Twórczość okresu Sejmu Wielkiego

Dodał: ~gość
Data dodania: 26 lutego 2001
Średnia ocen: 3,3
Oceń: (dno)  0     1     2     3     4     5     6  (super)

» Skomentuj prace
» Zgłoś naruszenie regulaminu / plagiat


PUBLICYSTYKA PATRIOTYCZNA

Działalność i program społeczno-polityczny Stanisław Staszica.

Stanisław Staszic swoje poglądy i program społeczno-polityczny zawarł między
innymi w poniższych utworach.

"Uwagi_nad_życiem_Jana_Zamojskiego"

Był to traktat polityczny wydany przed obradami Sejmu Czteroletniego. Jest on
podzielony na 19 rozdziałów. Każdy rozdział traktuje o innym problemie.
Najważniejsze są następujące rozdziały:

* "Sposób_ratowania_Polski_od_podziałów"


Staszic przewidywał rozbiory. Prezentuje on swoje poglądy i są one
zgodne z poglądami Jana Zamojskiego, który był wówczas wielkim
autorytetem.



* "Edukacja"


Podstawą nauki jest nauka moralna i religia. Człowiek powinien
pracować w swoim zawodzie. Edukacja powinna działać jako wychowanie
obywatelskie. Szkolnictwo ma wychowywać ludzi światłych. Propaguje on
szkoły rycerskie.



* "Prawodawstwo"


Staszic jest przeciwny prywacie i egoizmowi posłów. Ustawy powinny
przechodzić większością głosów. Chodzi o dobro większości.



* "Władza_wykonywająca"


Opisane są w tym rozdziale trzy rodzaje władzy: demokracja, monarchia
i anarchia. Chodzi tu o wzmocnienie władzy królewskiej.



* "Rozdział_władza_sądownicza"


Każdy obywatel nie może być sądzony bez wyroku niezawisłego sądu.



* "Wolne_obieranie_królów"


Staszic sugeruje żeby tron był dziedziczny. Wolna elekcja pozwala
ingerować obcym krajom w sprawy polskie.



* "Polska"


Mowa jest o tym, że chłopi emigrują z Polski, bo jest anarchia i
niesprawiedliwość. W Polsce nie mogą oni żyć godnie.



"Przestrogi_dla_Polski"

Utwór ten miał uzmysłowić szlachcie konieczność uchwalenia konstytucji. Staszic
informuje czym dla niego jest naród. Dla niego naród to nie tylko szlachta, ale
zbiorowość mieszkająca na danym terenie. Staszic zwracając się do szlachty
stawia jej następujące zarzuty:

* brak poszanowania prawa
* zbezczeszczenie sprawiedliwości
* uczą podstępu, zdrady, podłości
* warstwa szlachecka przekupuje, oszukuje


Za słabość narodu Staszic oskarża szlachtę. Bardzo dużo miejsca poświęca on też
miastom. Propaguje on rozwój przemysłu i handlu w miastach. Chce on, aby
mieszczaństwo było bogate. Inne postulaty to: konieczność zniesienia Liberum
Veto, wprowadzenie stałej armii, zmiana pańszczyzny na czynsz, wprowadzenie
powszechnej edukacji narodowej.

Hugo Kołłątaj

W swoich poglądach nie różnił się zbytnio od Stanisława Staszica. Różniło go
jedynie to, że miał bardziej radykalne poglądy w sprawach przywilejów dla ludzi
niższego stanu. Żądał wolności osobistej chłopów. Chłop miał mieć wolność
osobistą, ale grunt ma być własnością pana.

"Dobra_świetnej_deputacji"
W odezwie tej Kołłątaj mówi o równomiernym obciążeniu prawami i obowiązkami
wszystkich stanów.


Rola publicystyki

Publicyści poprzez swoją działalność pisarską nawoływali do walki z anarchią i
z obrońcami przywilejów feudalnych. Proponowali postępowe reformy ustrojowe i
społeczne, domagając się wcielenia ich w życie.

