Cyprian Kamil Norwid

Dodał:
Data dodania: 18 stycznia 2001
Średnia ocen: 3,8
Oceń: (dno)  0     1     2     3     4     5     6  (super)

» Skomentuj prace
» Zgłoś naruszenie regulaminu / plagiat
CREDO POETYCKIE
(sformułowanie zasad, poglądów).

Norwid był zdecydowanie młodszy od Mickiewicza i Słowackiego. To wpłynęło na
kształt jego twórczości. Nie przeżył tragedii powstania listopadowego tak jak
oni. Inaczej spostrzegał otaczającą go rzeczywistość, wydarzenia wokół których
obracała się ówczesna twórczość innych. Norwid Był obok tego. Jego wyjazd miał
inne powody. Był dobrowolny, m.in. za pieniędzmi. Jego utwory literackie nie
były traktowane jako literatura, nie miały uznania. W Paryżu trzymał się z
daleka od emigracji, stronił od polityki. Odrębność twórczości literackiej
wpłynęła na chłód, z jakim ją traktowano. Jako poetę odkrył go dopiero pod
koniec XIX w. Zenon Przesmycki. Norwida uznawali twórcy epoki Młodej Polski za
swego prekursora.

W epoce, gdy twórczość poety miała być darem Boga, pochodzić z uczucia,
natchnienia, Norwid twierdził, że sztuka_jest_bezpośrednią_konsekwencją_pracy
intelektualnej zarówno twórcy jak i odbiorcy. Poetą się nie jest, nim się bywa,
gdy się intensywnie pracuje.


* nie_opisuje_rzeczywistości


nie nazywa problemów, uczuć ale raczej je sugeruje, stawia pytanie;
Ukazuje problemy, skłaniając odbiorcę do udzielania odpowiedzi na
pytania.



* artysta_ma_przede_wszystkim_chronić_tradycje_narodowe,_piękno_i_dobro


- to dla niego wiodące wartości



* poezja będąca efektem pracy intelektualnej jest_wcieleniem_postępu, bowiem
doskonali_umysły_odbiorców

* dążył_do_maksymalnego_skrótu


uściślenia sposobu wyrażania myśli, niekiedy kosztem
komunikatywności, zrozumienia znaczenia



* zadaniem_poezji_jest_obrona_tradycji_i_przeszłości
* jest_konieczna_do_zachowania_tożsamości_narodowej
* trzeba_ożywić_przeszłość,_wciągając_je_w_sprawy_współczesne


poprzez przeszłość chciał nawiązać dialog z teraźniejszością; jest
tylko po części poetą doby romantyzmu, tworzył w niej ale ją
przekroczył



"Pióro"

Jest programowym utworem Norwida. Podmiot liryczny określa_tu_jaka_powinna_i
czym_być_poezja:


* powinna nie naśladować poprzedników
* nie powielać tego co było
* wnosić nowe rzeczy
* nie nazywać uczuć językiem, bowiem nigdy nie będzie to doskonałe
* ma być oryginalna, każdy artysta powinien mieć swój styl
* uniwersalna, ma zawierać wartości
* nie powinna się zmieniać wraz ze zmianą poglądów politycznych i etycznych
* powinna być aktualna


WIELKI ARTYSTA I WIELKA SZTUKA - "FORTEPIAN SZOPENA"

Wiersz ten jest hołdem złożonym wielkiemu polskiemu kompozytorowi. Tekst ten
powstał z inspiracji pewnym wydarzeniem. Jest to refleksja z zamachu na gen.
Teodora Berga - namiestnika carskiego w Królestwie Polskim. W odezwie, carscy
żołnierze zdemolowali Pałac Zamoyskich. Wyrzucono fortepian Szopena, który był
pamiątką narodową. Naród wspomina też ostatnie spotkanie z Szopenem. Cały
wiersz posiada wiele tematów. Części: 1,2,3 - wspomnienie Szopena; 4,5 -
charakter jego muzyki; 6,7 - refleksje nad muzyką, kulturą i sztuką; 8,9,10 -
prezentacja zamachu na Berga w Warszawie. Norwid uwydatnił cechy, które uważa
za najważniejsze w muzyce Szopena.

Szopena ukazuje jako doskonałego kompozytora. Był on zżyty ze swoją muzyką.
Kreuje go na mistrza porównując do sławnego rzeźbiarza. Jego muzyka przekracza
dotychczasowe granice muzyki. Jego dokonania artystyczne będą długo znane.


