Ignacy Krasicki - książę poetów polskich

Dodał: ~gość
Data dodania: 28 lutego 2001
Średnia ocen: 3,5
Oceń: (dno)  0     1     2     3     4     5     6  (super)

» Skomentuj prace
» Zgłoś naruszenie regulaminu / plagiat


WALORY TREŚCI I FORMY BAJEK IGNACEGO KRASICKIEGO

Bajka to gatunek z pogranicza epiki i liryki. Jest to alegoryczna opowieść o
zwierzętach, ludziach, przedmiotach, która służy do wypowiedzenia pewnej nauki
moralnej o charakterze ogólnym i powszechnym. Ta prawda jest wyrażana często
bezpośrednio jako pointa na końcu utworu, na początku utworu w postaci tytułu
lub jest tylko zasugerowana czytelnikowi. Prawdą tą jest morał. Postacie
występujące w bajce wyposażone są w jednoznaczne i niezmienne cechy.
Wykształciły się dwa rodzaje bajek: narracyjna, stanowiąca jakby krótką
opowieść o nieskomplikowanej budowie oraz epigramatyczna, bardzo krótka,
zazwyczaj czterowersowa. Najbardziej rozpowszechniona jest tzw. bajka
zwierzęca, w której przedstawione zwierzęta występują jako personifikacje typów
ludzkich. Relacje między zwierzętami są odpowiednikiem stosunków społecznych.
Za twórcę bajek uznaje się Ezapa, żyjącego w VI wieku p.n.e. W Polsce bajki
tworzył w XV wieku Wiernat z Lublina. W epoce klasycyzmu twórcami bajek byli: w
Rosji J Kryłow, we Francji J. La Fontaine, w Polsce Ignacy Krasicki wzorujący
się na La Fontaine.
Ignacy Krasicki wydał dwa zbiory bajek: "Bajki_i_przypowieści" (dominują tu
bajki krótkie i zwięzłe), "Bajki_nowe" (ukazał się ten zbiór po śmierci
Krasickiego, zawiera głównie bajki narracyjne). Krasicki korzystał z tego
gatunku gdyż był to typ formy gatunku dydaktycznego. Treść tych bajek ma
pouczać czytelnika, służyć mu radą.
Świat jaki prezentuje Krasicki w swoich bajkach przygnębia. Jest on tragiczny.
Zwyciężają złe instynkty. Autor opisuje codzienność, rzeczywistość. Ludzie są
źli i okrutni. Niszczą słabszych. Ludzie są obłudni. Charakteryzuje ich
hipokryzja. Przedstawiony jest tu świat pesymistyczny. Bajki te nie są wesołe.
Pesymistycznie brzmią słowa: ‘szlachetność, uczciwość można włożyć między
bajki'.
Walory_formy_bajek_Ignacego_Krasickiego:


* są zwięzłe i oszczędne
* język jest prosty
* są pisane trzynastozgłoskowcem
* mają rytm
* zastosowany jest kontrast
* Krasicki oddziaływał na rozum
* odwoływał się do ludzkiego rozsądku i indywidualnej refleksji
* lapidarność (zwięzłość i skrótowość wypowiedzi połączone z rzeczowością)


TREŚĆ BAJEK

"Wstęp_do_bajek"

Jest to pierwsza bajka ze zbioru "Bajki_i_przypowieści". Ukazany jest
wymyślony, wyidealizowany, nieistniejący świat. Poeta przedstawia swoje pojęcie
bajki, odpowiada na pytanie: Co to jest bajka ? Morał mówi, że te
zaprezentowane postawy są nieprawdopodobne w realnym świecie. Wyraża
pesymistyczny stosunek podmiotu lirycznego, który nie wierzy w uczciwość,
prawość. Autor będzie kontrastował zachowanie ludzi jakie jest, a jakie powinno
być. Będzie szydził z tych, którzy postępują źle. Ludzie nie są szlachetni i
dzielni jacy powinni być. W swoich bajkach Krasicki ukazuje świat z jego
wadami.


