"Faust" - Johann Wolfgang Goethe

Dodał: KOWI
Data dodania: 24 lutego 2005
Średnia ocen: 2,9
Oceń: (dno)  0     1     2     3     4     5     6  (super)

» Skomentuj prace
» Zgłoś naruszenie regulaminu / plagiat
O autorze dramatu...
Johann Wolfgang Goethe urodził się 28 sierpnia 1749 roku we Frankfurcie. Pochodził z zamożnej rodziny mieszczańskiej. Studia prawnicze ukończył w Lipsku. Od 1775 roku na zaproszenie księcia Karola Augusta osiadł w Weimarze, pełniąc wiele funkcji publicznych, m.in. ministra finansów, współpracował również blisko z teatrem. Ogromny dorobek literacki, obejmujący wiersze liryczne, ballady, eposy, powieści, dramaty, autobiografię i korespondencję przypada na dwa okresy. Pierwszy to (zapowiadający romantyzm) okres gwałtownego protestu przeciw ograniczeniom starych struktur feudalnych i starego modelu literatury dworskiej-powstają wówczas m.in.: komedia „Kaprys zakochanego" i przede wszystkim „Cierpienia młodego Wertera"(1774)- powieść epistolarna, która przyniosła pisarzowi wielki rozgłos jako wyrazicielowi rozterek młodej generacji. Drugi okres twórczości pozostaje pod wpływem lektur dzieł mistrzów starożytnych. Goethe odrzuca wówczas poetykę preromantyczną, zapoczątkowując epokę niemieckiego klasycyzmu, m.in. jako autor dramatów: „Ifigenia w Taurydzie" (1787), „Faust", dzieło, nad którym z przerwami pracował niemal 60 lat (1773-1831). Wydał również powieści edukacyjne: „Lata nauki Wilhelma Meistra" (1796), powieść „Powinowactwa z wyboru" (1809), eposy: „Lis Przechera" (1794), „Herman i Dorota" (1797).
Zmarł 22 marca w Weimarze.

Historyczny Faust
Faust (łac. faustus - szczęśliwy) znany jest z historii nie z opisu jego życia, lecz na podstawie przypadkowych wypowiedzi współczesnych mu ludzi. Nazywał się prawdopodobnie Georg Faust (imię Johann pochodzi od jego krewnego, który podobnie jak on zajmował się magią). Urodził się około 1480 roku w wirtemberskim miasteczku Knittlingen. Studiował rzekomo magię na uniwersytecie w Krakowie. W czasie swego życia chwalił się, że może czynić cuda, że może spełniać wszelkie życzenia ludzkie. Kiedy franciszkanin Konrad Klinge chciał go nawrócić, dowiedział się, że Faust zawarł pakt z diabłem i podpisał własna krwią, musi więc mu służyć Przepowiedział rzekomo zakończenie wojny miedzy Karolem V a Franciszkiem I Został wydalony z Erfurtu, Ingolstadtu i Norymbergii. Zmarł w 1536 lub 1539 roku.
Zanim Goethe napisał swe dzieło, istniało już wiele podań po niemiecku i łacinie, z których powstały książki ludowe o doktorze Fauście. W roku 1587 wydrukowana została przez Johanna Spiessa „Książka ludowa o doktorze Fauście"; bohater jej był jakoby synem chłopa spod Weimaru, a jego studia teologiczne w Wittenberdze finansował bogaty krewny. W książce tej Faust zostaje astrologiem, matematykiem i lekarzem. W roku 1674 wyszła książka lekarza norymberskiego Pfitzera. Goethe wypożyczał ją z biblioteki weimarskiej, w okresie kiedy pisał Prolog w niebie. Młody poeta poznał życie Fausta prawdopodobnie ze skrótu wersji Pfitzera, wydanego w roku 1725 w opracowaniu anonima. Największy dramaturg angielski przed Sheakspir’em, Christoph Marlowe, napisał około 1589 roku utwór pod tytułem „Tragiczna historia doktora Fausta". Dramat ten przywieźli do Niemiec angielscy komedianci, był on wystawiany we Frankfurcie i w Strasburgu.

Związek poety z bohaterem utworu
Kiedy Goethe przebywał we Frankfurcie, przerwawszy na skutek choroby studia prawnicze, podczas leczenia zainteresował się sprawami magii. Poznał książki Paracelsusa, Helmonta, Wellinga, Nostradamusa. Na twórcę Fausta oddziaływał szczególnie utwór Arnolda pt. „Historia Kościoła i kacerstwa". W Fauście autor opowiada nam o swych przeżyciach młodego studenta pełnego czci i szacunku dla profesorów, dalej o ucztach odbywanych w Lipsku w Piwnicy Auerbacha, o swej miłości do córki proboszcza z Sesenheim upostaciowionej w Małgorzacie, wreszcie o swych przyjaciołach kpiarzach i ironistach, których rysy odnajdujemy w postaci Mefistofelesa. Poeta, tak jak i Faust, studiował różne dziedziny nauk, prawo ,literaturę i sztukę. Często zwierzał się, że różnych rzeczy w życiu poszukiwał, próbował i stawał się coraz bardziej niezadowolony. Podobnie Faust chciał ogarnąć całość świata, stać się mikrokosmosem.

