Przejawy romantyzmu w literaturze obcej

Dodał: ~gość
Data dodania: 19 grudnia 2000
Średnia ocen: 1,7
Oceń: (dno)  0     1     2     3     4     5     6  (super)

» Skomentuj prace
» Zgłoś naruszenie regulaminu / plagiat
FILOZOFIA EPOKI

Za twórców tej filozofii uważanie byli niemieccy filozofowie: Hegel, Schlegel,
Scheling. W procesie poznawania świata należy kierować się intuicją,
przeczuciami i wyobraźnią. Rozum może być zawodny. Świat składa się z materii i
ducha. Ważniejszy jest duch. Spirytualizm mówił o duchowej postawie świata.
Poezja i umiejętność jej tworzenia to boskość w ciele człowieka.

Irracjonalizm

Artysta dociera do Boga poprzez sztukę opierającą się na intuicji i uczuciu.

Mistycyzm

Wiara w istnienie świata pozazmysłowego i łączenie się z nim.

ROMANTYZM W NIEMCZECH

Goethe - "Król olszyn"

Treść

Jest to ballada romantyczna. Posiada fabułę. Ojciec i syn wracają nocą, wśród
zamieci przez las. Syn jest umierający. Nawiązuje się dialog pomiędzy ojcem a
synem. Syn mówi, że widzi króla olszyn. Widzi też jego córki. Postrzega je jako
realne postacie. Ojciec mówi, że nie są to realne osoby. Próbuje wytłumaczyć
synowi jego wyobrażenia. Król olszyn grozi chłopcu, że weźmie go siłą jeśli nie
przyjdzie dobrowolnie. Chłopiec nie chce jednak rozstać się z ojcem. Syn jednak
umiera. Są tu dwa światy: ojca - realny, racjonalny; syna - nierealny, chłopiec
nie postrzega drzew, szumu wiatru i szelestu liści, widzi króla olszyn, to co
postrzega syn jest niedostępne dla ojca. Autor chciał wpłynąć na emocje
czytelnika. Mogą tu być dwie interpretacje finału. Światy realny i fantastyczny
są równoprawne. Oba światy kontaktują się poprzez osoby należące do tych
światów.

Cechy romantyczne

* istnienie dwóch światów (irracjonalny i racjonalny)
* mistycyzm
* świat mistyczny i rzeczywisty przenikają się nawzajem
* ukazane są ludzkie uczucia na tle przyrody (echo sentymentalizmu) (miłość
ojcowska, strach, przerażenie, podekscytowanie, ból)
* operowanie nastrojem; tworzenie nastroju grozy i tajemniczości; natura
kształtuje nastrój
* ludowość (elementy fantastyczne są przekazywane wśród ludu)


J.W.Goethe - "Faust"

Treść i problematyka

Jest to dramat, ale nietypowy w porównaniu ze wcześniejszymi. Nie ma
regularności. Utwór nawiązuje do postaci pewnego alchemika, którego celem jest
stworzenie złota. Utwór jest jednak o czymś innym. Faust chce rozszyfrować
zagadkę życia. Chce zdemaskować człowieka i jego sens życia. Cecha
charakterystyczna bohatera to aktywność. Chce wszystkiego sam doświadczyć.
Zawiera pakt z diabłem. Faust zyskuje młodość i możliwość poruszania się w
czasie i przestrzeni. Faust uważa, że nauka nic nie daje. Odrzuca wiedzę
książkową, racjonalną, teoretyczną. Ma świadomość, że człowiek sam nie może
poznać świata. Świat pozaziemski może pomóc w poznaniu świata ziemskiego. Całe
życie dąży do poznania pewnych racji. Jest zafascynowany tym co go otacza i tym
co się przed nim odkrywa. Jego tragizm polega na tym, że ucząc się całe życie
nie uzmysłowił sobie, że nic nie wie. Boli go to, że musiał korzystać z pomocy
diabła w celu poznania świata. Czuje się nic nie warty. Człowiek musi wybierać.
Jest do tego zmuszony. Ludzka natura nakazuje człowiekowi zdobywanie wiedzy,
ale nie daje mu do tego żadnych narzędzi.