"Dewotka"

Krasicki w tej bajce piętnuje i wyśmiewa religijną obłudę i fałsz moralny,
który można by zarzucić niejednemu człowiekowi. Tytułową bohaterkę
charakteryzuje pobożność na pokaz, dla ludzi, bowiem taka naprawdę w sercu ma
złość i nienawiść. Dewotka potrafi bowiem jednocześnie modlić się bez litości
bić swoją służącą z błahego powodu. W ostatnim wersie Krasicki zachowuje
jednoznaczne stanowisko wobec takiej postawy: ‘Uchowaj, Panie Boże od takiej
pobożności'.


"Groch_przy_drodze"

Morał: zbytnia ostrożność też może zaszkodzić. Gospodarz usiłował być
przebiegły i ostrożny. Za zbytnią zapobiegliwość los się zemści. Przebiegłość
nie popłaca.

"Jagnię_i_wilki"

Wilki zauważyły w lesie jagnię. Miały go zjeść. Jagnię spytało się jednak jakim
prawem wilki chcą to zrobić. Wilki odpowiedziały, że dlatego że one są silne a
jagnię słabe i same. Morał: ten kto jest silniejszy ma przewagę i jest w stanie
dominować.

"Szczur_i_kot"

Bajka ta mówi o pewnym szczurze. Siedział on podczas mszy pod ołtarzem i
chwalił się, że go kadzą. W pewnym momencie zakrztusił się dymem i porwał go
kot. Morałem jest tutaj to, że tego, który się zbyt przechwala i jest zbyt
pewny, może niespodziewanie spotkać nieszczęście.

"Ptaszki_w_klatce"

Bajka ta to rozmowa dwóch czyżyków. Młody urodzony w klatce mówi, że jest mu w
niej dobrze. Urodzony na wolności mówi, że źle czuje się w klatce. Morałem jest
tutaj to, że jeżeli nie przebywało się w lepszych warunkach to uważa się swoje
za dobre. Nie należy dziwić się osobom, które przebywając w pozornie złych
warunkach twierdzą, że jest im dobrze, gdyż mogły nie widzieć nic lepszego.
Możemy też wnioskować z tej bajki, że życie na wolności chociaż w złych
warunkach jest lepsze niż w niewoli.

"Filozof"

Mowa tu jest o pewnym filozofie, który nie wierzył w Boga. Gdy jednak znalazł
się w kłopotach uwierzył nie tylko w Boga ale i w upiory. Morał: Człowiek w
obliczu niebezpieczeństwa jest w stanie zmienić swe poglądy. Szukając ratunku
jest w stanie uwierzyć we wszystko.

"Kruk_i_lis"

Bajka ta ukazuje jak pewien lis podstępem zdobył ser. Wychwalał on pewnego
kruka, który trzymał ser w pysku. Gdy chwalił głos ptaka ten chciał go
zaprezentować. Zaczął śpiewać i ser wypadł mu z pyska na ziemię. Morałem jest
tutaj to, że należy uważać jeżeli ktoś nas zbytnio chwali, gdyż może to robić
wyłącznie dla swojej korzyści.

"Malarze"

Było dwóch malarzy. Jeden - Piotr malował ładnie, był dobry ale biedny. Drugi -
Jan malował mało, był zły ale bogaty. Jan upiększał portrety, Piotr malował
natomiast prawdziwe twarze. Morał: Kłamstwo może przynieść korzyści, a prawda
nie zawsze. W naturze ludzkiej jest próżność. Człowiek lubi być chwalony. W
ludzkiej naturze jest skłonność do idealizowania siebie samego.