„Faust" J.W.Goethego
Akcję dramatu otwiera wiersz Posłanie skierowany do przyjaciół z młodości. Autor rozważa stosunek dawnych, przebrzmiałych wizji i artystycznych zamiarów twórczych w odniesieniu do podejmowanej historii życia doktora Fausta.
Kolejna część Prolog w teatrze uświadamia problemy związane z „teatralnością" każdej sztuki oraz uwarunkowaniami wynikającymi z tej teatralności dla autora dramatu, aktorów i dyrektora teatru, który musi się liczyć z publicznością. Zapowiada też, że po Prologu nastąpi właściwa akcja, począwszy od niebios, poprzez świat, do piekła.
Następna część to, wzorowany na biblijnej „Księdze Hioba", Prolog w niebie. Bóg i Szatan, spoglądając na ziemię, rozprawiają o Fauście. Pan zastępów pewien jest swego sługi, natomiast Mefistofeles wierzy, iż uda mu się zwieść Fausta z prostej drogi. Obydwaj zakładają się o duszę swego wybrańca. Bóg, mimo sprzeciwu diabła, jest pewien swej wygranej, dając to do zrozumienia słowami: „ Dobry człowiek w mrocznym swym popędzie jest zawsze prawej drogi świadom ". Daje on również przyzwolenie na kuszenie Fausta.

Część druga tragedii ma charakter symboliczny i filozoficzny. Tym razem już nie jednostka, ale cała ludzkość staje się przedmiotem zainteresowania. Nad ta częścią Goethe pracuje w nowych okolicznościach historycznych; po Rewolucji Francuskiej i rozczarowaniach epoki Napoleona, a także po duchowym klasycystycznym przełomie. Akcja rozgrywa się w trzech planach historycznych średniowiecznego dworu cesarskiego, czasach życia historycznego Fausta, w arkadyjskim świecie antycznym i czasach współczesnych. Autor ukazuje w skrócie historię świata, nostalgicznie odnosząc się do świata starożytnego, ale bezwzględnie obnażając rozkład struktur feudalnych.
U kresu swej drogi doktor Faust dojrzewa do przekonania, że nie szczęście osobiste, lecz szczęście ludzkości jest jego celem. „ Milionom licznym oddałbym przestrzenie (...), Na wolnej ziemi z wolnym ludem stać" – oto marzenia umierającego Fausta. Dążenie do tej prawdy zostaje mu wybaczone, Na utrudzonego ziemskim bytowaniem czeka w niebie zbawiona Małgorzata.

Goethe wprowadza do utworu dwa światy:

+ świat fantastyczny
uczestnictwo w akcji Boga, szatana, duchów złych i dobrych, wyobrażenia o świecie i życiu, zaprzedanie duszy diabłu, wiara w ingerencję sił nadprzyrodzonych w życie ludzkie
Obrazy fantastyczne mają w większości charakter symboliczny, służą nie tylko jako tło rozgrywających się wydarzeń, ale podkreślają dramatyzm poszukiwań bohatera, jego przemyśleń i walkę wewnętrzną.

+ świat rzeczywisty
ukazuje prawdę życia ludzkiego, dążenia człowieka do wolności i sprawiedliwości społecznej.

Faust pozostaje w kontakcie z pozazmysłowym światem duchów (Duch Ziemi, szatan, moce piekielne, aniołowie), Jego akt zbawienia dokonuje się za sprawą wiecznej miłości, która uszlachetnia człowieka i ożywia w nim to, co lepsze.
„Faust" to nowy typ dramatu romantyczno-filozoficznego, pełnego refleksji o sobie samym, o życiu i o świecie. Posiada on luźną kompozycję (luźne sceny, wstawki liryczne, długie monologi), zaciera granicę między liryką, epiką i dramatem.

Problematyka dramatu
Autor zawarł w swym utworze przemyślenia całego życia. Szczególną uwagę zwrócił na problematykę filozoficzną. Interesuje go kondycja człowieka w świecie oraz odwieczne pytanie o sens życia. Człowiek stworzony na obraz i podobieństwo boże nie jest w stanie ogarnąć natury wyższego bytu. Niepoznanie zawsze jest większe od poznanego, wiedza niewielka tylko cząstką tajemnicy, której konkretna jednostka ogarnąć nie jest w stanie. Podstawą wszelkiego rozwoju jest postępująca przemiana, kształtująca zmienność. Faust identyfikuje Boga z pięknem i potęgą natury. Jego Bóg jest Bogiem Spinozy, nie jest związany z konkretnym obrządkiem, imieniem. Faust to także przykład jednostki ludzkiej pragnącej przekroczyć narzucone ograniczenia. Uosabia w sobie to wszystko, co w człowieku dynamiczne, aktywne, zdobywcze. Poprzez naturę swych działań ukazuje uniwersalną postawę człowieka.
Box reklamowy - zainteresowany?
Dodaj ściąge »

Komentarze

RuskiStudent. 21 września 2010, z IP: 83.1.50.153     Zgłoś komentarz do skasowania
Napisz jeszcze raz tylko krócej :)
Użytkownik publikuje komentarze i opinie wyłącznie na własną odpowiedzialność. Właściciel Serwisu nie ponosi odpowiedzialności za treści zamieszczane przez użytkowników na łamach Serwisu.
Czas generowania strony: 0.0132 sekund.