do
walki ze zdrajcami własnego narodu. Utwór ten łączy gorący patriotyzm z
umiłowaniem ludu i nienawiścią do tyranów.

Box reklamowy - zainteresowany?
Dodaj ściąge »

Komentarze

misia 07 stycznia 2009, z IP: 91.94.221.198     Zgłoś komentarz do skasowania
nie ma nic na temat miłości sentymentalnej
Użytkownik publikuje komentarze i opinie wyłącznie na własną odpowiedzialność. Właściciel Serwisu nie ponosi odpowiedzialności za treści zamieszczane przez użytkowników na łamach Serwisu.
Czas generowania strony: 0.0062 sekund.