BOHATER POZYTYWNY DRUGIEJ POŁOWY XVIII WIEKU - MIKOŁAJ DOŚWIAD-CZYŃSKI -
WZORZEC OSOBOWY DOBY OŚWIECENIA

Cechy powieści

W 1775 roku Ignacy Krasicki napisał pierwszą polską powieść literatury
nowożytnej pod tytułem: "Mikołaja_Doświadczyńskiego_przypadki". Był to utwór, w
którym Krasicki skoncentrował trzy typy powieści: cechy utworu satyryczno-
obyczajwego (I księga), cechy powieści przygodowo - awanturniczego (II księga)
oraz cechy powieści utopijnej (III księga). Utwór ten był napisany w formie
pamiętnika. Motywem jego napisania było zabicie czasu w pożyteczny sposób.
Utwór ten bawi, uczy i wychowuje. Była to autobiografia ówczesnego Polaka,
przeciętnego szlachcica drugiej połowy XVIII wieku.


Dzieje bohatera

Opisuje młodość i lata dojrzewania młodego szlachcica Mikołaja
Doświadczyńskiego w domu rodziców. Jest w tej księdze przedstawiona
charakterystyka jego rodziców. Byli oni patriotami i szczerzy. Jego ojciec jest
niewykształcony, cały czas przebywa na sejmikach. Jest sarmatą. Matka jest kurą
domową. Nigdzie nie wychodziła poza swój majątek. Rodzice nie dbali o edukację
Mikołaja. Wynajęto pana guwernera, Który zajmował się edukacją i kształceniem
Mikołaja. Potem Doświadczyński został posłany do szkoły, ale jej też nie
skończył. Znów pojawił się oszust, który miał kształcić Mikołaja. Sprzedawał on
jednak Mikołajowi jedynie sposoby oszukiwania w grze w karty. W końcu Mikołaj
wraz z guwernerem umknął z rodzinnego domu. Grał w karty i stracił wszystko co
posiadał. Obracał się w towarzystwie awanturników i oszustów. Ten fragment to
krytyka i ośmieszenie sarmackiego sposobu kształcenia. Po tych wydarzeniach
Mikołaj wyjeżdża do Paryża. Jest tam tak długo, aż ścigany przez dużą liczbę
wierzycieli wyjeżdża stamtąd. W Amsterdamie jako majtek zaciągnął się na
statek. Statek ten rozbił się jednak, fale Mikołaja wyrzuciły na brzeg wyspy
Nipu, utopijnego świata, w którym nie znano kłamstwa i zła. Mędrzec Xaoo uczył
Mikołaja zasad panujących w tym państwie. Po wielu perypetiach Mikołaj powrócił
do ojczyzny. Osiadł na wsi w majątku odziedziczonym po rodzicach i zaczął
prowadzić życie ziemianina - filozofa. Zbudował nawet gospodarstwo
funkcjonujące na zasadach, jakich nauczył się na wyspie Nipu.

Funkcja powieści

Krasicki ukazuje w swej powieści wychowanie młodzieży w ówczesnych czasach,
płytkość zainteresowań ówczesnej szlachty, jej ciemnotę, nieuctwo, samowolę i
pieniactwo, a także pijaństwo, bezkrytyczną pogoń za zagranicznymi nowinkami,
okrucieństwo wobec służby i lenistwo umysłowe. Wskazuje na konieczność powrotu
do natury oraz autentycznych wartości moralnych, zabitych przez destrukcyjny
wpływ społeczeństwa, jego obyczajowości i kultury. Pouczający przykład Mikołaja
ma być ostrzeżeniem, a zarazem wskazówką w wyborze życiowej filozofii.

SATYRY I. KRASICKIEGO - OŚMIESZANIE I DRWINA Z WAD SPOŁECZEŃSTWA

Rodzaje satyr i dzieje gatunku

Satyra to gatunek literacki znany od starożytności. Jego twórcą był Horacy.
Jest to gatunek z pogranicza liryki i epiki. Autor satyry przedstawia swój
negatywny stosunek do jakiejś osoby lub rzeczy. Można wyróżnić następujące typy
satyr: portretowe, sytuacyjne (zdarzenie jest ilustracją zjawiska), obyczajowe.