Charakter_muzyki_Szopena: doskonała, peryklejska (prostota, harmonia), zwraca
uwagę na pierwiastki ludowe. Jest odwołanie do biblijnych wartości; muzyka ta
ma zdolność do moralnego odradzania słuchaczy. Podtrzymuje ona tradycję; jej
wartości są uniwersalne.


O_sztuce: Norwid widzi w niej dążenie człowieka do osiągnięcia pełnej
doskonałości. Świat nie jest doskonały. Do doskonałości nie można dojść. Tylko
kilku artystów się do niej zbliżyło: Dawid, Szopen, Eschyleos. Umieszczenie
między nimi Szopena jest wyrazem najwyższego uznania.


Dalsza część to powrót_do_wydarzeń_w_Warszawie. Opis panoramy Starego Miasta,
Placu Zamkowego. Spokojny opis nabiera coraz więcej dynamizmu aż do wyrzucenia
przez Rosjan fortepianu. Wielkość muzyki rodzi strach i nienawiść u tych,
którzy nie znoszą żadnego postępu, wszystko co wielkie i nowe u ludzi
maluczkich budzi sprzeciw, który odbija się dygresją. Rodzi się sprzeciw u
tych, którzy nie są w stanie zrozumieć tej wartości, dorównać wielkością temu
co powszechnie jest nieosiągalne. Zakończenie jest optymistyczne - nadejdą
czasy, gdy ludzie docenią wartość muzyki Szopena.


HUMANIZM I DEMOKRATYZM W WIERSZU"DO OBYWATELA JOHNA BROWNA"


Wiele postaci doby romantyzmu stało się dla Norwida inspiracją. Były dla jego
twórczości symbolem, bohaterami utworów (Szopen, Bem).

Tu postać związana jest z historią USA. John_Brown - działacz społeczny, który
walczył o zniesienie niewolnictwa murzynów.


Niewolnictwo uderza w ludzką godność, wszystkich, jego obecność to hańba dla
tych, którzy się go dopuszczają.


Opanował arsenał wojenny, aby wymusić zniesienie niewolnictwa. Chciał go
wysadzić, nie chciał się poddać. Został aresztowany i skazany na śmierć. To
wydarzenie jest powodem napisania tego utworu.

Wiersz ten napisany jest w formie listu. Jego postacią jest mewa, która ma
szybko dotrzeć do Browna. Zastanawia się czy zastanie go ona jeszcze wśród
żywych.

Wykonanie owego wyroku byłoby zamachem na wolność ludzi w USA, zaprzeczeniem
wolności i demokracji. Poeta wątpi czy Ameryka jest krajem wolnym. Walczyli o
wolność Kościuszko i Waszyngton. Obawa przed tym jak może być ta mewa przyjęta,
powitana. Egzekucja może spowodować agresję.

Kamienie przeciw ludziom za zniesieniem niewolnictwa. Uderzenie w obrońców
demokracji, wolności. Ludzie nie dojrzeli do nowości, do nowej wartości, zmian
stąd agresja. Brown wobec śmierci jest heroiczny i nieugięty. Śmierć odizoluje
go od brutalnego świata. Siła idei, której nosicielem jest Brown jest potężna,
że ci, którzy wykonują wyrok nie są w stanie uwierzyć, ze przestanie ona
istnieć. Po śmierci Browna zdesperowani murzyni będą walczyć w imię swej
godności. Nasilenie cierpień i okrucieństwo, pogorszenie losów jednych i
drugich. Po śmierci Browna może nastąpić nasilenie niewolnictwa, zanikanie
swobód obywatelskich dla murzynów. Nastanie noc, ciemność społeczeństwa.

Wiersz kończy puenta. Zanim w ludziach dojrzeje idea, przywódcy zginą.
Potrzebny jest czas przygotowań, aż w końcu przyjdzie pokolenie, które ją
zrealizuje. Idea trwa dopóki nie zostanie zrealizowana. Zanim przekonania
doczekają się swych kreacji. Człowieka można zabić, ale jego pragnienia
wolności zniszczyć się nie da. Pragnienie to jest bowiem niezbywalnym prawem
każdego człowieka. Ludzie są równi, nie ma podziałów, nie namawia do
okrucieństwa, człowiekowi należy się szacunek. Dbałość o człowieka, jednostki
muszą przetrwać. Humanizm związany z głębokim szacunkiem dla człowieka, obrona
ludzkiej godności i honoru ludzkiej istoty i tych, którzy zhańbieni są
niewolnictwem. Ci którzy dopuszczają do istnienia niewolnictwa zaprzeczają tym
swojej ludzkiej postaci. Ludzie powinni być sobie równi. Mieć takie same prawa
i obowiązki.