"POWRÓT POSŁA" JAKO AKTUALNA KOMEDIA POLITYCZNA

Charakterystyka bohaterów

W tym utworze są zaprezentowane dwa stronnictwa. Jedno z nich to stronnictw
patriotyzmu (obóz reform). Zalicza się do nich: Podkomorzy z żoną, Walery i
Teresa. Drugie to obóz wsteczny, konserwatywny: Starosta, Sarmacki. Wytknięte
są tu ich wady.

* Obóz reform
* działacze stronnictwa patriotycznego
* zwolennicy reform dotyczących naprawy państwa: zniesienia Liberum Veto,
wolnej elekcji i polepszenia doli chłopa
* rozumiejący potrzebę reform kraju
* pragnący pozyskać sobie jak najwięcej zwolenników wśród średniej szlachty
* ludzie godni naśladowania


Podkomorzy:

* przedstawiciel drobnej szlachty, urzędnik ziemski z wyboru, rozsądzający
spory graniczne, cieszący się dobrą opinią
* wzorowy i dobry ojciec
* oświecony patriota, opowiadający się za patriotycznym wychowaniem młodzieży
* zwolennik reform
* wzór cnót obywatelskich
* dobry i ludzki opiekun swoich poddanych


Podkomorzyna:

* zwolenniczka reform
* narzekająca na skutki cudzoziemszczyzny i błahe wychowanie młodzieży
* oddana bez reszty rodzinie


Walery:

* uosobienie cnót rodzinnych i patriotyzmu
* uczciwy, stały w uczuciach
* przywiązany do rodziców
* patriota, rozumie potrzebę reform
* głosi potrzebę zniesienia Liberum Veto, wolnej elekcji i poddaństwa chłopów
* potępia obóz wsteczny


* Obóz wsteczny, konserwatywny
* obrońcy starych porządków feudalnych, broniący Liberum Veto, wolnej elekcji i
poddaństwa chłopów
* sami się ośmieszają ich głupotą, tym co mówią
* bezkrytyczne przyjmowanie obcej mody
* konserwatywny pogląd na wychowanie dzieci


Starosta Gadulski:

* nie cieszy się dobrą opinią
* skompromitowany we wszystkich dziedzinach życia
* reprezentuje ciemną, zacofaną szlachtę, konserwatysta
* nieuk
* bojący się nowości
* obojętny na sprawy publiczne
* gadatliwy, chciwy, leniwy, kłótliwy, zły, pijak


Starościna:

* zwolenniczka francuszczyzny
* sentymentalna dama
* wodząca za nos swojego męża, szantażując go rozwodem


Szarmancki:

* utracjusz, fircyk, cwaniak, cynik, nierób
* modny kawaler
* goniący za uciechami życia dworskiego
* pogardzający niższymi stanami
* obojętny na sprawy narodu
* niegodnie postępujący z kobietami


"Powrót posła" jako komedia klasycystyczna

"Powrót_posła" porusza problematykę polityczną kraju, sprawę nowego ustawienia
w Polsce władzy ustawodawczej i wykonawczej. Jest to komedia związana ściśle z
pracami Sejmu Czteroletniego w okresie szczególnego napięcia politycznego i
dramatycznej sytuacji narodu. Jest to echo wszystkich ważniejszych wydarzeń
rozpatrywanych w czasie Sejmu Wielkiego. Jest to najostrzejsza w literaturze
polskiej satyra na sarmatyzm w życiu politycznym, apelująca do sumień ludzkich.
Jest to utwór o charakterze okolicznościowym, grany w Warszawie w czasie obrad
Sejmu Czteroletniego.


Box reklamowy - zainteresowany?
Dodaj ściąge »

Komentarze

Nie ma jeszcze żadnych komentarzy. Twój może być pierwszy!
Użytkownik publikuje komentarze i opinie wyłącznie na własną odpowiedzialność. Właściciel Serwisu nie ponosi odpowiedzialności za treści zamieszczane przez użytkowników na łamach Serwisu.
Czas generowania strony: 0.0151 sekund.