Nowe motywy romantyczne

1. dwa światy: racjonalny i irracjonalny
2. nie interesowanie się nauką książkową
3. zainteresowanie przyrodą
4. brak prawdopodobieństwa
5. przedstawianie uczuć
6. tragizm
7. człowiek jest zagubiony w świecie i jest marionetką w rękach potężnych sił
natury; zawodzą go własne zmysły


Werteryzm

Treść i problematyka

Utwór ten ma cechy powieści epistolarnej. Składa się z listów jednej osoby.
Narracja w pierwszej osobie. Każdy list jest oznaczony datą. Świat jest
przedstawiony z punktu widzenia autora listów. W drugiej części jest fragment
napisany w trzeciej osobie. Nacisk położony jest na prezentację uczuć bohatera.
Jest to historia uczucia i portret psychologiczny bohatera, który w tamtej
epoce był uważany za wyraziciela emocji i uczuć tamtego pokolenia. Werter
przyjeżdża do małego miasteczka, aby załatwić sprawy spadkowe matki. Na
początku mieszka samotnie. Nie cierpi jednak z tego powodu. Snuje refleksje
dotyczące własnego życia. Poświęca się lekturze dzieł Homera. Werter próbuje
zbliżyć się do ludzi z niższych klas społecznych. Odkrywa, że oni nie są gorsi.
Podoba mu się ich szczerość, naturalność, prostota życia, bliskość obcowania z
naturą, spontaniczność, brak zakłamania. Werter wręcz idealizuje tych ludzi.
Jest to pogląd typowo sentymentalny. Werter jest szczególnie wrażliwy na
piękno. Zafascynował go widok chłopca trzymającego swojego brata umożliwiając
matce swobodną pracę. Wyciszyło go to. Zachwyca go natura i naturalność. Werter
poznał Lottę. Od razu zafascynował się jej pięknem. Ostrzegano go by się w niej
nie zakochał, bo jest ona już zaręczona. Werter czuje się jednak z nią
szczęśliwy. Kocha ją ale wie, że nie może być jego. Nastrój Wertera ulega
błyskawicznym zmianom. Otrzymuje propozycję pracy w poselstwie i wyjeżdża. Ma
nadzieję, że w pracy zmniejszy się jego ból. Tęskni jednak jeszcze bardziej.
Miażdży to jego osobowość. Jest opętany miłością, nie może jednak z miłości do
Lotty i pragnienia jej szczęścia zniszczyć jej życia z Albertem. Przeżywa
depresję. Werter prosi o dymisję. Spotyka się z Lottą. Zaczynają wspólnie
czytać Ojsona i całować się. Lotta zrozumiała, że też kocha Wertera. Werter nie
potrafiłby jednak już żyć z Lottą. Pożycza pistolet od Alberta i popełnia
samobójstwo.

Tragizm Wertera

Tragizm Wertera polega na nieszczęśliwej miłości, jego wybujałej uczuciowości i
wrażliwości. Żeby być szczęśliwie zakochany musiałby unieszczęśliwić inna
osobę. Werter czuł się inny od wszystkich. Nie mógł pogodzić się z
rzeczywistością. Był w niej zagubiony. Jego uczucia dominowały nad racjonalnym
postępowaniem.

Cechy postawy życiowej - werteryzmu

* sentymentalizm


(wyraża się w kulcie natury i egzaltacji; wywyższanie, stan zachwytu
spowodowany uczuciami, ożywienie, uzewnętrznianie własnych uczuć i
namiętności)



* przesada, wybujała uczuciowość
* spoglądanie na otaczający świat poprzez pryzmat marzeń, poezji, sztuki, jego
idealizacja
* wieczne niepogodzenie się ze światem, niemożność znalezienia sobie miejsca na
nim
* wyobcowanie z ludzkiej społeczności
* odczuwanie bólu świata (choroba wieku)


CHARAKTERYSTYKA ROMANTYZMU FRANCUSKIEGO

Rousseau

Jego hasła znalazły swój wyraz w "Nowej_Heloizie".