" Jedynie od ludzi dzielnych można oczekiwać ludzkiego zachowania się wobec
pokonanego nieprzyjaciela, tchórze dowodzą swej odwagi okrucieństwem".

Nie jest sztuką pokonanie człowieka, ale sztuką jest jego dobre traktowanie.
Walka twarzą w twarz jest walką słuszną. Ludzie, którzy nie mają argumentów na
swoje idee muszą odwoływać się do okrucieństwa. Tchórze chcą sami sobie
udowodnić, że mają rację. Forma traktowania równego świadczy o traktującym.
trzeba umieć oszczędzić wroga.

"BEMA PAMIĘCI ŻAŁOBNY RAPSOD"

Gen. Józef Bem był w XIXw. znany i popularny. Uczestniczył w powstaniu
listopadowych, powstaniu na Węgrzech, Wiośnie Ludów, wojnie z Turcją. Dla
Norwida jest on symbolem narodowej wolności.

Treścią utworu jest głównie pogrzeb. Jest on stylizowany na dawny pogrzeb
wodzów średniowiecznych (użyte są rekwizyty: topory, łuki, tarcze, towarzyszyły
panny żałobne).

W okresie średniowiecza Polska była potęgą. Norwid stylizując pogrzeb na
wielkiego wodza, nawiązuje do tej świetności. Określa tu rangę wodza - Bema,
nadaje mu wszystkie przywileje doskonałego władcy. W pogrzebie bierze udział
wojsko, cały naród, a także cała ludzkość i natura.

Część V - mowa o śmierci, której ludzkość nie jest w stanie się oprzeć.
Człowiek jest śmiertelny, nie może się obronić. Rumak jest symbolem wartości,
które są nieśmiertelne, które będą angażować wiele osób. Człowiek nie może
oprzeć się śmierci w przeciwieństwie do niektórych wartości. Rumak jest
własnością Bema, a więc symbol wolności jest jedną z tych wartości.

Korowód zmierza do działania, ma do niego wszystkich obudzić, poruszyć,
zaangażować ich do wyrażenia swojej niezgody na niewolę. Są to ludzie ujęci
snem, bezwolni. Idea pragnienia wolności jest wstanie ich obudzić. Ludzie,
którzy przekroczyli czeluść, to ci, którzy uwierzyli w tę ideę, to nowe
pokolenie. Śmierć Bema nie kończy jego misji. Jego myśl będzie kontynuowana w
przyszłych pokoleniach. Słuszna idea jest nieśmiertelna. Będzie rozwijana przez
potomków.

Podczas całego wiersz panuje monotonny, powolny ruch. Dopiero pod koniec staje
się bardziej dynamiczny. Nadaje to nastrój grozy, patetyczności, żałoby.
Oddziaływanie na zmysły czytelnika wyobraźnią, tak jakby uczestniczył on sam w
pogrzebie. Wykorzystanie syntezy sztuk aby wywołać nastrój uwiarygodnić go.

LIRYKA UCZUĆ NORWIDA

"Coś ty Atenom zrobił, Sokratesie..."

Norwid Odwołuje się do konkretnych postaci: Sokratesa, Dantego, Kolumba,
Camoensa, Kościuszki, Napoleona, Mickiewicza. Łączy ich to, że nie byli
doceniani za życia, wygnani, skazani na śmierć, zdobywali uznanie dużo później.
Znakiem tego uznania był drugi grób, wspaniały pogrzeb. Zwrotka poświęcona
Mickiewiczowi zawiera pytanie: "Coś ty uczynił ludziom, Mickiewiczu ?".
Niedopowiedzenie zawiera wróżbę, że los Mickiewicza będzie podobny jak
poprzedników.

Dalsze części wiersza to filozoficzne refleksje na temat wybitnych jednostek,
które wyprzedzają swój czas.

Zwykła glina ludzka wtapia się w glinę łatwo - ta metafora oznacza, że możemy
łatwo rozumieć to, co nam bliskie. Twórczość wybitnych jednostek nie jest
akceptowana. Ich idee są zbyt rewolucyjne. Zostaną docenione dopiero przez
przyszłe pokolenia.

