„ Ocalić od zapomnienia, nie pozwolić na utonięcie w zapomnieniu fali „ – metafora czasu użyta w „Konradzie Wallenrodzie"; rola poezji w życiu narodu.

Dodał: Magda
Data dodania: 14 listopada 2005
Średnia ocen: 2,7
Oceń: (dno)  0     1     2     3     4     5     6  (super)

» Skomentuj prace
» Zgłoś naruszenie regulaminu / plagiat
Znaczenie przypisywane poezji w życiu narodu zmieniało się nie tylko w zależności od konkretnego twórcy, ale również wraz z upływem czasu ten sam twórca zmieniał swe poglądy na ten sam temat. Na przestrzeni wieków ukazywane były heroiczne postacie, wyróżniające się spośród tych zwyczajnych, zasługujące na wieczne czczenie. Dlatego tak ważna dla narodu jest poezja, gdyż to ona uchroni od zapomnienia słynnych bohaterów powieści. Wśród nich byli i tacy, rozkochani w pięknie rodzimego kraju, oddani mu całą duszą i sercem, byli w stanie bronić jej nawet, jeżeli musieliby zapłacić najwyższą cenę, jaką jest życie. W okresie romantyzmu wartość poezji zaczęła być bardziej doceniana, głównie przez filozofów. Oni właśnie zajmowali się przede wszystkim znaczeniem artysty, a akt twórczy porównywali z boskim cudem. Sztukę uważali za drogę do poznania rzeczywistości przez próbę dotarcia do ducha świata, a historię za rozwijające się wcielenie bytu, który odwzorowuje się w życiu narodów. Na podstawie rozważań romantyków, można stwierdzić, ze poeta jest geniuszem wybranym przez Boga, ale jednak samotnym i wyobcowanym.

Postacią, która kumuluje w sobie wszystkie najgorętsze cechy patrioty jest niewątpliwie tytułowy bohater utworu Adama Mickiewicza „Konrad Wallenrod". Bohater ten pokazuje płomienną, bezkompromisową, ofiarną miłość ojczyzny. Dla dobra narodu poświęca szczęście osobiste, skazuje się na życie wśród wrogów, porzuca ukochaną kobietę. Reprezentuje on postawę, którą chce poeta obudzić wśród rodaków, chce ażeby wszyscy jak on odczuwali, że nie może „być szczęścia w domu", jeżeli go nie ma w ojczyźnie. Autor pragnie, by wszyscy dostrzegli potrzebę walki z wrogiem. Wierząc w ogromną siłę swej poezji wciela się w postać Halbana Wajdeloty, przemawiającego w imieniu ducha narodu.

O, wieści gminna! Ty arko przymierza między dawnymi i młodszymi laty, tobie lud składa swego rycerza, swych myśli przędzę i swych uczuć kwiaty. Arko! Tyś żadnym niezłamana ciosem, póki cię własny lud nie znieważy. O pieśni gminna, ty stoisz na straży narodowego pamiątek kościoła, Z archanielskimi skrzydłami i głosem, ty czasem i dzierżysz miecz archanioła (...)"

Pieśń jego była ognistym manifestem, pobudką wzywającą do walki o najcenniejsze wartości życia narodowego, o jego wielką i żywą tradycję historyczną, o jego dalszy rozkwit. Jednym z tematów Konrada Wallenroda jest rola i znaczenie poezji w życiu narodu. Bezimienna, przekazywana ustnie z pokolenia na pokolenie pieśń gminna, pełni w utworze trojaką funkcję: zagrzewa do czynu, stanowi spoiwo łączące tradycję ze współczesnością oraz podtrzymuje pamięć o wielkich czynach i historii narodu. Poezja w rozumieniu Halbana , to ważny element Świadomości narodu. Siła poezji wynika z jej niezależności i ponadczasowego charakteru. Samobójstwo Konrada nie oznacza śmierci jego czynu. Wallenrod stanie się wzorcem postępowania dla przyszłych pokoleń

„ Płomień rozgryzie malowane dzieje
skarby mieczowi spustoszeją złodzieje
Pieśń ujdzie cało"

To właśnie on rozbudzał w Konradzie żądzę zemsty i skłonił go do podjęcia walki o wyzwolenie narodu. Celem autora jako wzorowego patrioty było uświadomienie swym rodakom wartości ojczyzny, wzbudzenie patriotyzmu i miłości do macierzystego kraju. Poeta sięgając w głąb mentalności Polaków pragnie zagrzać ich do patriotycznego czyny – walki o wolność. Któż, bowiem byłby szczęśliwy w zniewolonym państwie, w którym wszystko nagle staje się obce? Gdzie życie codzienne powoli traci sens, aż w pewnym momencie wygasa i staje się wegetacją, okresem, w którym zaczynamy rozumieć sens poświęcenia się dla ojczyzny, której egzystencja oparta jest na wolności. Autor sam pragnąc ponad wszystko niepodległości mobilizuje swych rodaków do walki przeciwko oprawcom gnębiącym Polskę. Naród będąc pod zaborami trzech państw przechodzi straszne męki. Poeta chcąc zmienić tą sytuację wzbudza w Polakach uczucia miłości do ojczyzny. Wskrzesza patriotyzm wśród rodaków i pobudza ich nadzieje na odzyskanie wolności. „Powieść wajdeloty" kryła w sobie prawdę o dziejach narodu litewskiego i o życiu Konrada, przechowywała te informacje dla innych pokoleń. Gdy Konrad ginie, Halban pozostaje, by głosić potomnym jego czyny.