Powieść epistolarna. Temat:

* miłość dwojga kochanków
* listy pełne wyznań
* on starszy mężczyzna
* nie mogą się kochać gdyż ona jest bogatsza, dużo młodsza
* nieszczęśliwa miłość
* utwór nawiązuje do sentymentalizmu
* czułość


Elementy sentymentalne

1. jest dużo o przyrodzie
2. utwór o uczuciach
3. wykrzykniki, które świadczą o emocjach
4. wyolbrzymiona uczuciowość


Germaine de Staël

Teoretyk epoki romantyzmu. Zafascynowana tym co tajemnicze. Literaturę dzieliła
ze względu na położenie geograficzne. Wykreowały się dwie postawy:

1. aktywna, chętna do radykalnych zmian, energiczna
2. bierna, pesymistyczna, charakteryzująca się ucieczką od rzeczywistości


Rene Chateaubriand

Napisał powieść poetycką "Rene". Od postawy głównego bohatera powstał nurt -
reneizm.


Wiktor Hugo

Był on dramaturgiem. Napisał "Cronuwell", ze wstępem, w którym zaprezentował
artystyczną deklarację romantyzmu.


Żądał w niej:

* aby dramat romantyczny powinien sięgać do dramatów historycznych
* zburzenia zasady trzech jedności
* mieszania się scen tragicznych i szczęśliwych
* nadawania cech realizmu (poprzez zgodność z epoką)
* posługiwania się zróżnicowanym językiem, który wskazywałby na pochodzenie i
siłę emocji bohatera
* może być wprowadzona mowa potoczna


Aleksander Dumas

Tworzył powieści awanturnicze. Fabuła była fikcją. Nagromadzenie przygód i
perypetii, z których wydaje się, że nie ma wyjścia. Zakończenie zawsze jest
szczęśliwe. Obecny jest wątek romansowy.

Alfred de Mussel

Napisał utwór "Spowiedź_dziecięcia_wieku".


ROMANTYZM W ANGLII

Byronizm

Nurt ten rozwinął się w latach 1812 - 1830. Człowiek, który wyznawał byronizm
był zazwyczaj skłócony ze światem i innymi ludźmi.
Cechy byronizmu:


* nienawiść do świata ucisku
* nakaz bezkompromisowej walki ze wszystkim co ogranicza swobodę


Cechy bohatera byronicznego

* człowiek dumny i wyniosły
* człowiek wyobcowany z otaczającego go świata
* indywidualista (w swój własny sposób postrzega świat)
* jest obciążony tajemnicą z przeszłości
* nie jest skłonny do pokory i skruchy
* jest skłonny do śmiałych i desperackich czynów
* jest odważny, śmiały i niezwykły, dotyczy to też siły charakteru
* przedkłada uczucia i emocje nad rozsądek i rozum, bywa bardzo impulsywny
* bohater tragiczny (tragizm potęgowany jest przez nieszczęśliwą miłość)
* nie ma sojuszników
* jest skłócony ze światem i nie chce zgodzić się na rządzący nim porządek
* poświęca własne życie osobiste dla wyższej idei
* jest bohaterem aktywnym, który walczy o wolność i swobodę


Cechy powieści poetyckiej("Giaur")


* utwór fabularny
* posiada akcję
* narracja w trzeciej osobie
* kilku narratorów (pierwszy to narrator wszechwiedzący, drugi narrator
bohater)
* narratorzy są często subiektywni
* brak chronologicznego ułożenia wydarzeń
* narrator reguluje prezentowanie fabuły, tak aby ukazać tragiczne elementy
* nastrój ponury, tajemniczości, grozy
* przyroda wzmaga nastrój
* egzotyka scenerii, dotyczy umiejscowienia akcji w przestrzeni, w przeszłości
(sceneria orientalna)
* słownictwo orientalne
* występowanie bohatera byronicznego
* powiązanie narracji z innymi rodzajami literackimi


Treść i problematyka utworu "Giaur"