Sposób ośmieszania wad

Krasicki napisał 22 satyry o tematyce obyczajowej. Pisał je po to aby piętnować
to co złe oraz nosicieli zła. Zadaniem satyry jest bezlitosne chłostanie zła.
Były one wymierzone przeciwko saskiemu dziedzictwu: narodowej megalomanii,
ciemnocie i zacofaniu, życiu ponad stan, pijaństwu, skłonności do hazardu,
braku krytycyzmu, powierzchownemu przyjmowaniu obcych wzorów kulturowych.
Krasicki kreślił obraz życia w XVIII wiecznej Rzeczypospolitej. Jest to
doskonała ilustracja, a jednocześnie obnażenie i ośmieszenie największych wad
społeczeństwa polskiego z czasów współczesnych poecie.

"Do_króla"

Satyra ta to typowy przykład satyry portretowej. Przedstawiony jest w niej król
August Poniatowski. Królowi stawiane są następujące zarzuty:

* nie wywodzi się z rodziny królewskiej
* jest za młody na to stanowisko
* jest wykształcony
* jest zbyt łagodny i jest zbyt dobry dla swoich poddanych
* jest królem i jest Polakiem


Poglądy te wyraża szlachcic sarmata. Robi to ktoś kto nie skorzystał na wyborze
tego króla. Jest to portret króla postrzegany oczami szlachcica sarmaty.
Pomimo, że portret króla składa się tu z zarzutów to jest to portret pochwalny.
Ktoś kto uważa zalety króla jako wady jednocześnie sam siebie ośmiesza.

"Pijaństwo"

Satyra ta to próba walki z nałogiem pijaństwa jaki rozpowszechnił się u
szlachty. Krasicki ukazuje zgubne i szkodliwe skutki picia alkoholu. Jest on
przyczyną swad, prowadzi do warcholstwa i anarchii.

"Żona_modna"

Jest to satyra napisana w formie dialogu między panem Piotrem a jego
przyjacielem. Pan Piotr opowiada o swoim ożenku i życiu małżeńskim. Jest to
typowy domator i pochodzi ze wsi. Jego żona pochodzi z miasta. Są to zupełnie
przeciwstawne postacie. Powodem ożenku była jedynie chęć zysku. Już po zawarciu
umowy przedślubnej dotyczącej majątku pan Piotr zaczyna tego żałować. Żona po
przyjeździe do domu pana Piotra nie mogła zrozumieć wiejskiego stylu życia i
tamtejszych obyczajów. Była przyzwyczajona do wygód. Brakowało jej nawet pokoi.
Do służby odnosiła się z wielką pogardą. Nie podobał się jej też ogród. Chciał
go przebudować. Pan Piotr nie chcąc słuchać rozkazów żony odsunął się na bok
(uciekł). Żona przebudowała wtedy dom. Była bowiem zwolenniczką stylu
francuskiego. Podobał się jej wszystko co pochodziło z tamtego kraju. Zaczęły
się przyjęcia. Pan Piotr stracił znaczenie w swoim domu. Goście żony śmiali się
z męża. Żona ciągle mówi o wsiach, które mają pokryć koszty jej zachcianek.
Wkrótce obydwoje wrócili do miasta. Są w tej satyrze przedstawione dwie
postacie (style): szlachcic sarmata (pan Piotr) i dworski (żona). Żona otacza
się wszystkimi rzeczami zbytku. Marnuje majątek. Oba style są uważane za
niewłaściwe i naganne. W tej satyrze są one skonfrontowane.