"W Weronie"

Wierz zawiera aluzję do tragedii Romea i Julii i opisuje co po nich pozostało:
gruzy domów, "rozwalone bramy" i groby pod strażą cyprysów. Ponad nimi niebo
"spłukane deszczem, poruszone gromem", księżyc - "łagodne oko błękitu" i
spadająca gwiazda. Takie zestawienie przedmiotów i zjawisk skłania do refleksji
o przemijaniu. Norwid ukazuje postawę intelektualną ludzi uczonych, polegającą
na jednostronnym spostrzeganiu zjawisk. Postawa ta jest zbieżna z postawą
starca z "Romantyczności" Mickiewicza (patrz punkt 48.2.1). "Cyprysy mówią", że
spadająca gwiazda to łza nad losem kochanków. Mówiąca przyroda to element z
wierzeń ludowych. Meteoryty, według tych wierzeń, to łzy aniołów. Mamy tu do
czynienia z bliskimi romantykom "żywymi prawdami" z tradycji ludowej. Ludzie
uczeni mówią, że są to meteoryty. Zestawienie wiedzy o świecie z prawdą o nim,
i choć Norwid nie wypowiada się po żadnej ze stron, domyślamy się, że bliższa
mu jest poetyka wizja ludowa. Wiersz posiada dwie płaszczyzny:


1. Poetycka zaduma nad potęgą miłości. Niszcząca siła zła, działanie czasu
dla materii i wieczne trwanie ducha.
2. Ruiny a domów, groby. Wieczność a ciągła poruszająca naturę tragedia.
3. Refleksja nad postawą racjonalistyczną i uczuciową.4


"Język ojczysty"

Główną myślą jest to co ważniejsze, myśli czy czyny. Zawarte są dwie opinie na
ten temat:

1. najpierw myśl, potem czyny
2. walka


Poeci też mogą walczyć czynem. Twórczość ich ma być gromem, a nie tylko słowem.
Norwid mówi, że trzeba działać. Pozornie sprzeczne opinie mogą stanowić
jedność. Jedni czynem, drudzy językiem (arcydziełem) pokonują wroga.

"Słowa nie tylko nas wyrażają ale i sądzą"

Wiersz ten mówi o samotności Norwida jako twórcy i człowieka. Przez
współczesnych mu, uznany jest za trudno rozumianego. Adresatem jest przyszłe,
odległe pokolenie. Poprzez współczesność pisze do przyszłości. Twórczość to nie
tylko wyrażanie tego co się myśli. Poglądy poety i jego twórczość świadczą o
nim samym. Nowe przekonania Norwida ukazują to, że jest otwarty na nowe
propozycje, że potrafi docenić nowość.

poezja nie tylko romantyczna

Norwid w swojej twórczości odbiegał od konwencji swej epoki, ale i też wiele go
z nią łączy:

1. Elementy tematyczne - poparcie przejawów walki o niepodległość, umiłowanie
swobody, wolności i narodowej ("Bema_pamięci...") i społecznej ("Do
obywatela...").

2. Bezkompromisowość w dążeniu do celu. Sprawiedliwej idei nie da się
zniszczyć, nie ginie ona z człowiekiem. Trwa z pokolenia na pokolenie, aż
do zwycięstwa.
3. Hołd dla niepospolitych ludzi, indywidualistów.
4. Bohaterowie romantyczni to indywidualności, którzy swą działalnością i
desperacją w działaniu potrafili zadziwiać. Oddawał szacunek postaciom
wykreowanym na bohatera romantycznego.


Norwid odbiegał od romantyzmu, idąc w swym własnym kierunku. Sztukę traktował
jako formę pracy twórcy i odbiorcy. W dziedzinie form literackich stworzył
wiele artystycznych konwencji, które w romantyzmie jeszcze nie istniały.

Charakterystyczne_cechy_jego_twórczości:

1. tworzenie neologizmów
2. lapidarność, oszczędność słowa, dążenie do maksymalnego skrótu
3. nadawanie wyrazom nowych znaczeń
4. przemilczenie, niedopowiedzenie do końca pewnej myśli
5. stosowanie wielokropka jako graficznego znaku niedopowiedzenie; wiersze
nie kończą się z reguły puentą ale zachętą do intelektualnej pracy
6. posługiwanie się elipsą (pominięcie pewnego elementu zdania będącego jego
częścią składową)
7. posługiwanie się aluzją, symbolem
8. synteza środków wyrazu, synteza sztuki, stworzenie w utworze pewnego
nastroju poprzez zaatakowanie różnych zmysłów czytelnika
Box reklamowy - zainteresowany?
Dodaj ściąge »

Komentarze

Zanetka:) 15 listopada 2009, z IP: 83.6.231.139     Zgłoś komentarz do skasowania
Super;) wszystk oo Norwidzie./..to czego szukałam, bardzo mi sie podoba;) pozdrawiam.
Użytkownik publikuje komentarze i opinie wyłącznie na własną odpowiedzialność. Właściciel Serwisu nie ponosi odpowiedzialności za treści zamieszczane przez użytkowników na łamach Serwisu.
Czas generowania strony: 0.0218 sekund.