Giaur (niewierny) przybył z Grecji, z Wenecji. Był chrześcijaninem ale zmienił
wiarę na muzułmanizm. Prowadził życie rycerza. Był wykształcony i zacnie
urodzony. Zabił on Hassana z chęci zemsty za zabicie ukochanej. Giaur urasta do
rangi bohatera tragicznego. Utracił kobietę, którą kochał. Sprzeniewierzył się
prawom natury (zabił), z drugiej zaś strony czynił to w imię miłości, czyli
prawu natury. Giaur cierpi. Wstępuje do zakonu. Odsuwa się od świata
zewnętrznego i chce odprawić pokutę, która polega na ograniczeniu wolności i
swobody, czyli tego czego w swoim postępowaniu był rzecznikiem. Zawsze był
człowiekiem czynu i nagle pozbywa się tego. Nie zwierza się nikomu. Nie chce
zapomnieć o swoim czynie. Przed śmiercią postanawia się wyspowiadać. Nie był to
jednak typowa spowiedź. Nie okazuje skruchy. Jest to bardziej opowiadanie o
sobie. Nie chce rozgrzeszenia i nie oczekuje współczucia. Nie wstydzi się tego
co zrobił i nie ukrywa tego. Chce spowiadającego przerazić tym jakim jest
łotrem. Pokazuje mu jak bardzo jest niezależny.

SPECYFIKA ROMANTYZMU ROSYJSKIEGO

W pierwszej połowie XIX wieku kapitalizm w Rosji rozwijał się bardzo słabo.
Istniały w pełni stosunki feudalne. Wszelkie przejawy życia poddane były
ścisłemu nadzorowi policyjnemu, najmniejsze ślady wolnej myśli były tłumione w
zarodku, rósł ucisk pańszczyźniany chłopów. Przeciwko temu występowali młodzi
przedstawiciele ówczesnej literatury rosyjskiej. W ten sposób romantyzm
rosyjski wyrażał walkę narodu z carskimi rządami i przeżytkami feudalizmu. Był
wyrazem walki z uciskiem społecznym i politycznym. Reprezentował wolnościowe
dążenia szerokich mas narodu rosyjskiego. Romantyzm trwał jednak w Rosji
stosunkowo krótko. Od początku nurtowały w nim tendencje realistyczne, które
szybko doprowadziły do zaniku typowych cech poezji romantycznej, jak
fantastyka, wybujałość uczuć, indywidualizm.

Aleksander Puszkin

"Eugeniusz_Onegin"

Jest to poemat. Jest to obraz ówczesnego życia arystokracji i ziemiaństwa
rosyjskiego na wsi i w mieście. Bohaterem poematu jest znudzony życiem, pełen
sceptycyzmu, szarpany wewnętrznymi sprzecznościami Eugeniusz Onegin. Jest on
typowym wytworem warunków w jakich dorastała ówczesna rosyjska młodzież.
Prowadziły one do bierności, pesymizmu, do uświadomienia sobie bezsensu
własnego życia i uczucia pustki duchowej. Eugeniusz marnuje swoje wybitne
zdolności, zabija przyjaciela w niepotrzebnym pojedynku, unieszczęśliwia siebie
i zakochaną w nim Tatianę. W utworze tym przedstawiony jest obraz życia
ziemiaństwa i arystokracji w Rosji w latach dwudziestych XIX wieku. Utworze
występują dwa wątki miłosne (miłość Leńskiego i Olgi oraz miłość Tatiany do
Onegina).

Kondratij Rylejew

Poeta, dekambrysta, pierwszy rosyjski tłumacz Mickiewicza. Przełożył balladę
Mickiewicza "Lilije".


Aleksander Bestużew

Dekambrysta, teoretyk romantyzmu, dramaturg, powieściopisarz.

Aleksander Gribojedow

Nikołaj Gogol

Michał Lermontow

Box reklamowy - zainteresowany?
Dodaj ściąge »

Komentarze

Nie ma jeszcze żadnych komentarzy. Twój może być pierwszy!
Użytkownik publikuje komentarze i opinie wyłącznie na własną odpowiedzialność. Właściciel Serwisu nie ponosi odpowiedzialności za treści zamieszczane przez użytkowników na łamach Serwisu.
Czas generowania strony: 0.0029 sekund.