Artysta powinien jednak nie tylko zagrzewać do walki i nawoływać do poświęceń dla ojczyzny. Halban miał również, po śmierci Wallenroda – właśnie przez poezję- rozsławić jego imię i bohaterskie działania.

Podobnie jest w przypadku Grażyny, która co prawda zginęła z rąk Krzyżaków, ale jej czy, dzięki licznym pieśniom i wierszom, zyskał nieśmiertelność. Poeci, opisujący wspaniałe działania wielkich Polaków, „nie pozwalali zapomnieć", ale także przyczyniali się do powstawania wokół wielu postaci legend. Tak było między innymi w przypadku bohaterów „Reduty Ordona" czy „Śmierci pułkownika".

Z początkiem XIX wieku zmieniają się zadania twórców literatury, ale zmienia się również forma utworów poetyckich. W dobie oświecenia wartości artystyczne pełniły funkcję drugorzędną, zostały podporządkowane utylitarnym funkcjom ówczesnych tekstów, które pisano według zasad ściśle ustalonych w podręcznikach poetyki.

Utwór Juliusza Słowackiego „Testament mój" odgrywa ważną rolę w poezji, ma wzywać ciągle do walki o niepodległość, ale jednocześnie zapewnić nieśmiertelność swemu twórcy („ non omnis moriar"). Natomiast poetę, czyli siebie, Słowacki przedstawił jako samotnego bohatera romantycznego, który prywatne życie poświęcił sprawom narodu. Utwór ten uzmysławia nam, że poezja jest siłą, która nie boi się śmierci, trwa nawet, gdy nie ma już jej twórcy i ma wielką moc przekształcania zwykłych dusz w bohaterów.

„ aż was zjadacze chleba w aniołów przerobi"

W „Odzie do młodości" uosobienie poezji - młodość ma dać całemu młodemu pokoleniu siłę i zapał:

„Młodości! Dodaj mi skrzydła!
Niech nad martwym wzlecę światem
W rajską dziedzinę ułudy (...)"

Znaczenie przypisywane poezji w życiu narodu zmieniało się nie tylko w zależności od poety, ale również wraz z upływem czasu dany autor zmieniał swoje poglądy na ten temat. Ale czy rzeczywiście rola twórcy i dzieła poetyckiego jest tak ważna?

Aby odpowiedzieć na to pytanie warto podsumować wszystkie zadania poezji i poety.
Celem ich jest, więc: przekazywać wartość wszechświata, zbudzić ludzkość do działania i pomóc jej w walce o ową wartość. Poezja ma być pomostem łączącym literaturę klasyczną i romantyczną, powinna „ Ocalić od zapomnienia, nie pozwolić na utonięcie w zapomnieniu fali „ , zagrzewać do czynu, przechowywać najcenniejsze skarby narodowe, być świadectwem tożsamości narodowej. Nie ma siły, która zabiłaby literaturę. Ma ona sterować zbiorową świadomością, stanowić klucz do zrozumienia narodowych dziejów. Może ukazywać dzieje narodu, jego przeszłość i żywą tradycję, ma budzić uczucia patriotyczne. Ale według mnie powinna przede wszystkim być adresowana do całego społeczeństwa i zrozumiała dla wszystkich.

Poezję narodową nazywa Mickiewicz „wieścią gminną" i „arką przymierza". „Arka przymierza" stoi na straży „pamiątek kościoła" - kościół to świątynia, tradycja, a także wspólnota, istota więzi zbiorowej. Kultura językowa trwalsza jest od kultury materialnej. Poezja powinna budzić poczucie wspólnoty narodowej. W przypadku Polski literatura miała specyficzne zadania, ze względu na to, że kraj ten znajdował się ciągle w niewoli, potrzebował nieustannej pomocy duchowej, która pobudziłaby go do wielkich czynów.
Sądzę, więc, że rola poezji jest olbrzymia. W okresie niewoli potrafiła dodać otuchy, w czasie pokoju przypomina wielkie zdarzenia i zasłużonych ludzi. Skłania nas do przemyśleń, sprawia, że stajemy się bardziej wrażliwi, zaczynamy dostrzegać prawdy żywe. Poezja pozwala nam też często na oderwanie się od szarej rzeczywistości. Dlatego uważam, iż wartość poezji i poety jest niepodważalna. Powinniśmy sobie raczej zadać pytanie:, czym byłoby życie bez literatury?
Box reklamowy - zainteresowany?
Dodaj ściąge »

Komentarze

OK 30 października 2007, z IP: 91.90.180.226     Zgłoś komentarz do skasowania
Jes OK
Użytkownik publikuje komentarze i opinie wyłącznie na własną odpowiedzialność. Właściciel Serwisu nie ponosi odpowiedzialności za treści zamieszczane przez użytkowników na łamach Serwisu.
Czas generowania strony: 0.009 sekund.