"Świat_zepsuty"

W satyrze tej są skonfrontowane postawy ojca i synów. Postawa synów (obecnie)
charakteryzuje się złymi cechami. Nie ma cnoty, prawdy. Za ojców (kiedyś, w
przeszłości) było inaczej. Panowała cnota, prawda, porządek. Pojawia się też
motyw tonącego statku. Jest to nawiązanie do "Kazań_sejmowych" Piotra Skargi.
Wszystko to prowadzi do zguby ojczyzny.


CIEMNOTA I ZACOFANIE DUCHOWIEŃSTWA - "MONACHOMACHIA"

Treść utworu

Na świecie dzieją się różne rzeczy. "Nieraz rycerzem bywa sługa boży". Taka
wojna między mnichami zdarzyła się pewnego razu w miasteczku, którym: "Było
trzy karczmy, bram cztery ułomki, Klasztorów dziewięć i gdzieniegdzie domki".
Życie toczyło się tu leniwie, aż do pewnego dnia "Jędza niezgody" pojawiła się
nad miastem i spokojne do tej pory zakony zapragnęły rywalizacji. Bracia
dominikanie wyzwali karmelitów na pojedynek - uczoną dysputę. Zakonnicy do tej
pory niewiele czasu spędzali w klasztornej bibliotece. Częściej można ich było
zastać przy posiłku czy kuflu. Scholastyczna dysputa okazała się ponad ich
siły. Refektarz (jadalnia klasztorna, w której prowadzono dysputę) szybko
przemienił się w pole bitwy, gdzie miast rzeczowych argumentów latały kufle,
talerze i ciężkie księgi. Ból był niezwykle zaciekły, ale gdy między zwaśnione
strony uroczyście wniesiono vitrium gloriosum, sławny puchar pełen alkoholu,
natychmiast nastąpiła zgoda. Krasicki, wielki moralista, wplótł między wiersze
swojego poematu także myśli dydaktyczne: "I śmiech niekiedy może być nauką,
Kiedy się z przywar nie z osób natrząsa", i zgodnie z zasadą: "Prawdziwa cnota
krytyk się nie boi" radzi: "Szanujmy mądrych , przykładnych, chwalebnych,
Śmiejmy się z głupich, choć i przewielebnych".

Cechy poematu heroikomicznego

Poemat heroikomiczny to stary gatunek, uprawiany już w starożytności, będący
parodią eposu bohaterskiego. Stosowano parodię jako środek służący do
ośmieszania zjawisk, osób poprzez ich nieudolne naśladowanie , odgrywanie.
Cechy poematu heroikomicznego:


* zastosowanie parodii
* charakter żartobliwy, częściej satyryczny
* celem jest ośmieszenie zachowań pewnych środowisk
* styl wysoki, typowy dla eposu
* obecność inwokacji, porównania homeryckiego
* naruszenie zasady decorum
* zderzenie patetycznego języka z błahą tematyką


Box reklamowy - zainteresowany?
Dodaj ściąge »

Komentarze

totoxd 03 maja 2010, z IP: 91.193.160.246     Zgłoś komentarz do skasowania
bloog bardzo mi sie podoba ale zaluje ze nie ma nic o bajce pt syn i ojcie bo akurat tego potrzebuje jak ktos
znajdzie jakies info o szczegolnie marle tej bajki plisss..!
Karcia***** 30 listopada 2008, z IP: 83.12.133.82     Zgłoś komentarz do skasowania
Proszę o dołożenie wiadomości o bajce Krasickiego " SYN I OJCIEC" a głównie chodzi mi po morał. A po
za tym inne bajki są bardzo ładnie i szczegółowo opisane, a to mnie cieszy. Podoba misie ten blog. Jest
odjazdowy!@!@!@!!@!!@!@!
Użytkownik publikuje komentarze i opinie wyłącznie na własną odpowiedzialność. Właściciel Serwisu nie ponosi odpowiedzialności za treści zamieszczane przez użytkowników na łamach Serwisu.
Czas generowania strony: 0.0036 sekund.